AP đưa tin, Chính quyền Tổng thống Trump lập luận rằng cuộc chiến tại Iran đã kết thúc do lệnh ngừng bắn bắt đầu từ đầu tháng Tư, một cách diễn giải cho phép Nhà Trắng tránh việc phải xin Quốc hội phê chuẩn.

Tuyên bố này củng cố lập luận được Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth trình bày trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện vào sáng 30/4, khi ông cho rằng lệnh ngừng bắn đã tạm dừng cuộc chiến. Theo lý lẽ đó, chính quyền ông Trump hiện chưa phải đáp ứng yêu cầu do đạo luật năm 1973 quy định về việc phải xin Quốc hội phê chuẩn chính thức cho các hành động quân sự kéo dài quá 60 ngày.

Một quan chức cấp cao trong chính quyền đề nghị giấu tên cho biết, theo luật này, “chiến dịch tại Iran bắt, đầu từ thứ Bảy (ngày 28/2), đã chấm dứt”. Quan chức này nói thêm rằng quân đội Mỹ và Iran không còn nổ súng kể từ khi lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần bắt đầu từ ngày 7/4.

Dù lệnh ngừng bắn đã được gia hạn, Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz, trong khi Hải quân Mỹ tiếp tục phong tỏa nhằm ngăn chặn các tàu chở dầu của Iran ra biển.

Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973 của Mỹ, luật nhằm hạn chế quyền lực quân sự của Tổng thống, Tổng thống Donald Trump có thời hạn đến ngày 1/5 để xin Quốc hội phê chuẩn hoặc chấm dứt chiến sự. Luật này cũng cho phép chính quyền gia hạn thời hạn đó thêm 30 ngày.

Đảng Dân chủ đã thúc giục chính quyền ông Trump phải xin phê chuẩn chính thức cho cuộc chiến tại Iran, trong khi mốc 60 ngày có thể đã trở thành "bước ngoặt" đối với một số nghị sĩ Cộng hòa vốn ủng hộ hành động tạm thời chống lại Tehran nhưng yêu cầu Quốc hội phải có tiếng nói nếu cuộc chiến kéo dài hơn.

“Thời hạn đó không phải là một gợi ý; đó là một yêu cầu”, Thượng nghị sĩ Susan Collins, Đảng Cộng hòa bang Maine, người đã bỏ phiếu ủng hộ một biện pháp chấm dứt hành động quân sự tại Iran do Quốc hội chưa phê chuẩn, phát biểu. Bà nhấn mạnh rằng “mọi hành động quân sự tiếp theo chống lại Iran phải có mục tiêu rõ ràng, mục tiêu khả thi và chiến lược xác định để kết thúc xung đột”.

Richard Goldberg, từng là Giám đốc phụ trách đối phó vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iran tại Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, cho biết ông đã khuyến nghị chính quyền nên chuyển sang một chiến dịch mới, có thể gọi là “Epic Passage”, tiếp nối Chiến dịch Epic Fury.

Ông cho rằng nhiệm vụ mới này “về bản chất sẽ là nhiệm vụ tự vệ, tập trung vào việc mở lại eo biển đồng thời giữ quyền thực hiện các hành động tấn công nhằm khôi phục tự do hàng hải”.

“Theo tôi, đó là giải pháp cho tất cả”, Goldberg, hiện là cố vấn cao cấp tại Quỹ Bảo vệ các nền dân chủ, một tổ chức nghiên cứu có quan điểm cứng rắn tại Washington, nói thêm.

Trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện hôm 30/4, Bộ trưởng Hegseth cho biết chính quyền “hiểu rằng” đồng hồ 60 ngày đã tạm dừng trong thời gian hai nước (Mỹ - Iran) ngừng bắn.

Tuy nhiên, Katherine Yon Ebright, cố vấn tại Chương trình Tự do và An ninh Quốc gia của Trung tâm Brennan, cho rằng cách diễn giải này là “một sự mở rộng đáng kể của các chiêu trò pháp lý trước đây” liên quan đến đạo luật năm 1973.

“Để nói thật rõ ràng và không mập mờ, không có gì trong văn bản của Đạo luật Quyền lực Chiến tranh cho thấy đồng hồ 60 ngày có thể bị tạm dừng hoặc chấm dứt”, bà nói.

"Các Tổng thống khác từng lập luận rằng hành động quân sự họ thực hiện không đủ mạnh hoặc quá rời rạc để thuộc phạm vi Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, nhưng cuộc chiến của ông Trump tại Iran chắc chắn không phải trường hợp như vậy", bà Ebright nhận định, đồng thời nhấn mạnh các nhà lập pháp cần phản đối lập luận kiểu này của chính quyền ông Trump.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Bế tắc đàm phán Mỹ - Iran