Việc chia sẻ vị trí theo thời gian thực đã trở thành tính năng quen thuộc trên hầu hết smartphone hiện nay. Chỉ với vài thao tác, người dùng có thể gửi vị trí cho bạn bè, người thân thông qua Facebook, Messenger, Zalo, WhatsApp hay Instagram, hoặc chia sẻ hành trình trên các ứng dụng bản đồ như Google Maps và Waze. Sự tiện lợi này đặc biệt hữu ích khi hẹn gặp, theo dõi người thân hoặc phối hợp trong những chuyến đi. Tuy nhiên, đi cùng sự phổ biến là những nguy cơ về bảo mật và quyền riêng tư mà nhiều người thường bỏ qua. Không ít người có thói quen bật định vị liên tục hoặc chia sẻ vị trí mà không kiểm soát đối tượng nhận, vô tình biến dữ liệu cá nhân thành "mỏ vàng" cho tội phạm mạng.
Chia sẻ vị trí theo thời gian thực giúp kết nối thuận tiện nhưng cũng có thể khiến thông tin cá nhân bị khai thác nếu không được kiểm soát.
Theo trang công nghệ BGR, rủi ro lớn nhất của việc chia sẻ vị trí là để lộ chính xác nơi ở và lịch trình di chuyển hằng ngày. Chỉ cần theo dõi dữ liệu định vị trong một khoảng thời gian, kẻ xấu có thể xác định được địa chỉ nhà riêng, nơi làm việc, quán cà phê thường ghé hay các tuyến đường người dùng di chuyển mỗi ngày. Những thông tin này có thể bị lợi dụng cho hành vi theo dõi, bám đuôi hoặc xâm phạm đời tư. Nguy cơ còn gia tăng khi người dùng thường xuyên đăng ảnh có gắn thẻ địa lý (geo-tag) trên mạng xã hội. Chỉ từ những bức ảnh check-in tưởng chừng vô hại, kẻ gian có thể xác định chính xác vị trí và thói quen sinh hoạt của chủ tài khoản. Đặc biệt, việc chia sẻ hành trình du lịch theo thời gian thực vô tình gửi đi tín hiệu rằng ngôi nhà đang bỏ trống, tạo điều kiện để các đối tượng trộm cắp lên kế hoạch đột nhập.
Không chỉ đối mặt với nguy cơ từ người nhận thông tin, dữ liệu vị trí còn được lưu trữ bởi chính các ứng dụng mà người dùng cài đặt. Nhiều phần mềm thu thập lịch sử định vị nhằm phục vụ quảng cáo cá nhân hóa hoặc chia sẻ với các đối tác thứ ba. Trong trường hợp ứng dụng có hệ thống bảo mật yếu hoặc bị tấn công mạng, toàn bộ lịch sử di chuyển của người dùng có thể bị rò rỉ. Đây là loại dữ liệu đặc biệt nhạy cảm vì phản ánh gần như toàn bộ thói quen sinh hoạt, công việc và các mối quan hệ cá nhân. Khi kết hợp với những thông tin khác trên Internet, dữ liệu vị trí có thể giúp các đối tượng xấu xây dựng hồ sơ chi tiết về nạn nhân mà không cần tiếp xúc trực tiếp.
Người dùng nên thường xuyên kiểm tra quyền truy cập vị trí của ứng dụng và chỉ chia sẻ định vị với những người thực sự tin cậy.
Một rủi ro khác đang ngày càng đáng lo ngại là việc dữ liệu vị trí bị lợi dụng trong các chiến dịch lừa đảo trực tuyến. Khi biết người dùng đang đi công tác hoặc du lịch, kẻ gian có thể gửi email hoặc tin nhắn giả mạo khách sạn, hãng hàng không hay đơn vị đặt phòng với nội dung rất thuyết phục. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) khiến các email lừa đảo hiện nay gần như không còn lỗi chính tả hay cách diễn đạt bất thường, khiến nạn nhân khó nhận biết hơn trước. Trong nhiều trường hợp, thông tin về địa điểm và lịch trình còn được sử dụng để mạo danh người dùng, từ đó lừa người thân chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Điều này cho thấy dữ liệu vị trí không chỉ liên quan đến quyền riêng tư mà còn có thể trở thành mắt xích quan trọng trong nhiều kịch bản tấn công mạng hiện đại.
Để giảm thiểu rủi ro, các chuyên gia khuyến nghị người dùng chỉ bật quyền truy cập vị trí khi thật sự cần thiết và ưu tiên chế độ "Chỉ khi dùng ứng dụng" thay vì cho phép truy cập liên tục. Người dùng cũng nên thường xuyên kiểm tra danh sách ứng dụng được cấp quyền định vị, thu hồi quyền đối với những phần mềm không còn sử dụng hoặc không cần thiết. Trên mạng xã hội, hãy giới hạn người xem các bài đăng có gắn vị trí và tránh chia sẻ hành trình theo thời gian thực nếu không thực sự cần. Với những chuyến du lịch dài ngày, việc đăng ảnh sau khi đã trở về sẽ an toàn hơn so với cập nhật liên tục trong lúc vắng nhà. Trong bối cảnh dữ liệu cá nhân ngày càng trở thành mục tiêu của tội phạm mạng, chỉ một thay đổi nhỏ trong thói quen sử dụng smartphone cũng có thể giúp người dùng bảo vệ tốt hơn quyền riêng tư và hạn chế những rủi ro khó lường.