Ở chính nơi xảy ra vụ án Lệ Chi Viên nổi tiếng năm xưa, giờ là một tượng đài nữ nhà giáo trắng phau như tuyết cùng một tượng "Giọt lệ" đầy xót xa, oan khuất.
Về Lệ Chi Viên ở xã Đại Lai (Gia Bình, Bắc Ninh) tôi tìm gặp ông Nguyễn Trọng Viện. Là người trông coi di tích nên ông rất rõ những chuyện xưa cũ về Nguyễn Thị Lộ. Không chỉ rành rọt những chuyện ghi chép tỉ mẩn trong chính sử các đời, ông Viện còn mò mẫm sưu tầm những giai thoại dân gian.![]() |
| Người tuổi Tý là người nhanh nhẹn, chăm chỉ, tháo vát, đầu óc thông minh, tư duy linh hoạt, khéo léo trong lời ăn tiếng nói, lại nhiệt tình giúp đỡ mọi người nên được nhiều người yêu mến. |
![]() |
| Đức Từ Cung Đoan Huy Hoàng thái hậu là thân mẫu vua Bảo Đại và là Hoàng thái hậu cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam. Cuộc đời bà gắn chặt với những thăng trầm của triều đại nhà Nguyễn. |
![]() |
| Đức Từ Cung tên thật là Hoàng Thị Cúc, sinh năm 1890. Gia đình bà tuy có cha là quan tri huyện nhưng có cuộc sống rất khó khăn. |
![]() |
| Sau này, vì gia cảnh khốn khó nên bà được “tiến” vào cung làm thị nữ hầu hạ cho hai vợ góa của vua Đồng Khánh là bà Thánh cung Nguyễn Thị Nhàn và bà Tiên cung Dương Thị Thục. |
![]() |
| Tại đây, duyên phận đã giúp bà gặp được Phụng hóa công Nguyễn Phước Bửu Đảo (vua Khải Định sau này), là con trai cả của vua Đồng Khánh. Vẻ ngoài nhu mì, hiền lành của bà đã khiến hoàng tử rung động. |
![]() |
| Năm 1913, bà hạ sinh hoàng tử Vĩnh Thụy (vua Bảo Đại sau này), người con duy nhất của vua Khải Định. Mặc dù sinh hoàng tử nhưng bà không được nuôi con. Vĩnh Thụy được Tiên Cung Thái hậu đón về cung, tự chăm sóc và nuôi nấng. |
![]() |
| Năm 1916, bà Hoàng Thị Cúc được vua phong là Huệ tần, tiếp đến là Huệ phi, bậc thứ hai (nhị giai phi) trong cửu giai 9 bậc mà các vua triều Nguyễn phong cho các phi tần của mình. |
![]() |
| Sau khi vua Khải Định băng hà, vua Bảo Đại lên ngôi tôn phong cho mẹ mình là Đoan Huy Hoàng thái hậu, người dân Huế tôn kính gọi bà là Đức Từ Cung hay Đức Từ. |
![]() |
| Theo sử liệu, sinh ra trong gia đình quan lại cấp thấp, hoàn cảnh khó khăn nhưng bằng sự chịu khó, đức tính cần cù, Đức Từ Cung không ngừng phấn đấu rèn luyện cả chữ Hán, Pháp văn và Quốc ngữ, cùng với các nghi lễ, văn hóa ứng xử cung đình và cả trên trọng trách mà bà đảm nhiệm. Cuộc đời bà gắn liền với câu chuyện truyền miệng mang màu sắc tâm linh. Chuyện kể rằng, thời xưa, ở làng Mỹ Lợi, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên -Huế, có một ông thầy địa lý đã nhìn mộ ông tri huyện Hoàng Trọng Tích mà phán rằng "Họ này sẽ phát hoàng hậu". |
![]() |
