Sao chổi liên sao 3I/ATLAS được phát hiện vào tháng 7/2025. Đây là vật thể liên sao thứ ba mà con người từng ghi nhận. Sau khi phát hiện 3I/ATLAS, một nhà nghiên cứu nổi tiếng của Đại học Harvard (Mỹ) hoài nghi nó có thể là một phi thuyền của người ngoài hành tinh.
Sau khi thực hiện các quan sát và phân tích dữ liệu, giới nghiên cứu xác định 3I/ATLAS là một sao chổi. Trong nghiên cứu mới công bố, các chuyên gia đã phân tích dữ liệu mà kính viễn vọng không gian James Webb thu thập từ 3I/ATLAS và phát hiện sự thật bất ngờ.
Tiến sĩ Martin Cordiner từ Trung tâm Không gian Goddard của NASA và là tác giả chính của nghiên cứu cho hay thiết bị NIRSpec của James Webb đã phát hiện nồng độ deuterium của 3I/ATLAS cực cao, gấp khoảng 30 lần so với nồng độ được tìm thấy trong các sao chổi thuộc Hệ Mặt trời.
Deuterium là một đồng vị bền của hydro. So với hydro thông thường, hạt nhân của deuterium có thêm 1 neutron (bao gồm 1 proton và 1 neutron), khiến nó nặng gấp đôi. Phát hiện này chỉ ra 3I/ATLAS có thể đã hình thành trong một hệ thống rất lạnh từ thời kỳ đầu của thiên hà Milky Way (Ngân Hà).
Trong quá trình hình thành, vật chất cấu thành nên sao chổi có thể đã tiếp xúc với nhiều bức xạ nhưng không có nhiệt độ cao trong thời gian dài đủ để xử lý lại băng nước nặng thành loại băng nước giống như trên Trái đất.
Ngoài ra, NIRSpec chỉ ra rằng nồng độ carbon-13 trong 3I/ATLAS rất thấp, thấp hơn nhiều so với Hệ Mặt trời. Điều này có nghĩa 3I/ATLAS phải được hình thành từ rất lâu, khi vũ trụ sơ khai còn nghèo về mặt hóa học, ít carbon-13.
Dựa vào nồng độ carbon-13, nhóm nghiên cứu ước tính sao chổi 3I/ATLAS có thể có "tuổi thọ" lên tới 12 tỷ năm tuổi, hoặc ít nhất là 10 tỷ năm tuổi. Đó là "thời kỳ đỉnh cao" của vũ trụ, khi quá trình hình thành sao đạt đến đỉnh điểm.
Từ đây, các chuyên gia suy đoán sao chổi 3I/ATLAS nhiều khả năng còn là thiên thể lạnh nhất từng xuất hiện trong Hệ Mặt trời, với chứng cứ đồng vị cho thấy nó phải được sinh ra trong môi trường khoảng -243 độ C. Thêm nữa, 3I/ATLAS có thể đã "lang thang" khắp Dải ngân hà trong hàng tỷ năm.