Cuộc đời Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân, Đại tá La Văn Cầu gắn liền với những năm tháng hào hùng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Hành động quả cảm của ông tại cứ điểm Đông Khê đã trở thành biểu tượng của lòng quả cảm, ý chí chiến đấu và phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ.

Ông đã ra đi, nhưng cuộc đời cống hiến, tấm gương về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và đức hy sinh vẫn sẽ tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ.

Người chiến sĩ làm nên huyền thoại tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu sinh năm 1932 trong một gia đình người Tày tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng (nay thuộc xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng). Lớn lên trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng, chứng kiến cảnh quê hương bị thực dân Pháp áp bức, ông sớm nuôi dưỡng lòng yêu nước và khát vọng cầm súng bảo vệ Tổ quốc.

Năm 1948, khi mới 16 tuổi, Đại tá La Văn Cầu khai tăng tuổi để được nhập ngũ. Hai năm sau, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu. Người chiến sĩ trẻ luôn xung phong nhận nhiệm vụ khó khăn, thể hiện bản lĩnh, lòng dũng cảm và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì đồng đội.

Tên tuổi Đại tá La Văn Cầu gắn liền với trận đánh cứ điểm Đông Khê, trận mở màn Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950. Đêm 17/9/1950, trong trận đánh cứ điểm Đông Khê thuộc Chiến dịch Biên giới, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu được giao nhiệm vụ mang bộc phá mở cửa đột phá, tạo điều kiện cho đơn vị xung phong.

Khi áp sát lô cốt địch, ông trúng liên tiếp hai viên đạn. Một viên xuyên qua má phải, viên còn lại bắn dập nát cánh tay phải khiến ông ngất lịm giữa chiến trường. Tỉnh lại trong khói lửa, điều đầu tiên ông nghĩ đến không phải là vết thương của mình mà là nhiệm vụ vẫn chưa hoàn thành. Cố gượng đứng dậy, ông nhận ra cánh tay phải đã mất cảm giác, buông thõng bên người và liên tục vướng vào hàng rào dây thép gai gây đau đớn. Ngay lập tức, ông nghĩ tới việc loại bỏ cánh tay bị thương để tiếp tục chiến đấu.

"Tôi nghĩ cánh tay đã bị dập nát, giữ lại chỉ thêm vướng víu, trong khi nhiệm vụ vẫn còn phía trước. Vì vậy, tôi đề nghị đồng đội chặt phần tay bị thương để tiếp tục chiến đấu", ông kể lại.

Không một chút do dự, ông nhờ Tiểu đội trưởng Nông Văn Thêu dùng dao chặt phần cánh tay đã bị dập nát. Bằng cánh tay còn lại, Đại tá La Văn Cầu ôm khối bộc phá lao lên đánh sập lô cốt, mở đường cho bộ đội xung phong tiêu diệt cứ điểm.

Hành động quả cảm ấy góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận Đông Khê, tạo đà cho toàn Chiến dịch Biên giới giành thắng lợi và mở ra bước phát triển mới của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Chiến công của Đại tá La Văn Cầu nhanh chóng lan tỏa khắp cả nước. Hình ảnh người chiến sĩ bị thương nặng vẫn quyết hoàn thành nhiệm vụ trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, được nhiều thế hệ học sinh, chiến sĩ và nhân dân biết đến như một minh chứng sinh động cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Khi tổng kết chiến dịch Biên giới, chiến sỹ trẻ La Văn Cầu được Đại tướng Võ Nguyên Giáp biểu dương “La Văn Cầu, lá cờ đầu của phong trào thi đua giết giặc lập công”. Chia sẻ với báo chí, ông nói, “đó là gia tài về lịch sử Đại tướng đã trao cho tôi, không có lời khen nào hơn thế nữa”.

Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, Đại tá La Văn Cầu là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đó không chỉ là phần thưởng dành cho cá nhân ông mà còn là sự ghi nhận đối với lớp lớp chiến sĩ đã chiến đấu, hy sinh vì nền độc lập của dân tộc.

Suốt đời giữ trọn phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ

Sau khi chiến tranh kết thúc, mang trên mình thương tật nặng nhưng Đại tá La Văn Cầu vẫn tiếp tục học tập, công tác trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Cánh tay bị tháo khớp đến bả vai, ông nỗ lực tập luyện, dùng tay trái thay cho tay phải, kể cả bắn súng. Trải qua nhiều cương vị khác nhau, ông luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, được phong quân hàm Đại tá trước khi nghỉ hưu.

Rời quân ngũ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu vẫn miệt mài tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống cách mạng, gặp gỡ thanh niên, học sinh, cán bộ, chiến sĩ để kể về những năm tháng chiến đấu gian khổ và nhắn gửi thông điệp về lòng yêu nước, trách nhiệm với Tổ quốc.

Điều khiến nhiều người cảm phục ở Đại tá La Văn Cầu không chỉ là chiến công hiển hách mà còn là sự khiêm nhường. Mỗi khi nhắc đến chiến thắng Đông Khê, ông đều cho rằng đó là công lao của cả đơn vị, của những đồng đội đã ngã xuống, chứ không phải thành tích của riêng mình. Với ông, người anh hùng thực sự là những người đã mãi mãi nằm lại chiến trường để đất nước có ngày độc lập. Dù ở bất cứ cương vị nào, ông luôn giữ lối sống giản dị, chân thành và gần gũi

Năm 2019, Đại tá La Văn Cầu được thành phố Hà Nội vinh danh là Công dân Thủ đô ưu tú. Cuộc đời và hành động quả cảm của ông được đưa vào bài tập đọc của sách giáo khoa tiểu học ở Việt Nam. Tên ông được dùng để đặt cho nhiều trường học và một số con đường ở Thủ đô Hà Nội, TP Vũng Tàu, TP Nam Định và một khu phố ở thị trấn Nam Sách, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, trường hợp đặc biệt khi người được đặt tên còn sống.

Ngày 24/6/2026, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 94 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng chí, đồng đội và nhân dân cả nước. Nhiều thế hệ đã bày tỏ lòng tri ân đối với người chiến sĩ từng trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và ý chí bất khuất Việt Nam.

Cuộc đời của Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu là minh chứng sinh động cho sức mạnh của lòng yêu nước và khát vọng độc lập. Đó không chỉ là biểu tượng của tinh thần chiến đấu quả cảm mà còn là lời nhắc nhở mỗi người Việt Nam hôm nay về giá trị của hòa bình, độc lập và trách nhiệm gìn giữ những thành quả mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng máu xương.

​