| Ai nghe xong câu ấy cũng cười, coi đấy là lời phán bừa. Ai ngờ, sau đó, con gái ông huyện lại trở thành Hoàng thái hậu cuối cùng của triều Nguyễn, tức Đức Từ Cung. Ở ngôi vị Hoàng thái hậu cao sang, nhưng Đức Từ Cung vẫn sống một cuộc đời bình dị, gạt bỏ những thị phi để bảo vệ danh dự cho hoàng gia, gìn giữ gia phong cho "đệ nhất gia đình" của vua Bảo Đại và Nam Phương hoàng hậu. |
![]() |
| Lúc triều đình nhà Nguyễn cáo chung, vua Bảo Đại lưu vong nơi xứ người, Đức Từ Cung vẫn "neo giữ" cả thể xác và tâm hồn ở Huế. Bà tự bỏ tiền túi để sửa chữa Thái Miếu, Hưng Miếu, cùng các tôn lăng của các thành viên hoàng gia triều Nguyễn. |
![]() |
| Ngoài ra, Đức Từ Cung còn được đánh giá là có nhiều công lao trong phong trào chấn hưng Phật giáo ở Việt Nam vào đầu thập niên 1930. |
![]() |
| Bà duy trì các hoạt động cúng bái, lễ nghi nơi tôn miếu và lăng tẩm các vị vua Nguyễn. |
![]() |
| Đặc biệt, nhờ những nỗ lực của bà mà đoàn Ba Vũ - đoàn ca múa cung đình thời Nguyễn được duy trì cho đến ngày hòa bình lập lại. Nhờ vậy mà Huế mới giữ được một di sản văn hóa cung đình. |
![]() |
| Những năm tháng cuối đời bà lại trở về cuộc sống cô đơn và nghèo khó, không có con cháu bên cạnh. Nhưng dù cuộc sống khó khăn, Đức Từ Cung vẫn làm tròn phận sự của mình với tổ tiên nhà Nguyễn cho đến giây phút cuối cùng. |
![]() |
| Đức Từ Cung mất ngày 3/10/1980, thọ 91 tuổi. Lăng mộ bà được xây cất ở làng Dương Xuân (Huế), cạnh lăng vua Đồng Khánh và vua Tự Đức. |
Sống trong lưu vực Amazon rộng lớn, cá hải tượng long là loài cá nước ngọt khổng lồ với nhiều đặc điểm sinh học đặc biệt.
Là cây lương thực quen thuộc ở vùng nhiệt đới, sắn không chỉ nuôi sống hàng triệu người mà còn ẩn chứa nhiều đặc điểm sinh học thú vị.
Treo mình trên cành cây ở xứ ôn đới, cây ghi trắng là loài thực vật ký sinh mang nhiều câu chuyện văn hóa và đặc điểm sinh học thú vị.
Ẩn mình dưới làn nước ấm áp của Địa Trung Hải, loài bọt biển tắm mang vẻ ngoài giản dị nhưng lại chứa đựng nhiều điều kỳ diệu sinh học.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy Thân linh hoạt khi giải quyết công việc, có thể kiếm được khoản tiền lớn.
Nằm cô lập giữa Nam Thái Bình Dương, đảo Henderson là một trong những hòn đảo hoang sơ nhất thế giới với hệ sinh thái độc đáo và nhiều bí ẩn.
Sống trên những dãy núi mù sương của Nam Mỹ, heo vòi núi là loài thú hiếm gặp với nhiều đặc điểm thích nghi độc đáo với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.
Nằm giữa vùng Anatolia rộng lớn, Gordion (Thổ Nhĩ Kỳ) là một di tích cổ đại nổi tiếng gắn liền với truyền thuyết về vua Midas và lịch sử của vương quốc Phrygia.
Sở hữu chiếc “vòi” kỳ lạ cùng khả năng cảm nhận điện trường, cá vòi voi đuôi ngắn là một trong những loài cá nước ngọt độc đáo nhất thế giới.
Mang màu sắc từ xám kim loại đến đỏ sẫm, hematite là một trong những khoáng vật quen thuộc nhưng ẩn chứa nhiều điều thú vị của tự nhiên.
