Gói thầu hơn 2,5 tỷ đồng, tiết kiệm vỏn vẹn 0,35%
Ngày 28/04/2026, ông Trần Xuân Huy, Giám đốc Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Phú Trung đã ký Quyết định số 108/QĐ-TTDVTH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu: "Thi công xây dựng công trình: Nâng cấp, mở rộng đường thôn Đồng Tiến từ ĐT759 đến nhà ông Võ Minh Hùng". Đây là dự án hạ tầng quan trọng tại xã Phú Trung, địa phương vừa thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết 1662/NQ-UBTVQH15 (sáp nhập xã Phước Tân và xã Phú Trung).
Theo hồ sơ, gói thầu có giá dự toán 2.565.153.924 đồng. Đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH một thành viên Xây dựng Thương mại Hảo Anh (sau đây gọi tắt là Công ty Hảo Anh) với giá trúng thầu 2.555.974.260 đồng. Như vậy, thông qua hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, một gói thầu trị giá hơn 2.565.153.924 đồng nhưng chỉ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước vỏn vẹn 9.179.664 đồng, tương ứng tỉ lệ tiết kiệm cực thấp, khoảng 0,35%.
Đáng chú ý, theo Biên bản mở thầu ngày 20/04/2026, gói thầu này chỉ có duy nhất Công ty Hảo Anh nộp hồ sơ dự thầu. Việc "một mình một ngựa" vượt qua các bước đánh giá kỹ thuật và tài chính giúp nhà thầu này dễ dàng giành hợp đồng mà không phải đối mặt với bất kỳ sự cạnh tranh nào về giá từ các đối thủ khác.
Năng lực nhà thầu địa phương
Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty Hảo Anh (MST: 3801195469) có trụ sở tại thôn Phú Hưng, xã Phú Riềng, huyện Phú Riềng. Doanh nghiệp do ông Phạm Đình Hảo làm đại diện pháp luật. Dữ liệu lịch sử đấu thầu tính đến đầu tháng 5/2026, nhà thầu này đã tham gia 28 gói thầu và trúng tới 27 gói, toàn bộ đều với vai trò nhà thầu độc lập. Tổng giá trị trúng thầu lũy kế đạt hơn 10.981.755.900 đồng.
Đáng chú ý, ngoài gói thầu đã trúng đang phân tích nêu trên thì trước đó ngày 10/04/2026 nhà thầu này cũng đã trúng gói thầu Nâng cấp, sửa chữa tuyến đường nhựa thôn Phú Lợi (từ nhà ông Bùi Văn Vỵ đến nhà ông Ngô Khắc Nguyên) tại Văn phòng HĐND và UBND xã Phú Riềng, trị giá 2.504.346.000 đồng, cũng trong tư thế là nhà thầu duy nhất tham dự và trúng, tiết kiệm 0,29%.
Góc nhìn chuyên gia:
Việc đấu thầu rộng rãi nhưng chỉ có một nhà thầu tham gia là tình huống thường gặp, tuy nhiên khi hiện tượng này lặp lại nhiều lần tại một địa phương với cùng một nhà thầu, các chuyên gia cho rằng cần có sự giám sát chặt chẽ hơn từ cơ quan quản lý.
Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Mục tiêu tối thượng của Luật Đấu thầu 2023 là thúc đẩy tính cạnh tranh, công bằng và hiệu quả kinh tế. Khi tỉ lệ tiết kiệm chỉ đạt 0,35%, vai trò giám sát của chủ đầu tư và cơ quan thẩm định cần được đặt lên hàng đầu. Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính cạnh tranh và hiệu quả của gói thầu, đảm bảo không có sự cài cắm các tiêu chí nhằm hạn chế nhà thầu".
Bên cạnh đó, theo quy định tại Thông tư 79/2025/TT-BTC, do gói thầu này sử dụng vốn đầu tư công và thanh toán qua Kho bạc Nhà nước, chủ đầu tư và Công ty Hảo Anh bắt buộc phải thực hiện ký kết hợp đồng điện tử trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đây được xem là cơ sở để tăng cường tính minh bạch và hậu kiểm về sau.
Trong bối cảnh các địa phương đang kiện toàn bộ máy sau sắp xếp đơn vị hành chính, việc thực hiện nghiêm túc các quy định về đấu thầu không chỉ giúp tiết kiệm ngân sách mà còn củng cố niềm tin của người dân vào công tác quản lý đầu tư công tại cơ sở.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.