Ở chính nơi xảy ra vụ án Lệ Chi Viên nổi tiếng năm xưa, giờ là một tượng đài nữ nhà giáo trắng phau như tuyết cùng một tượng "Giọt lệ" đầy xót xa, oan khuất.
Về Lệ Chi Viên ở xã Đại Lai (Gia Bình, Bắc Ninh) tôi tìm gặp ông Nguyễn Trọng Viện. Là người trông coi di tích nên ông rất rõ những chuyện xưa cũ về Nguyễn Thị Lộ. Không chỉ rành rọt những chuyện ghi chép tỉ mẩn trong chính sử các đời, ông Viện còn mò mẫm sưu tầm những giai thoại dân gian.![]() |
| Người tuổi Tý là người nhanh nhẹn, chăm chỉ, tháo vát, đầu óc thông minh, tư duy linh hoạt, khéo léo trong lời ăn tiếng nói, lại nhiệt tình giúp đỡ mọi người nên được nhiều người yêu mến. |
![]() |
| Đức Từ Cung Đoan Huy Hoàng thái hậu là thân mẫu vua Bảo Đại và là Hoàng thái hậu cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam. Cuộc đời bà gắn chặt với những thăng trầm của triều đại nhà Nguyễn. |
![]() |
| Đức Từ Cung tên thật là Hoàng Thị Cúc, sinh năm 1890. Gia đình bà tuy có cha là quan tri huyện nhưng có cuộc sống rất khó khăn. |
![]() |
| Sau này, vì gia cảnh khốn khó nên bà được “tiến” vào cung làm thị nữ hầu hạ cho hai vợ góa của vua Đồng Khánh là bà Thánh cung Nguyễn Thị Nhàn và bà Tiên cung Dương Thị Thục. |
![]() |
| Tại đây, duyên phận đã giúp bà gặp được Phụng hóa công Nguyễn Phước Bửu Đảo (vua Khải Định sau này), là con trai cả của vua Đồng Khánh. Vẻ ngoài nhu mì, hiền lành của bà đã khiến hoàng tử rung động. |
![]() |
| Năm 1913, bà hạ sinh hoàng tử Vĩnh Thụy (vua Bảo Đại sau này), người con duy nhất của vua Khải Định. Mặc dù sinh hoàng tử nhưng bà không được nuôi con. Vĩnh Thụy được Tiên Cung Thái hậu đón về cung, tự chăm sóc và nuôi nấng. |
![]() |
| Năm 1916, bà Hoàng Thị Cúc được vua phong là Huệ tần, tiếp đến là Huệ phi, bậc thứ hai (nhị giai phi) trong cửu giai 9 bậc mà các vua triều Nguyễn phong cho các phi tần của mình. |
![]() |
| Sau khi vua Khải Định băng hà, vua Bảo Đại lên ngôi tôn phong cho mẹ mình là Đoan Huy Hoàng thái hậu, người dân Huế tôn kính gọi bà là Đức Từ Cung hay Đức Từ. |
![]() |
| Theo sử liệu, sinh ra trong gia đình quan lại cấp thấp, hoàn cảnh khó khăn nhưng bằng sự chịu khó, đức tính cần cù, Đức Từ Cung không ngừng phấn đấu rèn luyện cả chữ Hán, Pháp văn và Quốc ngữ, cùng với các nghi lễ, văn hóa ứng xử cung đình và cả trên trọng trách mà bà đảm nhiệm. Cuộc đời bà gắn liền với câu chuyện truyền miệng mang màu sắc tâm linh. Chuyện kể rằng, thời xưa, ở làng Mỹ Lợi, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên -Huế, có một ông thầy địa lý đã nhìn mộ ông tri huyện Hoàng Trọng Tích mà phán rằng "Họ này sẽ phát hoàng hậu". |
![]() |
| Ai nghe xong câu ấy cũng cười, coi đấy là lời phán bừa. Ai ngờ, sau đó, con gái ông huyện lại trở thành Hoàng thái hậu cuối cùng của triều Nguyễn, tức Đức Từ Cung. Ở ngôi vị Hoàng thái hậu cao sang, nhưng Đức Từ Cung vẫn sống một cuộc đời bình dị, gạt bỏ những thị phi để bảo vệ danh dự cho hoàng gia, gìn giữ gia phong cho "đệ nhất gia đình" của vua Bảo Đại và Nam Phương hoàng hậu. |
![]() |
| Lúc triều đình nhà Nguyễn cáo chung, vua Bảo Đại lưu vong nơi xứ người, Đức Từ Cung vẫn "neo giữ" cả thể xác và tâm hồn ở Huế. Bà tự bỏ tiền túi để sửa chữa Thái Miếu, Hưng Miếu, cùng các tôn lăng của các thành viên hoàng gia triều Nguyễn. |
![]() |
| Ngoài ra, Đức Từ Cung còn được đánh giá là có nhiều công lao trong phong trào chấn hưng Phật giáo ở Việt Nam vào đầu thập niên 1930. |
![]() |
| Bà duy trì các hoạt động cúng bái, lễ nghi nơi tôn miếu và lăng tẩm các vị vua Nguyễn. |
![]() |
| Đặc biệt, nhờ những nỗ lực của bà mà đoàn Ba Vũ - đoàn ca múa cung đình thời Nguyễn được duy trì cho đến ngày hòa bình lập lại. Nhờ vậy mà Huế mới giữ được một di sản văn hóa cung đình. |
![]() |
| Những năm tháng cuối đời bà lại trở về cuộc sống cô đơn và nghèo khó, không có con cháu bên cạnh. Nhưng dù cuộc sống khó khăn, Đức Từ Cung vẫn làm tròn phận sự của mình với tổ tiên nhà Nguyễn cho đến giây phút cuối cùng. |
![]() |
| Đức Từ Cung mất ngày 3/10/1980, thọ 91 tuổi. Lăng mộ bà được xây cất ở làng Dương Xuân (Huế), cạnh lăng vua Đồng Khánh và vua Tự Đức. |
Tử vi ngày mai nhấn mạnh, con giáp tuổi Tuất thu nhập gia tăng ổn định, cuối năm tiền tiết kiệm tăng trưởng đáng kể.
