Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Quế Thông là một nhà thầu có lịch sử hoạt động dày đặc. Tính đến giữa tháng 03/2026, nhà thầu này đã tham gia tổng cộng 118 gói thầu, trong đó trúng 66 gói, trượt 49 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả liên danh) đạt con số hơn 123,2 tỷ đồng.
Những "mối quen" và tỷ lệ thắng tuyệt đối
Dữ liệu phân tích từ mạng đấu thầu quốc gia chỉ ra những điểm đặc biệt trong quan hệ giữa nhà thầu Quế Thông và một số bên mời thầu. Tại Thuế TP HCM, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Quế Thông đã tham gia và trúng 2 gói thầu, đạt tỷ lệ thắng thầu tuyệt đối 100% với tổng giá trị hơn 7,8 tỷ đồng.
Kịch bản tương tự tại Bệnh viện Đa khoa Bưu điện khi Công ty Quế Thông trúng 4/4 gói với tổng giá trị hơn 657 triệu đồng.
Tại Chi nhánh Tổng công ty Điện lực miền Nam TNHH - Công ty Thí nghiệm điện miền Nam, nhà thầu này tham gia 22 gói thầu và giành chiến thắng ở 5 gói, trượt 17 gói, với tổng giá trị trúng thầu hơn 9,56 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 có hiệu lực từ 01/07/2025, địa bàn hoạt động của Quế Thông vẫn tập trung chủ yếu tại TP HCM với 69 gói thầu. Doanh nghiệp này hiện có trụ sở tại phường Tân Đông Hiệp, TP HCM.
Năng lực doanh nghiệp và những nghi vấn
Theo thông tin tự kê khai, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Quế Thông có 12 nhân viên và được xếp loại doanh nghiệp nhỏ. Việc một doanh nghiệp quy mô nhỏ liên tục trúng thầu sát giá dự toán với tỷ lệ tiết kiệm trung bình toàn hệ thống chỉ đạt khoảng 5,38% (giá trúng bằng 94,62% giá dự toán) khiến dư luận không khỏi băn khoăn về tính hiệu quả kinh tế thực sự.
Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư là vô cùng quan trọng khi một nhà thầu trúng thầu liên tục tại cùng một đơn vị. Dù công nghệ đấu thầu qua mạng đã giúp tăng tính minh bạch, nhưng nếu quy trình lập hồ sơ mời thầu không được kiểm soát chặt chẽ, tình trạng 'nhà thầu quen mặt' vẫn sẽ tiếp diễn, làm mất đi cơ hội của các doanh nghiệp khác và không thúc đẩy được sự cạnh tranh lành mạnh trên thị trường".
Chuyên gia đấu thầu Đào Giang cho rằng: "Đối với các gói thầu xây lắp có giá trị hàng tỷ đồng, mức tiết kiệm dưới 2% như gói thầu tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin là thấp. Chủ đầu tư cần xem xét lại năng lực tư vấn đấu thầu cũng như cách thức tiếp cận thị trường để thu hút nhiều nhà thầu tham gia hơn, thay vì để tình trạng duy nhất một đơn vị dự thầu và 'ẵm' trọn gói thầu với giá gần như tối đa".
Với lịch sử trúng thầu "bách chiến bách thắng" tại nhiều đơn vị công quyền, năng lực thực tế và những mối quan hệ của Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Quế Thông chắc chắn sẽ còn là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan quản lý trong thời gian tới.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.