Ở chính nơi xảy ra vụ án Lệ Chi Viên nổi tiếng năm xưa, giờ là một tượng đài nữ nhà giáo trắng phau như tuyết cùng một tượng "Giọt lệ" đầy xót xa, oan khuất.
Về Lệ Chi Viên ở xã Đại Lai (Gia Bình, Bắc Ninh) tôi tìm gặp ông Nguyễn Trọng Viện. Là người trông coi di tích nên ông rất rõ những chuyện xưa cũ về Nguyễn Thị Lộ. Không chỉ rành rọt những chuyện ghi chép tỉ mẩn trong chính sử các đời, ông Viện còn mò mẫm sưu tầm những giai thoại dân gian.![]() |
| Người tuổi Tý là người nhanh nhẹn, chăm chỉ, tháo vát, đầu óc thông minh, tư duy linh hoạt, khéo léo trong lời ăn tiếng nói, lại nhiệt tình giúp đỡ mọi người nên được nhiều người yêu mến. |
![]() |
| Đức Từ Cung Đoan Huy Hoàng thái hậu là thân mẫu vua Bảo Đại và là Hoàng thái hậu cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam. Cuộc đời bà gắn chặt với những thăng trầm của triều đại nhà Nguyễn. |
![]() |
| Đức Từ Cung tên thật là Hoàng Thị Cúc, sinh năm 1890. Gia đình bà tuy có cha là quan tri huyện nhưng có cuộc sống rất khó khăn. |
![]() |
| Sau này, vì gia cảnh khốn khó nên bà được “tiến” vào cung làm thị nữ hầu hạ cho hai vợ góa của vua Đồng Khánh là bà Thánh cung Nguyễn Thị Nhàn và bà Tiên cung Dương Thị Thục. |
![]() |
| Tại đây, duyên phận đã giúp bà gặp được Phụng hóa công Nguyễn Phước Bửu Đảo (vua Khải Định sau này), là con trai cả của vua Đồng Khánh. Vẻ ngoài nhu mì, hiền lành của bà đã khiến hoàng tử rung động. |
![]() |
| Năm 1913, bà hạ sinh hoàng tử Vĩnh Thụy (vua Bảo Đại sau này), người con duy nhất của vua Khải Định. Mặc dù sinh hoàng tử nhưng bà không được nuôi con. Vĩnh Thụy được Tiên Cung Thái hậu đón về cung, tự chăm sóc và nuôi nấng. |
![]() |
| Năm 1916, bà Hoàng Thị Cúc được vua phong là Huệ tần, tiếp đến là Huệ phi, bậc thứ hai (nhị giai phi) trong cửu giai 9 bậc mà các vua triều Nguyễn phong cho các phi tần của mình. |
![]() |
| Sau khi vua Khải Định băng hà, vua Bảo Đại lên ngôi tôn phong cho mẹ mình là Đoan Huy Hoàng thái hậu, người dân Huế tôn kính gọi bà là Đức Từ Cung hay Đức Từ. |
![]() |
| Theo sử liệu, sinh ra trong gia đình quan lại cấp thấp, hoàn cảnh khó khăn nhưng bằng sự chịu khó, đức tính cần cù, Đức Từ Cung không ngừng phấn đấu rèn luyện cả chữ Hán, Pháp văn và Quốc ngữ, cùng với các nghi lễ, văn hóa ứng xử cung đình và cả trên trọng trách mà bà đảm nhiệm. Cuộc đời bà gắn liền với câu chuyện truyền miệng mang màu sắc tâm linh. Chuyện kể rằng, thời xưa, ở làng Mỹ Lợi, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên -Huế, có một ông thầy địa lý đã nhìn mộ ông tri huyện Hoàng Trọng Tích mà phán rằng "Họ này sẽ phát hoàng hậu". |
![]() |
