Ở chính nơi xảy ra vụ án Lệ Chi Viên nổi tiếng năm xưa, giờ là một tượng đài nữ nhà giáo trắng phau như tuyết cùng một tượng "Giọt lệ" đầy xót xa, oan khuất.
Về Lệ Chi Viên ở xã Đại Lai (Gia Bình, Bắc Ninh) tôi tìm gặp ông Nguyễn Trọng Viện. Là người trông coi di tích nên ông rất rõ những chuyện xưa cũ về Nguyễn Thị Lộ. Không chỉ rành rọt những chuyện ghi chép tỉ mẩn trong chính sử các đời, ông Viện còn mò mẫm sưu tầm những giai thoại dân gian.![]() |
| Người tuổi Tý là người nhanh nhẹn, chăm chỉ, tháo vát, đầu óc thông minh, tư duy linh hoạt, khéo léo trong lời ăn tiếng nói, lại nhiệt tình giúp đỡ mọi người nên được nhiều người yêu mến. |
![]() |
| Đức Từ Cung Đoan Huy Hoàng thái hậu là thân mẫu vua Bảo Đại và là Hoàng thái hậu cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam. Cuộc đời bà gắn chặt với những thăng trầm của triều đại nhà Nguyễn. |
![]() |
| Đức Từ Cung tên thật là Hoàng Thị Cúc, sinh năm 1890. Gia đình bà tuy có cha là quan tri huyện nhưng có cuộc sống rất khó khăn. |
![]() |
| Sau này, vì gia cảnh khốn khó nên bà được “tiến” vào cung làm thị nữ hầu hạ cho hai vợ góa của vua Đồng Khánh là bà Thánh cung Nguyễn Thị Nhàn và bà Tiên cung Dương Thị Thục. |
![]() |
| Tại đây, duyên phận đã giúp bà gặp được Phụng hóa công Nguyễn Phước Bửu Đảo (vua Khải Định sau này), là con trai cả của vua Đồng Khánh. Vẻ ngoài nhu mì, hiền lành của bà đã khiến hoàng tử rung động. |
![]() |
| Năm 1913, bà hạ sinh hoàng tử Vĩnh Thụy (vua Bảo Đại sau này), người con duy nhất của vua Khải Định. Mặc dù sinh hoàng tử nhưng bà không được nuôi con. Vĩnh Thụy được Tiên Cung Thái hậu đón về cung, tự chăm sóc và nuôi nấng. |
![]() |
| Năm 1916, bà Hoàng Thị Cúc được vua phong là Huệ tần, tiếp đến là Huệ phi, bậc thứ hai (nhị giai phi) trong cửu giai 9 bậc mà các vua triều Nguyễn phong cho các phi tần của mình. |
![]() |
| Sau khi vua Khải Định băng hà, vua Bảo Đại lên ngôi tôn phong cho mẹ mình là Đoan Huy Hoàng thái hậu, người dân Huế tôn kính gọi bà là Đức Từ Cung hay Đức Từ. |
![]() |
| Theo sử liệu, sinh ra trong gia đình quan lại cấp thấp, hoàn cảnh khó khăn nhưng bằng sự chịu khó, đức tính cần cù, Đức Từ Cung không ngừng phấn đấu rèn luyện cả chữ Hán, Pháp văn và Quốc ngữ, cùng với các nghi lễ, văn hóa ứng xử cung đình và cả trên trọng trách mà bà đảm nhiệm. Cuộc đời bà gắn liền với câu chuyện truyền miệng mang màu sắc tâm linh. Chuyện kể rằng, thời xưa, ở làng Mỹ Lợi, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên -Huế, có một ông thầy địa lý đã nhìn mộ ông tri huyện Hoàng Trọng Tích mà phán rằng "Họ này sẽ phát hoàng hậu". |
![]() |
