Bức tranh trong lâu đài 1.300 tuổi giữa sa mạc Jordan khiến giới sử học sửng sốt

Giữa vùng sa mạc khô cằn phía đông Jordan, có một cung điện nhỏ với những bức tranh tường từng khiến giới sử học sửng sốt.

Thanh Bình (tổng hợp) 29/05/2026 16:08

Quseir Amra là một trong những di sản đặc biệt nhất của thế giới Hồi giáo thời kỳ đầu. Công trình này được xây dựng vào đầu thế kỷ VIII dưới thời vương triều Umayyad và hiện được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới từ năm 1985. Nhìn từ bên ngoài, Quseir Amra khá khiêm tốn: những mái vòm thấp bằng đá vàng nhạt nổi bật giữa vùng sa mạc hoang vu của Jordan. Nhưng phía sau vẻ ngoài đơn giản ấy lại là một “kho báu nghệ thuật” hiếm có của lịch sử Trung Đông.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Quseir Amra thường được gọi là “pháo đài sa mạc”, dù thực chất nó giống một khu nghỉ dưỡng hoàng gia hơn là pháo đài quân sự. Công trình được cho là xây dựng dưới thời hoàng tử Walid ibn Yazid – người sau này trở thành Caliph Walid II của đế chế Umayyad. Đây từng là nơi nghỉ ngơi, săn bắn và thư giãn của giới quý tộc giữa hành trình xuyên sa mạc.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Điều khiến Quseir Amra trở nên nổi tiếng toàn cầu chính là những bức bích họa bên trong. Không giống hình dung phổ biến về nghệ thuật Hồi giáo cổ với các hoa văn hình học và thư pháp, nơi đây lại tràn ngập hình ảnh con người, động vật, thợ săn, nhạc công và cả những cảnh sinh hoạt đời thường. Có những bức tranh mô tả các vị vua ngoại quốc, các phụ nữ đang tắm và những cảnh tiệc tùng mang đậm ảnh hưởng Byzantine và La Mã cổ đại. Điều này cho thấy nghệ thuật Hồi giáo thời Umayyad từng cởi mở và đa dạng hơn nhiều so với suy nghĩ của nhiều người ngày nay.

Ảnh: madainproject

Một chi tiết đặc biệt khác nằm trên mái vòm phòng tắm nóng của công trình: bức họa thiên văn hình hoàng đạo được xem là một trong những bản đồ bầu trời cổ nhất còn tồn tại trên mái vòm kiến trúc Hồi giáo. Các nhà nghiên cứu xem đây là minh chứng cho sự giao thoa giữa khoa học Hy Lạp, nghệ thuật Byzantine và văn minh Ả Rập thời kỳ đầu.

Ngoài vẻ đẹp nghệ thuật, Quseir Amra còn gây ấn tượng nhờ hệ thống dẫn nước giữa sa mạc. Công trình có giếng sâu, bể chứa và cơ chế đưa nước lên phục vụ phòng tắm hammam theo kiểu La Mã. Giữa nơi khô hạn gần như không có bóng cây, việc tạo ra một khu nghỉ dưỡng có nước nóng và phòng tắm sang trọng cách đây hơn 1.300 năm là điều cực kỳ đáng kinh ngạc.

Ngày nay, Quseir Amra vẫn đứng lặng giữa gió cát Jordan như một “ốc đảo nghệ thuật” của thế giới cổ đại. Nó không chỉ phản ánh quyền lực của đế chế Umayyad, mà còn cho thấy thời kỳ đầu của nền văn minh Hồi giáo từng mang màu sắc phong phú, thế tục và đầy tính giao thoa văn hóa.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

#Di sản kiến trúc Hồi giáo cổ #Nghệ thuật bích họa và hình ảnh đời thường #Giao thoa văn hóa Hy Lạp Byzantine và Ả Rập #Bản đồ bầu trời cổ trong kiến trúc #Hệ thống dẫn nước và khu nghỉ dưỡng sa mạc

Di sản giữa sa mạc châu Phi chứa “tin nhắn” từ 6.000 năm trước”

Giữa vùng sa mạc đá khô cằn của Namibia, Twyfelfontein lưu giữ những hình khắc cổ như lời nhắn từ con người cách đây hàng nghìn năm.

Twyfelfontein (Namibia) là một trong những quần thể nghệ thuật đá cổ nổi tiếng nhất châu Phi và được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2007. Tên gọi “Twyfelfontein” trong tiếng Afrikaans có nghĩa là “dòng suối không đáng tin”, xuất phát từ nguồn nước thất thường giữa vùng đất bán sa mạc khắc nghiệt. Nhưng chính nơi cằn cỗi ấy lại là kho lưu trữ hình ảnh tiền sử đồ sộ hiếm có của nhân loại.