Từ Hi Thái hậu nghe tin Tả Tông Đường qua đời, phản ứng đầu tiên là sai người khám xét tài sản, kết quả khiến cả triều đình im lặng.
Muốn tuổi già tự chủ, người lớn tuổi nhất định phải tỉnh táo trước 2 "lỗ hổng" tài chính dưới đây.
Là một trong những kẻ săn mồi đáng sợ nhất đại dương, vì sao cá voi sát thủ lại không coi con người là con mồi?
Ít ai ngờ thứ gỗ thơm đắt giá bậc nhất lại được tạo ra từ một cơ chế tự vệ của cây trước tổn thương và vi sinh vật.
Sau hàng trăm năm, các nhà khảo cổ học chỉ tìm thấy 2 mũ Viking gần như nguyên vẹn.
Nguyệt thực một phần sâu nhất trong nhiều năm sẽ khiến 96% bề mặt Mặt Trăng chuyển sang màu đỏ đồng vào đêm 27/8.
Một cô gái trẻ được chôn với lưỡi liềm đặt ngang cổ và ổ khóa gắn vào ngón chân, trong nghi thức ngăn người chết trở về.
Không phô trương như đào, không rực rỡ như mai, cây cảnh mộc hương đẹp theo một cách rất riêng, cái đẹp của người quân tử giấu mình.
Giữa Sahara khô cằn, có một vùng đất trắng xóa giống như bề mặt hành tinh xa lạ, nơi đá hóa thành những tác phẩm điêu khắc kỳ quái.
Ít ai ngờ thứ gỗ thơm đắt giá bậc nhất lại được tạo ra từ một cơ chế tự vệ của cây trước tổn thương và vi sinh vật.
Một cô gái trẻ được chôn với lưỡi liềm đặt ngang cổ và ổ khóa gắn vào ngón chân, trong nghi thức ngăn người chết trở về.
Có những tấm bản đồ ra đời từ hàng trăm năm trước nhưng khiến con người hiện đại kinh ngạc bởi độ chính xác và tư duy địa lý.
Từ Hi Thái hậu nghe tin Tả Tông Đường qua đời, phản ứng đầu tiên là sai người khám xét tài sản, kết quả khiến cả triều đình im lặng.
Tử vi ngày mai nhấn mạnh, con giáp tuổi Tuất thu nhập gia tăng ổn định, cuối năm tiền tiết kiệm tăng trưởng đáng kể.
Khoảng 13.000 năm trước, những mũi lao đá đặc biệt xuất hiện khắp Bắc Mỹ rồi đột ngột biến mất, để lại một bí ẩn kéo dài hàng thế kỷ.
Muốn tuổi già tự chủ, người lớn tuổi nhất định phải tỉnh táo trước 2 "lỗ hổng" tài chính dưới đây.
Có một thiên hà khổng lồ đến mức nếu đặt Dải Ngân Hà bên cạnh, chúng ta sẽ thấy khoảng cách kích thước gần như khó tin.
Là một trong những kẻ săn mồi đáng sợ nhất đại dương, vì sao cá voi sát thủ lại không coi con người là con mồi?
Không phô trương như đào, không rực rỡ như mai, cây cảnh mộc hương đẹp theo một cách rất riêng, cái đẹp của người quân tử giấu mình.
Theo tử vi hôm nay 27/8, 3 con giáp này được dự báo có vận trình khởi sắc, vượt qua khó khăn, công việc hanh thông và tài lộc liên tục gõ cửa.
Giữa Sahara khô cằn, có một vùng đất trắng xóa giống như bề mặt hành tinh xa lạ, nơi đá hóa thành những tác phẩm điêu khắc kỳ quái.
Sau hàng trăm năm, các nhà khảo cổ học chỉ tìm thấy 2 mũ Viking gần như nguyên vẹn.
Những người nói được nhiều ngôn ngữ có thể giúp não lão hóa chậm hơn, nếu nói được 4 ngôn ngữ bộ não trẻ hơn đến 13 năm so với người nói 1 thứ tiếng.
Nguyệt thực một phần sâu nhất trong nhiều năm sẽ khiến 96% bề mặt Mặt Trăng chuyển sang màu đỏ đồng vào đêm 27/8.
Ngoài trải nghiệm ngồi xuồng ba lá, du khách tìm đến cánh đồng thốt nốt An Giang để "check-in", đặc biệt sau khi nơi đây xuất hiện trong MV của Phương Mỹ Chi.
Các Pharaoh đã biến mất từ hàng nghìn năm, nhưng dòng máu của những cư dân xây dựng nền văn minh Nile có thực sự biến mất?
Có những thân cây từng được ví như “vàng đen” của rừng nhiệt đới, quý đến mức con người săn tìm chúng suốt nhiều thế kỷ.
Loài thằn lằn sừng núi mới ở Thái Lan được đặt tên Acanthosaura syrax, lấy cảm hứng từ rồng Syrax trong House of the Dragon.
Theo tử vi, những con giáp nữ này thường sống thiên về cảm xúc, một khi yêu là hết lòng và vô tình trao tình cảm cho người không xứng đáng.