Trong nghiên cứu mới, các chuyên gia cho hay, vào khoảng 2.000 năm trước ở vùng đất ngày nay là phía Bắc Scotland, một người phụ nữ đã được chôn cất sau khi não của bà bị lấy đi và xương của bà được đẽo gọt thành các công cụ.

Việc chôn cất theo cách khác thường, độc đáo này đang đến góc nhìn mới cho giới khảo cổ về mạng lưới xã hội và truyền thống tang lễ ở nước Anh thời tiền sử.

Năm 2000, các nhà khảo cổ đã khai quật một gò mộ đá thấp gần Loch Borralie, một hồ ở phía bắc Scotland, sau khi người dân địa phương báo cáo phát hiện xương người trên mặt đất do bị thỏ đào lên. Gò mộ hình chữ nhật này bao gồm một phần bộ xương của một người trưởng thành và một thiếu niên. Cả hai đều được chôn cất trong khoảng thời gian từ thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên đến thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên.

Báo cáo ban đầu của các chuyên gia cho thấy 2 thi hài tìm thấy ở Loch Borralie đã bị chuột hoặc chó cào cấu, gặm nhấm. Trong nghiên cứu công bố ngày 10/6 trên tạp chí Antiquity, các chuyên gia cho biết một số xương của người chết đã được người xưa cố ý chỉnh sửa trong một nghi lễ tang lễ có thể liên quan đến việc tôn kính một tổ tiên quan trọng.

Nhóm nghiên cứu phát hiện bộ xương người trưởng thành, được đặt tên là "Cá thể 1", thuộc về phụ nữ trên 30 tuổi khi qua đời. Phần đáy hộp sọ của bà có một vết nứt bất thường và có những vết rạch do một dụng cụ sắc nhọn gây ra ở bên trong hộp sọ.

"Những dấu vết trên cho thấy não bộ đã bị lấy đi một cách cố ý ngay sau khi người phụ nữ qua đời", nhóm nghiên cứu cho hay. Họ lưu ý rằng, việc lấy não có thể liên quan đến tục ăn thịt người hoặc có thể là kết quả của nỗ lực làm sạch và bảo quản hộp sọ để trưng bày.

Các nhà khảo cổ cũng phát hiện 4 mảnh xương của người phụ nữ, bao gồm 3 xương tay và 1 xương chân, bị hư hại nhưng không phải do động vật gây ra. Họ cho hay các xương đã được gọt giũa, đục đẽo thành một cạnh sắc và một đầu nhọn duy nhất.

Mặc dù thi hài của "Cá thể 1" có dấu hiệu rõ ràng đã bị chỉnh sửa sau khi qua đời nhưng người ta đã cẩn thận đặt chúng trở lại mộ bà theo đúng vị trí giải phẫu cơ thể người.

"Mục đích đằng sau việc tác động đến hài cốt của "Cá thể 1" rất khó giải thích. Tuy nhiên, việc cẩn thận sắp xếp lại các xương theo đúng vị trí và chôn cất bà trong gò mộ đá có thể cho thấy người này được cộng đồng tôn kính và nể phục ở một mức độ nào đó", tác giả chính của nghiên cứu, bà Laura Castells Navarro và là nhà khảo cổ học tại Đại học York ở Anh, cho biết.

Thi hài còn lại trong gò mộ, được gọi là "Cá thể 2", được các nhà nghiên cứu xác định thuộc về một cậu bé qua đời khi khoảng 15 tuổi. Hộp sọ và xương của cậu không bị tác động theo bất kỳ cách nào. Kết quả phân tích ADN ở 2 thi hài cho thấy họ có thể là anh em họ hàng xa.

Phân tích ADN cũng tiết lộ mối liên hệ di truyền xa giữa hai bộ hài cốt tìm thấy ở Loch Borralie và những người được chôn cất tại các địa điểm tiền sử khác ở Scotland, bao gồm cả quần đảo Orkney. Mặc dù khu vực này của nước Anh ngày nay dân cư thưa thớt nhưng việc tìm thấy nhiều ngôi mộ tiền sử trong khu vực trải dài trong gần 4.000 năm cho thấy người dân ở Scotland thời cổ đại có những mạng lưới xã hội phức tạp được họ duy trì ở khoảng cách địa lý xa.