Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, dự án đầu tư xây dựng Trường THPT Phan Thành Tài (tọa lạc tại địa bàn phường Hòa Xuân, Đà Nẵng) là một trong những công trình giáo dục công ích trọng điểm có quy mô lớn, sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước của thành phố Đà Nẵng. Công trình được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để tình trạng cơ sở vật chất cũ đã xuống cấp, khắc phục hiện tượng ngập lụt vào mùa mưa bão, đồng thời bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất dạy và học đạt tiêu chuẩn chất lượng cao cho học sinh trên địa bàn.

Dự án do Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên Đà Nẵng làm chủ đầu tư kiêm đơn vị quản lý dự án, triển khai thực hiện trong giai đoạn từ năm 2024 đến năm 2027 với tổng mức đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt là 118.038.766.000 đồng.

Quy mô xây lắp chính bao gồm việc tháo dỡ các khối công trình cũ đã xuống cấp để xây dựng mới đồng bộ khối lớp học, khối hiệu bộ, hỗ trợ học tập và phụ trợ cao 4 tầng, xây mới khối nhà đa năng cao 1 tầng, cải tạo khối phòng học bộ môn 3 tầng cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật khớp nối đồng bộ xung quanh.

Trong các hạng mục triển khai, Gói thầu số 06-PTT-XL: Thi công xây dựng công trình và cung cấp, lắp đặt thiết bị công trình có quy mô lớn nhất với giá dự toán được duyệt là 103.884.191.965 đồng. Gói thầu được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng và đơn vị trúng thầu là Liên danh Công ty CP Công nghệ xây dựng Hancorp 5 - Công ty CP Xây dựng và Đầu tư phát triển Bạch Đằng Đà Nẵng (gọi tắt là Liên danh HC5-BDDN) theo Quyết định số 1357/QĐ-BQL ngày 23/12/2025. Giá trúng thầu được phê duyệt ở mức 103.609.962.894 đồng. Như vậy, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước qua đấu thầu tại gói thầu quy mô trăm tỷ này chỉ đạt mức cực kỳ nhỏ giọt là khoảng 274 triệu đồng (tương đương chưa đầy 0,3%).

Dự án chính thức được khởi công xây dựng vào ngày 31/12/2025, với thời gian thực hiện hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh là 540 ngày.

Tuy nhiên, từ những phản ánh, nghi ngại của người dân địa phương về dấu hiệu bất thường tại dự án, Phóng viên đã tiến hành khảo sát, ghi nhận thực tế hiện trường vào các ngày 16/6 và 25/6. Kết quả cho thấy, quá trình thực hiện gói thầu trăm tỷ này lại bộc lộ hàng loạt dấu hiệu bất thường, đặc biệt là sự lộn xộn trên công trường, vắng bóng các thiết bị máy móc chuyên dụng và sự buông lỏng trong công tác bảo hộ an toàn lao động.

Cảnh tượng lộn xộn và hiểm họa an toàn lao động

Khảo sát thực tế hiện trường thi công dự án Trường THPT Phan Thành Tài cho thấy, công tác bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh môi trường đang có dấu hiệu bị buông lỏng. Ngay từ lối vào và xung quanh mặt bằng công trường, hiện tượng ngổn ngang vật liệu xây dựng, gạch vỡ và rác thải xây dựng chưa được dọn dẹp vệ sinh công nghiệp diễn ra phổ biến. Ngay trên chiếc cột bê tông thô cạnh đống xi măng, một tấm biển cảnh báo viết chữ đỏ "CHÚ Ý VẬT RƠI" được dán tạm bợ, trong khi nền đất xung quanh đầy rẫy mảnh vụn nguy hiểm, tiềm ẩn rủi ro tai nạn cho bất kỳ ai di chuyển qua lại trên công trường.

Đáng báo động nhất là hoạt động thi công trực tiếp của người lao động trên các tầng cao. Tại khu vực tầng 3 và tầng 4 của khối nhà lớp học đang xây dựng, các nhóm công nhân thực hiện công việc ngay sát mép sàn bê tông hoàn toàn trống hoác. Đơn vị thi công không bố trí hệ thống rào chắn bảo vệ tạm thời, không có lưới an toàn chống rơi ngã hay các biện pháp che chắn theo tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc.

Hình ảnh ngày 25/06/2026 tại dự án ghi nhận một nam công nhân mặc áo khoác tối màu đang nhoài hẳn người ra ngoài mép sàn bê tông lơ lửng ở độ cao hàng chục mét để kéo một bao tải vật tư từ hệ thống ròng rọc tự chế thả từ trên xuống mà không hề có dây đai cứu sinh, dây đai an toàn hay thiết bị chống rơi ngã cá nhân nào.

