Khi nhắc đến những thành phố bị chìm dưới biển, nhiều người nghĩ ngay đến truyền thuyết Atlantis. Thế nhưng, ngoài khơi vùng Laconia ở miền Nam Hy Lạp tồn tại một địa điểm có thật còn kỳ diệu hơn truyền thuyết: Pavlopetri, được xem là thành phố ngập nước cổ nhất châu Âu và là một trong những đô thị dưới nước được bảo tồn tốt nhất thế giới.
Ảnh: Scuba Diving Magazine
Pavlopetri nằm ở độ sâu chỉ khoảng 3–4 mét, gần đảo nhỏ Elafonisos. Thành phố được phát hiện vào năm 1967 bởi nhà địa chất học Nicholas Flemming và nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới khảo cổ. Điều đặc biệt là nơi đây không chỉ còn lại vài bức tường đổ nát, mà cả một quy hoạch đô thị hoàn chỉnh với đường phố, quảng trường, sân trong, cầu thang, hệ thống thoát nước và hàng chục ngôi nhà.
Ảnh: vanguardia
Các nghiên cứu cho thấy Pavlopetri có niên đại ít nhất từ khoảng 3.500 năm trước, thuộc thời kỳ đồ đồng Mycenae. Một số bằng chứng còn gợi ý rằng khu vực này có thể đã được cư trú từ khoảng năm 2800 TCN. Điều đó khiến Pavlopetri trở thành một trong những đô thị cổ xưa nhất từng được phát hiện dưới đáy biển.
Điều khiến các nhà khảo cổ kinh ngạc là mức độ bảo tồn của thành phố. Nhờ bị nước biển bao phủ tương đối sớm và không chịu nhiều hoạt động xây dựng hiện đại, cấu trúc đô thị vẫn còn khá rõ ràng. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng công nghệ quét sonar, chụp ảnh dưới nước và mô hình 3D để tái tạo toàn bộ thành phố mà không cần khai quật quy mô lớn. Kết quả cho thấy Pavlopetri có diện tích khoảng 9.000 m² với ít nhất 15 tòa nhà, nhiều con đường và các khu vực được cho là dùng cho hoạt động thương mại.
Ảnh: novoscriptorium
Tại sao một thành phố đang phát triển lại chìm xuống biển? Giả thuyết được nhiều nhà khoa học chấp nhận là khu vực này đã chịu tác động của động đất và sự dịch chuyển địa chất. Bờ biển Hy Lạp nằm trong vùng hoạt động kiến tạo mạnh, chỉ một vài trận động đất lớn kết hợp với mực nước biển dâng sau Kỷ Băng hà cũng đủ để nhấn chìm một đô thị ven biển.
Pavlopetri mang lại giá trị đặc biệt vì nó giống như một "bức ảnh chụp" của đời sống đô thị thời đồ đồng. Từ cách bố trí nhà cửa, hệ thống giao thông cho đến dấu vết kho chứa hàng, các nhà nghiên cứu có thể hiểu rõ hơn về thương mại, kiến trúc và tổ chức xã hội của nền văn minh Mycenae – nền văn minh từng ảnh hưởng sâu sắc đến Hy Lạp cổ đại sau này.
Ngày nay, du khách có thể lặn hoặc bơi trên mặt nước để quan sát những tàn tích nằm ngay bên dưới. Không cần xuống quá sâu, người ta vẫn có thể nhìn thấy các bức tường đá và đường phố cổ hiện ra qua làn nước trong vắt. Cảm giác ấy giống như đang bay phía trên một thành phố bị đóng băng trong thời gian.
![[GALLERY] Lamborghini Revuelto Miura 60° Homage - "siêu bò" kỷ niệm 60 năm](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/fb1db442ae88c222c13de60a580f64997e5ac1d6aa0bf40d2b688d586f65aa94ffa06e276a7c1c266f1228b39ea9bb23/8-840.jpg.avif)