| Ai nghe xong câu ấy cũng cười, coi đấy là lời phán bừa. Ai ngờ, sau đó, con gái ông huyện lại trở thành Hoàng thái hậu cuối cùng của triều Nguyễn, tức Đức Từ Cung. Ở ngôi vị Hoàng thái hậu cao sang, nhưng Đức Từ Cung vẫn sống một cuộc đời bình dị, gạt bỏ những thị phi để bảo vệ danh dự cho hoàng gia, gìn giữ gia phong cho "đệ nhất gia đình" của vua Bảo Đại và Nam Phương hoàng hậu. |
![]() |
| Lúc triều đình nhà Nguyễn cáo chung, vua Bảo Đại lưu vong nơi xứ người, Đức Từ Cung vẫn "neo giữ" cả thể xác và tâm hồn ở Huế. Bà tự bỏ tiền túi để sửa chữa Thái Miếu, Hưng Miếu, cùng các tôn lăng của các thành viên hoàng gia triều Nguyễn. |
![]() |
| Ngoài ra, Đức Từ Cung còn được đánh giá là có nhiều công lao trong phong trào chấn hưng Phật giáo ở Việt Nam vào đầu thập niên 1930. |
![]() |
| Bà duy trì các hoạt động cúng bái, lễ nghi nơi tôn miếu và lăng tẩm các vị vua Nguyễn. |
![]() |
| Đặc biệt, nhờ những nỗ lực của bà mà đoàn Ba Vũ - đoàn ca múa cung đình thời Nguyễn được duy trì cho đến ngày hòa bình lập lại. Nhờ vậy mà Huế mới giữ được một di sản văn hóa cung đình. |
![]() |
| Những năm tháng cuối đời bà lại trở về cuộc sống cô đơn và nghèo khó, không có con cháu bên cạnh. Nhưng dù cuộc sống khó khăn, Đức Từ Cung vẫn làm tròn phận sự của mình với tổ tiên nhà Nguyễn cho đến giây phút cuối cùng. |
![]() |
| Đức Từ Cung mất ngày 3/10/1980, thọ 91 tuổi. Lăng mộ bà được xây cất ở làng Dương Xuân (Huế), cạnh lăng vua Đồng Khánh và vua Tự Đức. |
Theo nghiên cứu của các chuyên gia, cá voi lưng gù đực lớn tuổi thành công hơn trong việc giao phối so với những đối thủ trẻ hơn nhờ giọng hát điêu luyện.
Vào tối 3/3, người dân ở Việt Nam và nhiều nước trên thế giới đã có cơ hội chiêm ngưỡng hiện tượng "Trăng máu" tuyệt đẹp bùng nổ trên bầu trời.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 4/3, Song Tử hôm nay vận thế lên cao, tài lộc nổi trội tuy nhiên tình duyên hư hao. Bạch Dương đừng ham giàu nhanh.
Hành vi ăn thịt đồng loại ở rắn đã xuất hiện nhiều lần trong các dòng tiến hóa khác nhau và được cho là có lợi cho chúng trong một số trường hợp nhất định.
Giữa lòng Rome cổ kính, thánh địa Vatican là trung tâm tôn giáo nhỏ bé nhưng có lịch sử lâu đời và đầy quyền lực.
Được xem là thảm họa "Titanic của Italy", du thuyền Costa Concordia đã va vào đá ngầm, bị mắc cạn ngoài khơi đảo Giglio rồi lật úp khiến 32 người thiệt mạng.
Cá sư tử là động vật xâm lấn có vẻ ngoài đẹp mắt. Thế nhưng, chúng được xem là loài gây hại ở Đại Tây Dương.
Chuỗi phân tử hữu cơ khổng lồ trên sao Hỏa có thể là một trong những dấu hiệu khả quan nhất về sự sống ở hành tinh đỏ cho đến nay.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Thìn say mê nghiên cứu để nâng cao hiệu suất lao động và tài vận sáng sủa.