Ở một vị trí khác, người lao động mặc áo phông số 17 đứng thao tác cạnh đống xi măng sát mép sàn lộng gió mà không đội mũ bảo hộ cứng, chỉ đội chiếc mũ vải mềm. Nhiều công nhân khác thản nhiên cởi trần, mặc đồ tự do, quần short ngắn, đội mũ tai bèo rộng vành di chuyển tự do qua lại trên các sàn tầng cao thi công. Việc thiếu vắng các trang bị bảo hộ lao động cơ bản nhất cho thấy sự chủ quan, hời hợt của nhà thầu đối với sinh mạng của người lao động.

Mời thầu thiết bị hoành tráng, hiện trường lại vắng bóng

Bên cạnh những bất cập nhức nhối về công tác bảo hộ và bảo đảm an toàn lao động, việc huy động trang thiết bị máy móc thi công xây dựng thực tế tại công trường dự án Trường THPT Phan Thành Tài của Liên danh HC5-BDDN đang bộc lộ những mâu thuẫn rất lớn so với cam kết đấu thầu trên giấy.

Căn cứ theo Hồ sơ mời thầu (E-HSMT) đã được phê duyệt, để đáp ứng tiêu chuẩn năng lực và kinh nghiệm kỹ thuật khắt khe của một dự án giáo dục quy mô cấp thành phố, nhà thầu khi tham gia đấu thầu bắt buộc phải chứng minh khả năng huy động và cam kết đưa vào công trường tổng cộng 12 loại trang thiết bị thi công chủ yếu. Trong số đó, các thiết bị chuyên dụng đóng vai trò then chốt gồm có: 3 máy vận thăng lồng có sức nâng từ ≥ 0,8 T đến ≥ 3 T (loại thiết bị chuyên dụng có cabin bảo vệ xung quanh và hệ thống phanh hãm tự động nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối khi vận chuyển người và vật tư lên cao); cần trục tháp có sức nâng ≥ 25 T; xe nâng có chiều cao nâng ≥ 12m; cùng các loại xe lu rung có tải trọng lớn từ ≥ 10 T đến ≥ 25 T.

Thế nhưng, trái ngược hoàn toàn với hồ sơ năng lực cam kết để "ghi điểm" trúng thầu, ghi nhận thực tế vào các ngày 16/6 và 25/6 tại hiện trường thi công cho thấy một thực trạng vô cùng hời hợt. Tại khu vực đang rầm rộ triển khai xây dựng khối nhà 4 tầng, hạng mục có chiều cao lớn nhất và có khối lượng thi công nặng nhất của toàn bộ dự án, vắng bóng sự xuất hiện của cần trục tháp, xe nâng chuyên dụng và cả 3 máy vận thăng lồng như đã cam kết trong hồ sơ thầu.

Đặc biệt, thay vì lắp đặt hệ thống vận thăng lồng có cabin bảo vệ tiêu chuẩn để vận chuyển người và vật tư lên cao, liên danh nhà thầu lại tự ý đưa vào vận hành 2 máy vận thăng nâng hàng thông thường. Đây là loại thiết bị sàn nâng tự chế thô sơ, không có lồng cabin bảo hộ chắn vật rơi và không đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về kỹ thuật an toàn lao động. Việc sử dụng loại thiết bị sai chủng loại này làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng trên cao, trực tiếp đe dọa đến tính mạng của các công nhân đang thi công. Sai lệch nghiêm trọng này không chỉ vi phạm cam kết thực hiện hợp đồng kỹ thuật của nhà thầu mà còn dấy lên nghi vấn lớn về việc nhà thầu đang "ăn bớt" chi phí lắp đặt thiết bị, cố ý sử dụng máy móc tự chế giá rẻ để trục lợi.

Dư luận địa phương đang đặt câu hỏi lớn: Vai trò giám sát thường trực và trách nhiệm hậu kiểm của Ban Quản lý dự án ở đâu khi để nhà thầu tự ý tráo đổi thiết bị thô sơ, sai khác nghiêm trọng so với hồ sơ dự thầu mà không bị đình chỉ thi công để chấn chỉnh? Việc buông lỏng quản lý này không chỉ vi phạm quy chuẩn an toàn xây dựng mà còn đi ngược lại kỷ cương đấu thầu theo tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Các cơ quan chức năng thành phố Đà Nẵng cần khẩn trương vào cuộc thanh tra, rà soát độc lập để làm rõ các điểm mờ này, bảo đảm tính nghiêm minh và hiệu quả đầu tư nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Một số hình ảnh thi công dự án ngày 16/6 và 25/6:

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.