Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đấu thầu đầu tư công tại các địa phương đang ngày càng siết chặt các tiêu chí về năng lực kỹ thuật nhằm đảm bảo chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng ngân sách. Vừa qua, tại phường Vĩnh Phước, một cuộc thầu xây lắp hạ tầng giao thông đã thu hút sự chú ý khi nhà thầu bỏ giá thấp nhất lại bị loại vì những lỗi kỹ thuật được đánh giá là "phi thực tế".

Cuộc đấu giá cạnh tranh và kết quả bất ngờ

Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng đường Cơ Nhì, phường Vĩnh Phước là một trong những dự án trọng điểm tại địa phương trong năm 2026. Với giá dự toán được phê duyệt là 4.453.744.599 đồng, gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.

Theo Biên bản mở thầu ghi nhận ngày 27/02/2026, có 2 nhà thầu tham gia đường đua này. Trong đó, Liên danh đường Cơ Nhì (bao gồm Công ty TNHH đầu tư xây dựng 249 và Công ty TNHH một thành viên xây dựng Thịnh Vượng) đưa ra mức giá dự thầu đầy ấn tượng là 4.008.354.982 đồng. So với đối thủ là Công ty TNHH xây dựng Thuận Đức Phát (giá dự thầu 4.182.090.085 đồng), liên danh này đã tạo ra lợi thế về giá lên tới hơn 173 triệu đồng.

Tuy nhiên, kết quả cuối cùng tại Quyết định số 38/QĐ-PKTHTĐT do Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Vĩnh Phước ký ngày 31/03/2026 lại gọi tên Công ty TNHH xây dựng Thuận Đức Phát. Việc nhà thầu bỏ giá cao hơn trúng thầu đã đặt ra câu hỏi về tính minh bạch và các tiêu chí đánh giá trong hồ sơ dự thầu.

"Mổ xẻ" lỗi kỹ thuật: Khi con số không nói lên tất cả

Phân tích chi tiết Báo cáo đánh giá E-HSDT do Công ty TNHH tư vấn xây dựng Trường Phát thực hiện, lý do loại Liên danh đường Cơ Nhì hoàn toàn nằm ở khía cạnh năng lực kỹ thuật. Trong đấu thầu xây lắp, giá thấp chỉ là điều kiện cần, còn năng lực triển khai thực tế mới là điều kiện đủ.

Cụ thể, tổ chuyên gia đã chỉ ra những điểm yếu "chết người" trong hồ sơ của Liên danh đường Cơ Nhì. Đầu tiên là vấn đề về tiến độ thi công. Nhà thầu này dự kiến thực hiện công tác đào nền đường khối lượng lớn trên suốt chiều dài tuyến đường nhưng chỉ phân bổ thời gian thực hiện trong vỏn vẹn 5 ngày. Theo đánh giá của các chuyên gia hạ tầng, với máy móc và nhân lực thông thường, con số này là "phi thực tế" và không có tính khả thi trên hiện trường thực tế tại khu vực phường Vĩnh Phước.

Nghiêm trọng hơn, hồ sơ của liên danh này còn bộc lộ sự hổng kiến thức về quy trình kỹ thuật xây dựng. Trong thuyết minh biện pháp thi công, nhà thầu bố trí công tác lắp đặt cốt thép và ván khuôn trước khi thực hiện việc trải nilon mặt đường. Đây là lỗi cơ bản về trình tự thi công bê tông mặt đường, bởi lớp nilon có tác dụng ngăn mất nước xi măng và tạo lớp cách ly; nếu đặt thép trước khi trải nilon sẽ làm hỏng kết cấu lớp lót và sai lệch vị trí thép khi thi công thực tế.

Chính những sai sót này đã khiến Liên danh đường Cơ Nhì bị chấm "Không đạt" ở nội dung đánh giá về kỹ thuật, dẫn đến việc không được xét tiếp ở bước đánh giá về giá, dù con số họ đưa ra tiết kiệm hơn cho ngân sách.

