Một sự kiện đặc biệt sẽ diễn ra vào ngày 15/7: Bộ xương khủng long khổng lồ có tuổi đời 67 triệu năm sẽ được đưa ra bán đấu giá. Nhà đấu giá Sotheby’s sẽ tổ chức bán đấu giá một trong những mẫu vật Tyrannosaurus rex lớn nhất và hoàn chỉnh nhất từng được phát hiện.

Tuy nhiên, một số nhà nghiên cứu lo ngại rằng mẫu hóa thạch có giá trị khoa học này có thể rơi vào tay tư nhân, điều này sẽ gây khó khăn hơn cho công tác nghiên cứu.

Nhà đấu giá ước tính giá trị của bộ xương T.rex được đặt tên là “Gus”, theo tên chủ đất nơi phát hiện, ở mức từ 20 triệu đến 30 triệu USD, mức cao nhất từng được định giá cho một bộ xương khủng long. Theo thông cáo báo chí, giá khởi điểm sẽ là 19 triệu USD.

Gus được khai quật tại hạt Harding, bang South Dakota, trên trang trại của người chăn nuôi gia súc Gary Gus Licking. Ông Licking, qua đời năm 2002, đã phát hiện răng và các mảnh xương trong nhiều năm và cuối cùng đã liên hệ với Thomas Heitkamp, chủ tịch công ty cổ sinh vật học thương mại Theropoda Expeditions, cùng các đồng nghiệp đến kiểm tra.

Nhóm đã khai quật bộ xương khủng long này trong các mùa hè từ 2021 đến 2023, sau đó dành ba năm tiếp theo trong phòng thí nghiệm để tách xương hóa thạch khỏi lớp đá bao quanh và ghép chúng lại với nhau.

Bộ xương gồm 183 mảnh xương hóa thạch, chiếm khoảng 63% tổng số xương của một T.rex và tới 80% khối lượng xương của loài động vật cổ đại này. Bộ xương dài khoảng 11,5m và cao 3,8m.

Đặc biệt, Gus sở hữu nhiều đặc điểm có giá trị khoa học, bao gồm các xương bị gãy và đã lành, cũng như dấu vết vết cắn trên hộp sọ có thể là do các loài ăn thịt khác để lại khi ăn xác của nó sau khi chết.

Cassandra Hatton, Phó Chủ tịch Sotheby’s kiêm Trưởng bộ phận Khoa học và Lịch sử Tự nhiên toàn cầu, chia sẻ: “Thị trường khủng long hiện nay rộng lớn hơn nhiều so với những gì mọi người tưởng tượng và ngày càng mở rộng. Hiện nay, không chỉ các bảo tàng và nhà sưu tập tư nhân tại Mỹ quan tâm, mà còn có các bảo tàng quốc tế lớn, các quỹ và cá nhân đang xây dựng những điểm đến của riêng họ.”

Tuy nhiên, việc bán Gus khiến nhiều người lo ngại về việc các nhà sưu tập tư nhân có nên sở hữu những mẫu vật có giá trị khoa học lớn như vậy hay không.

Năm 2024, tỷ phú quỹ đầu cơ Kenneth Griffin đã mua bộ xương Stegosaurus có tên “Apex” tại một cuộc đấu giá với giá 44,6 triệu USD gấp khoảng chín lần mức ước tính của Sotheby’s.

Thời điểm đó, đây là hóa thạch đắt giá nhất từng được bán đấu giá. Hiện Apex đang được cho Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ mượn dài hạn để trưng bày cho công chúng tham quan.

Tuy nhiên, các hóa thạch thuộc sở hữu tư nhân thường rất khó để các nhà khoa học tiếp cận nghiên cứu, ngay cả khi chủ sở hữu sẵn lòng hợp tác.

Các tạp chí khoa học hàng đầu thường từ chối công bố các nghiên cứu dựa trên mẫu vật nằm trong bộ sưu tập tư nhân.

Lý do là các mẫu vật này cần phải sẵn sàng cho nghiên cứu tiếp theo khi có phát hiện mới, điều mà không thể đảm bảo nếu chúng thuộc sở hữu cá nhân.