Xem chi tiết

Thành phố cổ đẹp nhất Trung Mỹ nằm cạnh ngọn núi lửa đang phun trào

Được bao quanh bởi núi lửa và những tàn tích cổ kính, Antigua Guatemala hiện ra như một di sản thời thuộc địa bị thời gian bỏ quên.

Được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới nhờ giá trị lịch sử cùng kiến trúc thuộc địa Tây Ban Nha gần như nguyên vẹn, Antigua Guatemala là một trong những thành phố cổ đẹp nhất châu Mỹ Latinh. Nằm giữa một thung lũng trên cao nguyên Guatemala, thành phố này được bao quanh bởi những ngọn núi lửa hùng vĩ, trong đó nổi bật nhất là Agua, Fuego và Acatenango — những “người khổng lồ” tạo nên khung cảnh vừa thơ mộng vừa đầy vẻ đe dọa.

Xem chi tiết

Di sản thế giới từng là “phòng thí nghiệm cải tạo người nghèo” của châu Âu

Ẩn sau cái tên đầy lý tưởng, “Thuộc địa của lòng nhân từ” thực chất là một thí nghiệm xã hội gây tranh cãi của châu Âu thế kỷ 19.

Thuộc địa của lòng nhân từ (Colonies of Benevolence) là một di sản thế giới đặc biệt trải dài giữa Bỉ và Hà Lan, phản ánh một trong những thí nghiệm xã hội táo bạo nhất châu Âu sau thời kỳ chiến tranh Napoleon. Được thành lập vào đầu thế kỷ 19, hệ thống “thuộc địa” này không nhằm chinh phục lãnh thổ ở hải ngoại mà hướng đến việc “cải tạo người nghèo” ngay trong lòng châu Âu.

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Hé lộ bí ẩn các mẫu vật mặt trăng từ sứ mệnh Apollo 16

Các mẫu vật từ Mặt Trăng được tàu Apollo 16 mang về đã che giấu một bí mật trong suốt hơn nửa thế kỷ.

Dự đoán ngày mới 30/5/2026 cho 12 con giáp: Dần huy động vốn

Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Dần từng bước hoàn thành các việc được phân công và cần huy động thêm nguồn vốn để kinh doanh.

[INFOGRAPHIC] Khám phá thú vị về loài rồng Komodo

Sống trên một số hòn đảo ở Indonesia, rồng Komodo là loài thằn lằn lớn nhất thế giới. Chúng có vóc dáng to lớn, hung hãn nhưng cũng rất thích chơi đùa.

Máu người chứa “di sản sống” của tổ tiên cổ đại cách đây 700 triệu năm

Theo nghiên cứu mới, máu người ngày nay tồn tại những “dấu vết sống” có nguồn gốc từ các sinh vật đơn bào xuất hiện trên Trái đất khoảng 700 triệu năm trước.

Phát hiện 260 mộ cổ lâu đời hơn kim tự tháp Ai Cập ở sa mạc Sahara

Tại sa mạc Sahara, các nhà khảo cổ phát hiện 260 ngôi mộ có niên đại khoảng 6.000 năm tuổi. Những mộ cổ này chứa hài cốt con người và xương gia súc.

Phát triển loại trang phục làm mát giúp giảm nhiệt độ da tới 9 độ C

Công ty Eztia Materials phát triển loại quần áo làm mát bằng các hạt gel có thể giúp giảm nhiệt độ da của người mặc đến 9 độ C khi xảy ra thời tiết nắng nóng.

Phát hiện mới về mặt trăng lớn nhất Hệ Mặt trời

Theo nghiên cứu mới, Ganymede - mặt trăng lớn nhất của sao Mộc và cũng là mặt trăng lớn nhất trong Hệ Mặt trời - đang nóng lên.

Bí ẩn hàng trăm cấu trúc hình tròn khổng lồ trên bề mặt sao Kim

Hàng trăm cấu trúc hình tròn khổng lồ trên bề mặt sao Kim có thể giúp giải mã phần bên trong của hành tinh có khối lượng gần bằng Trái đất.

Vì sao quân chúa Trịnh 7 lần tấn công nhưng không thể tiêu diệt chúa Nguyễn?

Suốt gần nửa thế kỷ, quân chúa Trịnh nhiều lần Nam tiến với lực lượng hùng hậu nhưng vẫn không thể khuất phục được chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong.

Khoáng vật nguy hiểm nhất thế giới khiến các nhà khoa học ám ảnh

Khoáng vật uraninite từng khiến giới khoa học vừa say mê vừa dè chừng vì vẻ ngoài đen tuyền giản dị, nhưng lại chứa nguồn năng lượng khổng lồ đáng sợ.