Sau khi sứ mệnh Artemis II tiếp tục bị trì hoãn, NASA thông báo về cuộc cải tổ lớn đối với sứ mệnh đưa phi hành gia đáp xuống Mặt trăng.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 5/3, Kim Ngưu tài lộc tốt lên nhiều, có cơ hội gặp quý nhân. Sư Tử đừng do dự, cẩn thận bỏ lỡ cơ hội lại hối hận.
Giữa lòng Brussels - thành phố được mệnh danh là “thủ đô của châu Âu”, quảng trường Grand-Place cổ kính lưu giữ vẻ đẹp lộng lẫy suốt nhiều thế kỷ.
Nhờ "hóa thạch hóa học", nhóm chuyên gia tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tìm ra động vật đầu tiên trên Trái đất có thể là tổ tiên của bọt biển ngày nay.
Sau khi sứ mệnh Artemis II tiếp tục bị trì hoãn, NASA thông báo về cuộc cải tổ lớn đối với sứ mệnh đưa phi hành gia đáp xuống Mặt trăng.
Vào tối 3/3, người dân ở Việt Nam và nhiều nước trên thế giới đã có cơ hội chiêm ngưỡng hiện tượng "Trăng máu" tuyệt đẹp bùng nổ trên bầu trời.
Theo nghiên cứu của các chuyên gia, cá voi lưng gù đực lớn tuổi thành công hơn trong việc giao phối so với những đối thủ trẻ hơn nhờ giọng hát điêu luyện.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Thìn say mê nghiên cứu để nâng cao hiệu suất lao động và tài vận sáng sủa.
Giữa lòng Rome cổ kính, thánh địa Vatican là trung tâm tôn giáo nhỏ bé nhưng có lịch sử lâu đời và đầy quyền lực.
Nhiều người chi hàng triệu đồng cúng sao giải hạn. Tuy nhiên, TS Vũ Thế Khanh khẳng định đây thực chất chỉ là một liệu pháp tâm lý.
Chuỗi phân tử hữu cơ khổng lồ trên sao Hỏa có thể là một trong những dấu hiệu khả quan nhất về sự sống ở hành tinh đỏ cho đến nay.
Hành vi ăn thịt đồng loại ở rắn đã xuất hiện nhiều lần trong các dòng tiến hóa khác nhau và được cho là có lợi cho chúng trong một số trường hợp nhất định.
Ở những quốc gia nhỏ bé nhất thế giới, người dân có thể đi bộ xuyên qua đất nước hoặc lái xe vòng quanh lãnh thổ chỉ trong thời gian ngắn.
Bát sâm – chi tiết tưởng chừng nhỏ nhưng phản ánh rõ cách ứng xử với không gian thờ cúng trong mỗi gia đình/
Sự kết hợp hoàn hảo giữa cấu trúc sinh học, khả năng tiến hóa thích nghi và "điểm vàng" về thể trọng đã giúp báo săn giữ vững danh hiệu "vua tốc độ".
Cá sư tử là động vật xâm lấn có vẻ ngoài đẹp mắt. Thế nhưng, chúng được xem là loài gây hại ở Đại Tây Dương.
Được xem là thảm họa "Titanic của Italy", du thuyền Costa Concordia đã va vào đá ngầm, bị mắc cạn ngoài khơi đảo Giglio rồi lật úp khiến 32 người thiệt mạng.
Một người phụ nữ ở Hà Lan đã được thừa kế bộ sưu tập tranh từ ông nội. Sau khi kiểm tra, các chuyên gia xác định 35 bức tranh của danh họa nổi tiếng Rembrandt.
Những lời tiên tri về năm 2026 của nhà tiên tri mù người Bulgaria - bà Baba Vanga, bất ngờ “gây bão” trở lại trên mạng xã hội.
4 cây cảnh có giá cả bình dân khi là cây non nhưng chỉ cần nuôi dưỡng đúng, bạn sẽ có tài sản giá trị, còn rất tốt cho phong thủy gia đình.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 4/3, Song Tử hôm nay vận thế lên cao, tài lộc nổi trội tuy nhiên tình duyên hư hao. Bạch Dương đừng ham giàu nhanh.