| Ai nghe xong câu ấy cũng cười, coi đấy là lời phán bừa. Ai ngờ, sau đó, con gái ông huyện lại trở thành Hoàng thái hậu cuối cùng của triều Nguyễn, tức Đức Từ Cung. Ở ngôi vị Hoàng thái hậu cao sang, nhưng Đức Từ Cung vẫn sống một cuộc đời bình dị, gạt bỏ những thị phi để bảo vệ danh dự cho hoàng gia, gìn giữ gia phong cho "đệ nhất gia đình" của vua Bảo Đại và Nam Phương hoàng hậu. |
![]() |
| Lúc triều đình nhà Nguyễn cáo chung, vua Bảo Đại lưu vong nơi xứ người, Đức Từ Cung vẫn "neo giữ" cả thể xác và tâm hồn ở Huế. Bà tự bỏ tiền túi để sửa chữa Thái Miếu, Hưng Miếu, cùng các tôn lăng của các thành viên hoàng gia triều Nguyễn. |
![]() |
| Ngoài ra, Đức Từ Cung còn được đánh giá là có nhiều công lao trong phong trào chấn hưng Phật giáo ở Việt Nam vào đầu thập niên 1930. |
![]() |
| Bà duy trì các hoạt động cúng bái, lễ nghi nơi tôn miếu và lăng tẩm các vị vua Nguyễn. |
![]() |
| Đặc biệt, nhờ những nỗ lực của bà mà đoàn Ba Vũ - đoàn ca múa cung đình thời Nguyễn được duy trì cho đến ngày hòa bình lập lại. Nhờ vậy mà Huế mới giữ được một di sản văn hóa cung đình. |
![]() |
| Những năm tháng cuối đời bà lại trở về cuộc sống cô đơn và nghèo khó, không có con cháu bên cạnh. Nhưng dù cuộc sống khó khăn, Đức Từ Cung vẫn làm tròn phận sự của mình với tổ tiên nhà Nguyễn cho đến giây phút cuối cùng. |
![]() |
| Đức Từ Cung mất ngày 3/10/1980, thọ 91 tuổi. Lăng mộ bà được xây cất ở làng Dương Xuân (Huế), cạnh lăng vua Đồng Khánh và vua Tự Đức. |
Ba cây cảnh được yêu thích vì sức sống bền bỉ và ý nghĩa tốt lành: Hồng sa mạc tượng trưng cho ý chí, ngọc bích mang tài lộc, lan quân tử thêm vẻ sang trọng.
Từ chiếc cốc Lycurgus nổi tiếng, nhóm nghiên cứu ở Anh phục dựng kỹ thuật cổ giúp thủy tinh chuyển từ xanh lục sang đỏ ruby theo ánh sáng.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 28/10/2026, Song Tử có cơ hội mở rộng giao tiếp, nảy sinh ý tưởng mới. Bọ Cạp nên cân nhắc kỹ lời nói và các quyết định tài chính.
Ngày xưa, người ta trồng hoa để ngắm hoa. Ngày nay, những người đã đi qua đủ những ồn ào của vật chất, họ trồng cây để ngắm lại chính mình.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Mão có thể tìm thấy cơ hội mới trong công việc, tình cảm. Tỵ cân nhắc kỹ các quyết định tài chính.
Từ chiếc hộp sơn đen đã hư hỏng, giới khảo cổ tìm thấy những bản sách lụa quý, lưu giữ tri thức cổ về triết học, thiên văn và y học.
Giữa núi rừng Bắc Hà, Lào Cai, bánh chưng đen của người Tày gây ấn tượng bởi màu sắc khác biệt, hương thơm của thảo quả và vị dẻo bùi hòa quyện.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Thân, Thìn và Sửu có cơ hội phát huy thế mạnh, Ngọ nên thận trọng trước biến động.
Sau cuộc thảm sát hoàng gia Nga năm 1918, một người phụ nữ xuất hiện ở châu Âu, tự nhận là công chúa Anastasia sống sót.
Thay vì trườn như những loài rắn thông thường, một số loài rắn nhỏ ở Đông Nam Á lại có cách chạy trốn vô cùng đặc biệt.
