Ở chính nơi xảy ra vụ án Lệ Chi Viên nổi tiếng năm xưa, giờ là một tượng đài nữ nhà giáo trắng phau như tuyết cùng một tượng "Giọt lệ" đầy xót xa, oan khuất.
Về Lệ Chi Viên ở xã Đại Lai (Gia Bình, Bắc Ninh) tôi tìm gặp ông Nguyễn Trọng Viện. Là người trông coi di tích nên ông rất rõ những chuyện xưa cũ về Nguyễn Thị Lộ. Không chỉ rành rọt những chuyện ghi chép tỉ mẩn trong chính sử các đời, ông Viện còn mò mẫm sưu tầm những giai thoại dân gian.![]() |
| Người tuổi Tý là người nhanh nhẹn, chăm chỉ, tháo vát, đầu óc thông minh, tư duy linh hoạt, khéo léo trong lời ăn tiếng nói, lại nhiệt tình giúp đỡ mọi người nên được nhiều người yêu mến. |
![]() |
| Đức Từ Cung Đoan Huy Hoàng thái hậu là thân mẫu vua Bảo Đại và là Hoàng thái hậu cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam. Cuộc đời bà gắn chặt với những thăng trầm của triều đại nhà Nguyễn. |
![]() |
| Đức Từ Cung tên thật là Hoàng Thị Cúc, sinh năm 1890. Gia đình bà tuy có cha là quan tri huyện nhưng có cuộc sống rất khó khăn. |
![]() |
| Sau này, vì gia cảnh khốn khó nên bà được “tiến” vào cung làm thị nữ hầu hạ cho hai vợ góa của vua Đồng Khánh là bà Thánh cung Nguyễn Thị Nhàn và bà Tiên cung Dương Thị Thục. |
![]() |
| Tại đây, duyên phận đã giúp bà gặp được Phụng hóa công Nguyễn Phước Bửu Đảo (vua Khải Định sau này), là con trai cả của vua Đồng Khánh. Vẻ ngoài nhu mì, hiền lành của bà đã khiến hoàng tử rung động. |
![]() |
| Năm 1913, bà hạ sinh hoàng tử Vĩnh Thụy (vua Bảo Đại sau này), người con duy nhất của vua Khải Định. Mặc dù sinh hoàng tử nhưng bà không được nuôi con. Vĩnh Thụy được Tiên Cung Thái hậu đón về cung, tự chăm sóc và nuôi nấng. |
![]() |
| Năm 1916, bà Hoàng Thị Cúc được vua phong là Huệ tần, tiếp đến là Huệ phi, bậc thứ hai (nhị giai phi) trong cửu giai 9 bậc mà các vua triều Nguyễn phong cho các phi tần của mình. |
![]() |
| Sau khi vua Khải Định băng hà, vua Bảo Đại lên ngôi tôn phong cho mẹ mình là Đoan Huy Hoàng thái hậu, người dân Huế tôn kính gọi bà là Đức Từ Cung hay Đức Từ. |
![]() |
| Theo sử liệu, sinh ra trong gia đình quan lại cấp thấp, hoàn cảnh khó khăn nhưng bằng sự chịu khó, đức tính cần cù, Đức Từ Cung không ngừng phấn đấu rèn luyện cả chữ Hán, Pháp văn và Quốc ngữ, cùng với các nghi lễ, văn hóa ứng xử cung đình và cả trên trọng trách mà bà đảm nhiệm. Cuộc đời bà gắn liền với câu chuyện truyền miệng mang màu sắc tâm linh. Chuyện kể rằng, thời xưa, ở làng Mỹ Lợi, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên -Huế, có một ông thầy địa lý đã nhìn mộ ông tri huyện Hoàng Trọng Tích mà phán rằng "Họ này sẽ phát hoàng hậu". |
![]() |
