Kính viễn vọng Euclid chụp bức ảnh lớn nhất về trung tâm dải Ngân Hà

Các nhà thiên văn học sử dụng kính viễn vọng không gian Euclid để chụp bức ảnh lớn và chi tiết nhất từ trước đến nay về trung tâm dải Ngân Hà.

Kính viễn vọng không gian Euclid đã chụp bức ảnh lớn và chi tiết nhất từ trước đến nay về dải Ngân Hà trong tổng cộng 26 giờ vào tháng 3/2025, qua 9 lần hướng ống kính máy ảnh về phía khu vực trung tâm gọi là vùng phình thiên hà. Bức ảnh chụp hơn 60 triệu ngôi sao ở trung tâm dải Ngân Hà.

"Được thiết kế để quan sát những thiên hà xa xôi, camera ánh sáng khả kiến của kính viễn vọng đủ nhạy để phân biệt từng ngôi sao riêng lẻ trong khu vực siêu chật chội đó mà không bị che khuất", ESA chia sẻ kèm theo bức ảnh lớn và chi tiết nhất từ trước đến nay về trung tâm dải Ngân Hà vào ngày 24/6.

Bức ảnh trên hứa hẹn mở ra kỷ nguyên mới trong khám phá hành tinh ngoài hệ Mặt trời với số lượng ngoại hành tinh có thể tăng từ khoảng 6.000 lên hơn 100.000.

akkkk-1.png
Kính viễn vọng không gian Euclid đã chụp bức ảnh lớn và chi tiết nhất từ trước đến nay về dải Ngân Hà vào ngày 23/3/2025. Ảnh: ESA/Euclid/Euclid Consortium/NASA, CFHT, image processing by J.-C. Cuillandre and E. Bertin (CEA Paris-Saclay).

Kính viễn vọng Euclid trị giá 1,1 tỷ USD được phóng vào tháng 7/2023 để lập bản đồ 3D chính xác nhất của vũ trụ và làm sáng tỏ những bí ẩn về cấu trúc vũ trụ cũng như giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về tác động của vật chất tối và năng lượng tối.

Theo mô hình phổ biến nhất, chỉ có 5% vũ trụ được tạo thành từ vật chất thông thường, chiếm khoảng 70% là năng lượng tối (lực thúc đẩy sự giãn nở vũ trụ) và 25% còn lại là vật chất tối (chất keo vô hình liên kết các thiên hà). Với ảnh chụp vùng phình thiên hà có độ phân giải cực kỳ cao, kính viễn vọng Euclid Euclid có thể hỗ trợ quan sát các sự kiện vi thấu kính.

Một phương pháp phát hiện ngoại hành tinh là quan sát ngôi sao chủ khi nó di chuyển phía trước ngôi sao khác ở xa hơn. Thông qua quá trình gọi là vi thấu kính, lực hấp dẫn của ngôi sao gần hơn bẻ cong ánh sáng từ ngôi sao xa hơn, làm cho nó trông sáng hơn. Khi một hành tinh quay quanh ngôi sao gần hơn, lực hấp dẫn bổ sung của nó có thể khiến độ sáng tăng vọt.

Các nhà khoa học sử dụng phương pháp này rất hiệu quả đối với kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) để nghiên cứu một số thiên hà xuất hiện sớm nhất. Tuy nhiên, ánh sáng uốn cong từ nguồn nền cũng có thể được dùng để phát hiện vật thể mờ nhạt như hành tinh.

Phát hiện cụm sao non trẻ ở rìa Dải Ngân hà

Các nhà khoa học Trung Quốc phát hiện ra một cụm sao non trẻ ở rìa Dải Ngân hà, làm đảo lộn những hiểu biết của chúng ta về sự hình thành sao.

Theo CCTV, các nhà nghiên cứu từ Khoa Thiên văn học thuộc Đại học Sư phạm Tây Hoa (Trung Quốc) đã ghi lại được một vụ va chạm vũ trụ kinh hoàng ở rìa Dải Ngân hà, cách Trái đất 45.000 năm ánh sáng, và phát hiện ra một cặp "cụm sao non trẻ" chỉ khoảng mười triệu năm tuổi.

Từ lâu, các nhà thiên văn học đã quan sát thấy những đám mây khí khổng lồ lạ ở vùng rìa của Dải Ngân hà, được gọi là "những đám mây tốc độ cao", chúng lao về phía vành đĩa Dải Ngân hà với tốc độ cực kỳ cao. Bởi vì chỉ có khí được quan sát thấy trong những đám mây này, và chưa từng tìm thấy bất kỳ ngôi sao nào, nên chúng được coi là "vùng cấm" cho sự hình thành sao.

Thiên hà song sinh của Dải Ngân hà

Các chuyên gia phát hiện thiên hà song sinh xa nhất và lâu đời nhất của Dải Ngân hà cho đến nay. Nó được đặt tên theo sinh vật thần thoại Trung Quốc "Rồng Nến".

Một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế do Đại học Geneva ở Thụy Sĩ dẫn đầu đã phát hiện ra một thiên hà xoắn ốc xa nhất và lâu đời nhất cho đến nay, thông qua việc sử dụng dữ liệu từ Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST), và họ đặt tên cho nó là "Rồng Nến”.

Thiên hà "Rồng Nến" có cấu trúc hoàn thiện tương tự như Dải Ngân hà, và do đó cũng được biết đến như là "thiên hà song sinh" của Dải Ngân hà.

Phát hiện gợn sóng khổng lồ lan rộng khắp Dải Ngân hà

Cơ quan Vũ trụ châu Âu đã phát hiện ra một gợn sóng khổng lồ lan rộng khắp Dải Ngân hà, trải dài từ 30.000 đến 65.000 năm ánh sáng.

Gần đây, Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) đã đăng một bài viết trên blog thông báo rằng, các nhà thiên văn học sử dụng dữ liệu từ kính viễn vọng không gian Gaia, đã phát hiện ra một gợn sóng khổng lồ chưa từng thấy trước đây trong Dải Ngân hà.

Cụ thể, dữ liệu quan sát mới nhất cho thấy gợn sóng khổng lồ mới được phát hiện này đang lan rộng ra từ trung tâm của Dải Ngân hà, và hiệu ứng gợn sóng của nó có phạm vi rất rộng, vươn tới các ngôi sao cách trung tâm Dải Ngân hà từ 30.000 đến 65.000 năm ánh sáng.

Đọc nhiều nhất

Tin mới