Năng lực của "người chiến thắng"

Về phía Công ty TNHH xây dựng Thuận Đức Phát (MSDN: 2200692457), đây là doanh nghiệp có bề dày kinh nghiệm tại khu vực Cần Thơ và Sóc Trăng. Theo dữ liệu trích xuất từ lịch sử đấu thầu, doanh nghiệp này có trụ sở tại số 75A đường Trần Bình Trọng, phường Sóc Trăng, Cần Thơ.

Tính đến thời điểm hiện tại, Công ty TNHH xây dựng Thuận Đức Phát đã tham gia tổng cộng 39 gói thầu, trong đó trúng 23 gói, tổng giá trị trúng thầu tích lũy ghi nhận là 71.159.155.067 đồng. Tính riêng giai đoạn 2025-2026 doanh nghiệp này cũng đã ghi nhận trúng 9 gói, trong đó có một số gói có giá trị phải kể đến như:

Gói thầu số 06: Thi công xây dựng công trình tại Văn Phòng Hội đồng Nhân dân và UBND xã Mỹ Tú trị giá 4.980.000.000 đồng (tháng 03/2026)

Gói thầu số 02: Thi công xây dựng công trình tại Văn phòng Hội đồng nhân dân và UBND xã Mỹ Phước trị giá 1.650.000.000 đồng (tháng 03/2026)

Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình Nâng cấp lộ Ca Lạc - Lền Buối tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Vĩnh Châu trị giá 11.235.052.000 đồng (tháng 07/2025)

Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình tại Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng trị giá 2.341.515.104 đồng (tháng 06/2025)

Tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Châu Thành đã trúng liên tiếp 3 gói: Gói thầu: Thi công xây dựng công trình Nâng cấp đường đal bên sông xóm 4 , trị giá 3.151.000.000 đồng (tháng 05/2025);

Gói thầu: Thi công xây dựng công trình Đường kênh 30/4 (giai đoạn 3), trị giá 2.178.000.000 đồng (tháng 05/2025);

Gói thầu: Thi công xây dựng công trình Đường từ cầu kinh 18 đến kinh Huỳnh Văn Lợi trị giá 1.812.000.000 đồng (tháng 05/2025),

Góc nhìn từ các chuyên gia pháp lý và đấu thầu

Bình luận về vụ việc này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) khẳng định: "Tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các bản sửa đổi mới nhất năm 2024, 2025 là ưu tiên tính hiệu quả kinh tế trọn đời của dự án. Một nhà thầu bỏ giá thấp nhưng biện pháp thi công phi lý sẽ dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ, phát sinh chi phí bù giá hoặc công trình nhanh chóng xuống cấp. Việc loại các nhà thầu như vậy là hoàn toàn phù hợp với quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP về đánh giá tính khả thi của đề xuất kỹ thuật."

Dưới góc độ chuyên gia chuyên môn, ông Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, bài học cho các nhà thầu khi tham gia các dự án đầu tư công trong bối cảnh mới là phải thực sự "sống" cùng hồ sơ. "Việc copy-paste các biện pháp thi công từ dự án này sang dự án khác mà không tính toán đến đặc thù địa giới, khối lượng thực tế sẽ dẫn đến những sai sót ngớ ngẩn như trường hợp tại phường Vĩnh Phước. Trong đấu thầu qua mạng hiện nay, mọi dữ liệu đều công khai, sai sót kỹ thuật là bằng chứng rõ nhất về việc thiếu năng lực hoặc thiếu nghiêm túc của nhà thầu."

Dư luận kỳ vọng Công ty TNHH xây dựng Thuận Đức Phát sẽ thực hiện đúng cam kết trong hồ sơ dự thầu, hoàn thành nâng cấp tuyến đường Cơ Nhì trong vòng 150 ngày như kế hoạch, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển mạnh mẽ dưới mô hình chính quyền địa phương mới.