| Ai nghe xong câu ấy cũng cười, coi đấy là lời phán bừa. Ai ngờ, sau đó, con gái ông huyện lại trở thành Hoàng thái hậu cuối cùng của triều Nguyễn, tức Đức Từ Cung. Ở ngôi vị Hoàng thái hậu cao sang, nhưng Đức Từ Cung vẫn sống một cuộc đời bình dị, gạt bỏ những thị phi để bảo vệ danh dự cho hoàng gia, gìn giữ gia phong cho "đệ nhất gia đình" của vua Bảo Đại và Nam Phương hoàng hậu. |
![]() |
| Lúc triều đình nhà Nguyễn cáo chung, vua Bảo Đại lưu vong nơi xứ người, Đức Từ Cung vẫn "neo giữ" cả thể xác và tâm hồn ở Huế. Bà tự bỏ tiền túi để sửa chữa Thái Miếu, Hưng Miếu, cùng các tôn lăng của các thành viên hoàng gia triều Nguyễn. |
![]() |
| Ngoài ra, Đức Từ Cung còn được đánh giá là có nhiều công lao trong phong trào chấn hưng Phật giáo ở Việt Nam vào đầu thập niên 1930. |
![]() |
| Bà duy trì các hoạt động cúng bái, lễ nghi nơi tôn miếu và lăng tẩm các vị vua Nguyễn. |
![]() |
| Đặc biệt, nhờ những nỗ lực của bà mà đoàn Ba Vũ - đoàn ca múa cung đình thời Nguyễn được duy trì cho đến ngày hòa bình lập lại. Nhờ vậy mà Huế mới giữ được một di sản văn hóa cung đình. |
![]() |
| Những năm tháng cuối đời bà lại trở về cuộc sống cô đơn và nghèo khó, không có con cháu bên cạnh. Nhưng dù cuộc sống khó khăn, Đức Từ Cung vẫn làm tròn phận sự của mình với tổ tiên nhà Nguyễn cho đến giây phút cuối cùng. |
![]() |
| Đức Từ Cung mất ngày 3/10/1980, thọ 91 tuổi. Lăng mộ bà được xây cất ở làng Dương Xuân (Huế), cạnh lăng vua Đồng Khánh và vua Tự Đức. |
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Dậu mang nhiều hy vọng về một tình yêu mĩ mãn và sự nghiệp khá thuận lợi.
Bước sang tuần mới, 3 con giáp được dự đoán nắm bắt cơ hội để "lội ngược dòng", bước lên đỉnh cao tiền tài và sự nghiệp.
Trà tốt cho sức khỏe nhưng uống sai cách có thể gây đầy hơi, trào ngược, đau dạ dày và rối loạn tiêu hóa. Nhiều thói quen đang âm thầm gây hại.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 2/3, Bảo Bình được quý nhân phù trợ, tài nguyên dồi dào. Bạch Dương tận hưởng sự suôn sẻ nhờ sự ủng hộ từ mọi người.
Biết chọn lựa thực phẩm phù hợp và thói quen ăn uống hợp lý để hạn chế tổn thương, tránh biến chứng nguy hiểm cho dạ dày.
Nhà cổ sinh vật học nghiệp dư Jason Howery bất ngờ phát hiện một xương đùi voi ma mút thời tiền sử nặng khoảng 42 kg dưới hồ nước ở Nodaway, Missouri, Mỹ.
Các nhà khảo cổ phát hiện ra một hình thù lai giữa người và sư tử kỳ lạ trong khi khám phá một hang động. Vậy hình tượng Người Sư Tử này có ý nghĩa gì?
Ăn chay không đúng cách, từ thực phẩm chế biến sẵn đến tinh bột tinh chế, có thể khiến bạn tăng cân thay vì giảm. Học cách ăn chay đúng đắn để duy trì vóc dáng.
Bên bờ sông Danube thơ mộng, Tòa nhà Quốc hội Hungary hiện lên lộng lẫy với mái vòm đỏ và hàng trăm tháp nhọn, trở thành biểu tượng kiến trúc của Budapest.