Trong gần một thế kỷ, người dân ở những vùng cách xa nhau tại châu Á và châu Đại Dương đã kể về một hiện tượng kỳ lạ sau khi ăn một số loại nấm hoang dã: họ nhìn thấy những người tí hon
Vụ ồn ào mua khâu nhục Thất Khê Lạng Sơn nhận cục xương Z Fooddeli gây xôn xao dư luận, nhiều người quan tâm đến món ăn truyền thống và cách nhận biết đặc sản Lạng Sơn chính gốc.
Nếu con người vẫn xuất hiện trong một thế giới đầy khủng long, cuộc sống hiện đại sẽ đặt ra những thách thức chưa từng có.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 29/10/2026, Bọ Cạp có cơ hội nhìn sâu vào công việc và tình cảm, Song Tử cẩn thận khi mua sắm trực tuyến.
Ẩn sâu giữa những cánh rừng nguyên sinh, các hố sụt khổng lồ mở ra những khoảng trống kỳ bí, hé lộ lịch sử địa chất và thế giới tự nhiên ít người biết đến.
Rừng Amazon từ lâu được ví như "lá phổi xanh" của Trái đất. Thế nhưng, khu rừng này không cung cấp nhiều oxy như chúng ta vẫn nghĩ.
Người Maya đã di chuyển một phần hài cốt của tổ tiên đến nơi linh thiêng, kết nối nghi lễ mai táng với quan niệm về dòng dõi, quyền lực và thế giới bên kia.
Công nghệ của Đại học Quốc tế Florida nhận diện drone qua từ trường từ động cơ, đạt độ chính xác phát hiện 98,5% ở khoảng cách 15 mét mà không phát tín hiệu.
Từ chiếc cốc Lycurgus nổi tiếng, nhóm nghiên cứu ở Anh phục dựng kỹ thuật cổ giúp thủy tinh chuyển từ xanh lục sang đỏ ruby theo ánh sáng.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Thân, Thìn và Sửu có cơ hội phát huy thế mạnh, Ngọ nên thận trọng trước biến động.
Ngôi mộ cổ tại Nội Mông (Trung Quốc) hé lộ thi hài công chúa nhà Thanh được bảo tồn kỳ lạ, cùng chiếc long bào đính hàng chục nghìn viên ngọc trai.
Một tòa tháp cao hàng chục mét, chở đầy vũ khí, từ từ lăn bánh trên chiến trường, tiến thẳng về phía những bức tường thành tưởng chừng bất khả xâm phạm.
Ước tính có khoảng 10% đến 20% bệnh nhân cấy ghép răng cuối cùng sẽ phát triển viêm quanh implant, một nhiễm trùng nghiêm trọng làm tổn thương xương hàm xung quanh.
Giữa cao nguyên Golan đầy đá núi lửa, một công trình khổng lồ với những vòng tròn đồng tâm vẫn âm thầm thách thức trí tưởng tượng của giới khảo cổ.
Hai bộ hóa thạch được tìm thấy tại tỉnh Quý Châu, Trung Quốc đã giúp các nhà khoa học xác định một loài lưỡng cư cổ đại mới, được đặt tên là Gerrothorax maritimus sống vào cuối kỷ Trias, khoảng 237 triệu năm trước.
Ngày xưa, người ta trồng hoa để ngắm hoa. Ngày nay, những người đã đi qua đủ những ồn ào của vật chất, họ trồng cây để ngắm lại chính mình.
Ẩn dưới tán rừng ẩm ướt, những chiếc nấm nhỏ bé với màu sắc bình thường đôi khi chứa độc tố đủ sức biến một bữa ăn thành thảm kịch.
Nhiều bức tượng La Mã cổ đại bị mất đầu không chỉ do thời gian mà còn vì những nguyên nhân ít ai ngờ tới.
Một liệu pháp gen thử nghiệm dành cho một dạng điếc di truyền hiếm gặp đã thành công trong việc phục hồi thính giác ở trẻ em và người lớn, với hiệu quả kéo dài ít nhất 2,5 năm
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 28/10/2026, Song Tử có cơ hội mở rộng giao tiếp, nảy sinh ý tưởng mới. Bọ Cạp nên cân nhắc kỹ lời nói và các quyết định tài chính.