Hải miên chum (Xestospongia testudinaria) là một trong những loài bọt biển lớn nhất thế giới, thường được ví như “chiếc chum sống” của đại dương. Chúng phân bố chủ yếu ở các rạn san hô thuộc khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đặc biệt phổ biến quanh Indonesia, Philippines và vùng biển nhiệt đới Đông Nam Á. Với hình dáng miệng rộng như một cái phễu khổng lồ, loài sinh vật này không chỉ gây ấn tượng về kích thước mà còn đóng vai trò sinh thái vô cùng quan trọng.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Một cá thể Xestospongia testudinaria trưởng thành có thể cao tới hơn một mét, đường kính miệng rộng gần tương đương, tạo thành một “bể chứa” tự nhiên giữa lòng biển. Bề mặt của chúng thường có màu nâu đỏ, tím hoặc xám, đôi khi phủ đầy tảo và vi sinh vật cộng sinh. Dù trông có vẻ thô ráp và bất động, bên trong cấu trúc xốp của hải miên chum là một hệ thống lọc nước cực kỳ hiệu quả. Mỗi ngày, một cá thể có thể lọc hàng nghìn lít nước biển, hấp thụ vi khuẩn và các hạt hữu cơ nhỏ làm nguồn dinh dưỡng.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Chính khả năng lọc nước này khiến hải miên chum trở thành “máy lọc sinh học” của đại dương, góp phần duy trì sự trong sạch và cân bằng của hệ sinh thái rạn san hô. Nhiều loài cá nhỏ, tôm và sinh vật biển khác thường tìm đến trú ẩn trong lòng “chiếc chum” này, biến nó thành một vi sinh cảnh phong phú. Không quá lời khi nói rằng mỗi cá thể Xestospongia testudinaria là một “căn hộ chung cư” thu nhỏ dưới nước.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Điều đáng kinh ngạc là tuổi thọ của loài bọt biển này có thể kéo dài hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm, khiến chúng trở thành một trong những sinh vật sống lâu nhất trên Trái Đất. Tuy nhiên, tốc độ phát triển của chúng lại rất chậm, khiến hải miên chum dễ bị tổn thương trước các tác động từ con người như ô nhiễm biển, neo đậu tàu thuyền hay lặn biển thiếu ý thức.
Ngày nay, Xestospongia testudinaria không chỉ là đối tượng nghiên cứu khoa học mà còn là điểm nhấn thu hút thợ lặn và nhiếp ảnh gia dưới nước. Hình ảnh những “chiếc chum khổng lồ” đứng lặng giữa rạn san hô, ánh sáng xuyên qua làn nước xanh thẳm, tạo nên một khung cảnh vừa huyền bí vừa choáng ngợp. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, dưới bề mặt đại dương tưởng chừng tĩnh lặng, vẫn tồn tại những hệ sinh thái phức tạp và kỳ diệu.