Những con ngựa tế lễ tại Casas del Turuñuelo hé lộ câu chuyện lịch sử kỳ thú ở Tây Ban Nha Thời Kỳ Đồ Sắt.
Trại rắn Đồng Tâm bảo tồn và nuôi dưỡng trăn bạch tạng hiếm gặp, thu hút du khách yêu thích động vật hoang dã và nghiên cứu bảo tồn.
3 con giáp này cần cân nhắc thật kỹ trước khi quyết định đầu tư vào đất cát trong năm 2026.
Bước sang tuần mới, 3 con giáp được dự đoán nắm bắt cơ hội để "lội ngược dòng", bước lên đỉnh cao tiền tài và sự nghiệp.
Các nhà khảo cổ khai quật được bức tượng đầu bằng đá kích thước thật của một vị vua Anh Thời Trung Cổ, có niên đại khoảng 700 năm.
Di tích Maya ẩn chứa một bản đồ vũ trụ 3.000 năm tuổi, nó có thể nhìn thấy từ trên không trung.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 2/3, Bảo Bình được quý nhân phù trợ, tài nguyên dồi dào. Bạch Dương tận hưởng sự suôn sẻ nhờ sự ủng hộ từ mọi người.
Thành phố lạnh nhất hành tinh ở đâu mà người dân uống rượu mạnh để giữ ấm, nước sôi 100 độ C biến thành tuyết tức thì nếu để ở ngoài?
Những con ngựa tế lễ tại Casas del Turuñuelo hé lộ câu chuyện lịch sử kỳ thú ở Tây Ban Nha Thời Kỳ Đồ Sắt.
Trà tốt cho sức khỏe nhưng uống sai cách có thể gây đầy hơi, trào ngược, đau dạ dày và rối loạn tiêu hóa. Nhiều thói quen đang âm thầm gây hại.
Theo người xưa, 5 loài cây quý hiếm phát triển chậm và càng lớn càng có giá trị, trồng chỉ một cây thôi cũng giống như nuôi một kho báu.
Những cuộc chạm trán với sinh vật biển sâu nêu bật sự đa dạng đáng kinh ngạc của sự sống trong không gian sống lớn nhất trên trái đất.
Bên bờ sông Danube thơ mộng, Tòa nhà Quốc hội Hungary hiện lên lộng lẫy với mái vòm đỏ và hàng trăm tháp nhọn, trở thành biểu tượng kiến trúc của Budapest.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Dậu mang nhiều hy vọng về một tình yêu mĩ mãn và sự nghiệp khá thuận lợi.
Thạch Hương Cô xuất thân là một kỹ nữ có nhan sắc. Năm 1801 bà cưới tướng cướp Trịnh Nhất, từ đó có tên gọi Trịnh Nhất Tẩu.
Các nhà khảo cổ phát hiện ra một hình thù lai giữa người và sư tử kỳ lạ trong khi khám phá một hang động. Vậy hình tượng Người Sư Tử này có ý nghĩa gì?
Ăn chay không đúng cách, từ thực phẩm chế biến sẵn đến tinh bột tinh chế, có thể khiến bạn tăng cân thay vì giảm. Học cách ăn chay đúng đắn để duy trì vóc dáng.
Vụ va chạm Trái Đất sơ khai và hành tinh Theia có thể đã được tái hiện một lần nữa nơi các mặt trăng Sao Thổ.
Nhà cổ sinh vật học nghiệp dư Jason Howery bất ngờ phát hiện một xương đùi voi ma mút thời tiền sử nặng khoảng 42 kg dưới hồ nước ở Nodaway, Missouri, Mỹ.
Biết chọn lựa thực phẩm phù hợp và thói quen ăn uống hợp lý để hạn chế tổn thương, tránh biến chứng nguy hiểm cho dạ dày.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Tuất nhạy bén, phát huy khả năng tư duy vượt trội và có thể được thưởng hậu hĩnh.