Chuyên gia chỉ ra 'thủ phạm' khiến băng Nam Cực tan từ bên dưới

Các nhà khoa học Na Uy cho hay, băng ở Nam Cực có thể đang tan chảy nhanh hơn dự đoán do tác động của những dòng nước biển ấm ẩn sâu bên dưới.

Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, các nhà khoa học Na Uy cho biết đã phát hiện "nguồn nhiệt ẩn" dưới thềm băng Nam Cực khiến băng tan chảy từ bên dưới.

Các thềm băng là những khối băng khổng lồ nổi trên mặt biển, đóng vai trò như "tấm chắn" giúp giữ các sông băng trên đất liền không trượt nhanh ra đại dương. Khi các thềm băng suy yếu hoặc tan chảy, lượng băng trên lục địa sẽ dễ dàng đổ xuống biển hơn dẫn tới mực nước biển tăng nhanh.

Nhóm nghiên cứu đã phát hiện bên dưới thềm băng Fimbulisen ở Đông Nam Cực tồn tại những kênh dài nằm ở mặt đáy của lớp băng. Các kênh này có khả năng giữ lại nước biển tương đối ấm, khiến nhiệt tích tụ và làm băng tan mạnh hơn ở một số khu vực.

kyyy-2.png
Ảnh: Rolf Stange - Oceanwide Expeditions.

Theo nhà nghiên cứu Tore Hattermann thuộc Trung tâm Nghiên cứu địa cực iC3 (Na Uy), hình dạng đáy của thềm băng không chỉ là một đặc điểm tự nhiên thụ động mà còn có thể "giữ nhiệt đại dương đúng tại những nơi mà sự tan chảy gây tác động lớn nhất".

Điều khiến các nhà khoa học lo ngại là nghiên cứu mới công bố được thực hiện ở Đông Nam Cực - khu vực vốn lâu nay được xem là lạnh và ổn định hơn so với Tây Nam Cực. Họ phát hiện chỉ một lượng nhỏ nước biển ấm cũng đủ làm gia tăng đáng kể tốc độ tan chảy bên dưới các kênh băng. Khi các kênh băng mở rộng theo thời gian, cấu trúc của toàn bộ thềm băng có thể trở nên yếu hơn và mất ổn định.

Chuyên gia Qin Zhou - đồng tác giả nghiên cứu cho biết ngay cả những dòng nước sâu ấm nhỏ cũng có thể tạo ra tác động lớn nếu chúng liên tục bào mòn phần đáy của thềm băng. Điều này có nghĩa nhiều khu vực băng ở Nam Cực từng được cho là "an toàn" nhưng trên thực tế có thể dễ tổn thương hơn dự kiến.

Để đi đến kết luận này, nhóm nghiên cứu sử dụng mô hình máy tính độ phân giải cao kết hợp với bản đồ chi tiết mặt dưới của thềm băng Fimbulisen. Họ mô phỏng nhiều kịch bản khác nhau, từ điều kiện đại dương lạnh đến ấm hơn, nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của các kênh ngầm tới dòng hải lưu và tốc độ tan băng.

Theo nhóm nghiên cứu, vấn đề đáng lo ngại nhất là nhiều mô hình khí hậu hiện nay chưa tính đầy đủ tác động của những kênh ngầm dưới thềm băng. Điều này có thể khiến các dự báo về mực nước biển dâng thấp hơn so với thực tế.

Nếu thềm băng tiếp tục mỏng đi và suy yếu thì các sông băng phía sau sẽ tan chảy nhanh hơn ra đại dương. Khi ấy, mực nước biển tăng nhanh hơn dự kiến và có thể ảnh hưởng tới dòng hải lưu toàn cầu cũng như hệ sinh thái biển.

Mời độc giả xem video: Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Kỳ lạ hòn đảo bất ngờ xuất hiện giữa vùng biển băng của Nam Cực

Một nhóm thám hiểm quốc tế đã phát hiện hòn đảo chưa từng được ghi nhận tại biển Weddell của Nam Cực. Hòn đảo này sẽ sớm có tên trên bản đồ thế giới.

Đoàn thám hiểm quốc tế gồm 93 người đã khám phá khu vực phía Tây Bắc biển Weddell ở Nam Cực trên tàu phá băng nghiên cứu Polarstern của Viện Nghiên cứu Địa cực và Hải dương Alfred Wegener (AWI), tiến hành từ ngày 8/2/2026. Tại khu vực trọng yếu đối với các dòng hải lưu toàn cầu ở đây, trọng tâm nghiên cứu của đoàn thám hiểm là sự tan băng, nước từ thềm băng Larsen và sự suy giảm đáng kinh ngạc của băng biển trong những năm gần đây.

Khi công việc nghiên cứu bị gián đoạn do điều kiện thời tiết xấu gần đảo Joinville, đoàn thám hiểm đã tìm nơi trú ẩn và bất ngờ phát hiện một cấu trúc địa hình nổi lên trên mặt nước mà trước đó chỉ được đánh dấu là khu vực nguy hiểm trên các hải đồ hiện hành.

Trung Quốc lần đầu khoan xuyên lớp băng Nam Cực xuống độ sâu kỷ lục

Trung Quốc lần đầu khoan xuyên lớp băng Nam Cực xuống độ sâu kỷ lục (3.413m), mở ra bước tiến mới trong nghiên cứu khí hậu và môi trường cổ đại của Trái đất.

Tân Hoa Xã dẫn nguồn từ Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc cho biết Đoàn thám hiểm Nam Cực lần thứ 42 của Trung Quốc đã lập kỷ lục mới khi thực hiện thành công thí nghiệm khoan nước nóng đầu tiên trên dải băng Nam Cực, đạt độ sâu 3.413m, vượt xa kỷ lục thế giới trước đó là 2.540m.

Thí nghiệm khoan khoa học đầu tiên vào hồ ngầm Kỳ Lân, nằm dưới lớp băng dày ở Đông Nam Cực, đã hoàn thành từ ngày 5/2. Kết quả này cho thấy Trung Quốc đã có khả năng triển khai nghiên cứu khoan tại hơn 90% diện tích dải băng Nam Cực cũng như toàn bộ dải băng Bắc Cực.

Tảng băng khổng lồ ở Nam Cực trôi dạt gần 40 năm, sắp biến mất

Sau gần 40 năm trôi dạt khỏi thềm băng Nam Cực, tảng băng trôi lớn nhất thế giới cuối cùng đã bắt đầu vỡ ra và có thể biến mất hoàn toàn trong thời gian tới.

Theo một báo cáo gần đây của truyền thông khoa học quốc tế, A23a, một tảng băng khổng lồ ở Nam Cực - từng được coi là một trong những tảng băng lớn nhất thế giới, đang tan rã nhanh chóng.

anh-chup-man-hinh-2026-03-10-140139.png
Ảnh: @CRI Online.

Đọc nhiều nhất

Tin mới