Tương truyền, ngày xưa, Giếng Tiên ở Eo Gió, Gia Lai là nơi các tiên ngụ. Đây là nguồn nước ngọt “trời ban” xuất hiện từ hàng ngàn năm trước, thực hư ra sao?
Sống trên những dãy núi mù sương của Nam Mỹ, heo vòi núi là loài thú hiếm gặp với nhiều đặc điểm thích nghi độc đáo với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 2/4, Kim Ngưu có cơ hội sẽ vụt sáng, vượng lên khiến nhiều người ghen tị. Cự Giải đừng quá khiêm tốn, sẽ phải chịu thiệt thòi.
Là cây lương thực quen thuộc ở vùng nhiệt đới, sắn không chỉ nuôi sống hàng triệu người mà còn ẩn chứa nhiều đặc điểm sinh học thú vị.
Sở hữu chiếc “vòi” kỳ lạ cùng khả năng cảm nhận điện trường, cá vòi voi đuôi ngắn là một trong những loài cá nước ngọt độc đáo nhất thế giới.
Mang màu sắc từ xám kim loại đến đỏ sẫm, hematite là một trong những khoáng vật quen thuộc nhưng ẩn chứa nhiều điều thú vị của tự nhiên.
Chai rượu Domaine de la Romanée-Conti 1945 mới được bán với giá khoảng 21,4 tỷ đồng. Theo đó, đây là chai rượu đắt nhất thế giới từng được bán đấu giá.
Thông qua phân tích ADN cổ, các chuyên gia phát hiện cách đây 65.000 năm, người Neanderthal ở châu Âu đều tuyệt chủng ngoại trừ một dòng dõi.
Lấp lánh và trong suốt như pha lê, khoáng vật selenite là một dạng đặc biệt của thạch cao, nổi bật với vẻ đẹp tinh khiết và cấu trúc độc đáo.
Nằm giữa vùng Anatolia rộng lớn, Gordion (Thổ Nhĩ Kỳ) là một di tích cổ đại nổi tiếng gắn liền với truyền thuyết về vua Midas và lịch sử của vương quốc Phrygia.
Cách đây nhiều tỉ năm, vũ trụ chìm trong bóng tối. Chỉ đến khi những ngôi sao đầu tiên bắt đầu xuất hiện, vũ trụ mới bắt đầu có ánh sáng rồi lan tỏa khắp nơi.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy Thân linh hoạt khi giải quyết công việc, có thể kiếm được khoản tiền lớn.
Trong đời sống làng quê Việt Nam từ xưa đến nay, giếng nước không chỉ là nơi cung cấp nguồn sinh tồn mà còn gắn với niềm tin tâm linh sâu sắc.
Nằm cô lập giữa Nam Thái Bình Dương, đảo Henderson là một trong những hòn đảo hoang sơ nhất thế giới với hệ sinh thái độc đáo và nhiều bí ẩn.
Treo mình trên cành cây ở xứ ôn đới, cây ghi trắng là loài thực vật ký sinh mang nhiều câu chuyện văn hóa và đặc điểm sinh học thú vị.
Ẩn mình dưới làn nước ấm áp của Địa Trung Hải, loài bọt biển tắm mang vẻ ngoài giản dị nhưng lại chứa đựng nhiều điều kỳ diệu sinh học.
Sống trong lưu vực Amazon rộng lớn, cá hải tượng long là loài cá nước ngọt khổng lồ với nhiều đặc điểm sinh học đặc biệt.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 1/4, Song Tử đối mặt khó khăn, tâm lý vững sẽ vượt qua được. Song Ngư gặp được quý nhân, đầu tư khởi sắc.
Theo chuyên gia, bầu trời chuyển sang màu đỏ rực như "tận thế" trước khi bão đổ bộ ở Australia là do bụi mịn từ đất lơ lửng dày đặc trong không khí.
Các nhà khoa học ở Nga triển khai hệ thống robot dưới nước có tên Smart Fish để giải mã những bí ẩn ở Bắc Cực và Viễn Đông.