Mộc nhĩ hay nấm mèo (Auricularia) là một chi nấm nổi tiếng nhờ hình dạng giống chiếc tai. Chúng mọc chủ yếu trên thân cây mục hoặc cành gỗ ẩm trong các khu rừng nhiệt đới và ôn đới. Nếu đi dạo trong rừng sau mưa, người ta có thể bắt gặp những cụm nấm màu nâu sẫm hoặc đen bóng bám sát lên lớp vỏ cây như thể chính thân gỗ đang mọc… tai.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Điều thú vị là mộc nhĩ hầu như không có vị rõ rệt. Giá trị của nó nằm ở kết cấu giòn dai đặc biệt mà ít loại thực phẩm nào có được. Khi nấu trong súp, xào hoặc món cuốn, mộc nhĩ tạo cảm giác “sần sật” rất riêng. Chính đặc điểm này khiến nó trở thành nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực của Trung Quốc, Vietnam, Nhật Bản và nhiều nước châu Á khác.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Mộc nhĩ thuộc nhóm “nấm thạch”, tức phần thân quả thể chứa nhiều nước và có kết cấu gần giống gelatin tự nhiên. Khi khô, chúng co quắt lại thành những mảnh mỏng cứng, nhưng chỉ cần ngâm nước vài phút là nở bung trở lại gần như nguyên vẹn. Khả năng “hồi sinh” này từng khiến nhiều người thời xưa tin rằng mộc nhĩ có sức sống đặc biệt.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Mộc nhĩ chứa nhiều chất xơ và một số hợp chất sinh học được cho là có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, giới khoa học cũng cảnh báo rằng mộc nhĩ tươi không nên ăn sống với số lượng lớn vì có thể chứa các hợp chất gây nhạy cảm ánh sáng ở một số người.
Ngày nay, phần lớn mộc nhĩ trên thị trường được nuôi trồng công nghiệp bằng mùn cưa hoặc thân gỗ. Tuy vậy, hình ảnh những “chiếc tai” đen bóng mọc trên cây mục giữa rừng ẩm vẫn mang lại cảm giác rất lạ lùng. Đó là một trong những ví dụ thú vị cho thấy thiên nhiên luôn có cách tạo ra những sinh vật vừa quen thuộc vừa kỳ quái.