Camera AI và khóa thông minh ngày càng phổ biến trong các hệ thống nhà thông minh, giúp người dùng giám sát và quản lý ngôi nhà từ xa. Tuy nhiên, những thiết bị này không đồng nghĩa với sự an toàn tuyệt đối. Các vụ rò rỉ hình ảnh riêng tư, khóa điện tử bị vô hiệu hóa hoặc dữ liệu cá nhân bị khai thác cho thấy mặt trái của xu hướng số hóa không gian sống.

Hệ thống thiết bị smarthome mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo mật.

Một trường hợp từng xảy ra vào cuối năm ngoái tại một khu đô thị cao cấp cho thấy toàn bộ hình ảnh sinh hoạt riêng tư của một gia đình bị phát tán trên kênh Telegram chuyên mua bán dữ liệu nhạy cảm, dù hệ thống camera AI mới được lắp đặt chỉ vài tháng trước. Thực tế này phản ánh rủi ro khi người dùng quá tin tưởng vào thiết bị và dần bỏ qua các biện pháp bảo vệ truyền thống. Trong khi đó, doanh thu thị trường nhà thông minh tại Việt Nam được Statista dự báo tiếp tục tăng mạnh, còn Kaspersky từng ghi nhận hơn 1,5 tỷ cuộc tấn công nhằm vào thiết bị IoT trên toàn cầu chỉ trong nửa đầu năm, trong đó camera giám sát và thiết bị điều khiển cửa chiếm tỷ trọng lớn.

Camera AI có thể trở thành điểm yếu nếu người dùng vẫn sử dụng mật khẩu mặc định hoặc lựa chọn các thiết bị bảo mật kém. Tin tặc chỉ cần khai thác những lỗ hổng này để chiếm quyền điều khiển, theo dõi sinh hoạt và phục vụ các mục đích xâm nhập khác. Ngay cả khi không bị tấn công từ bên ngoài, dữ liệu hình ảnh và âm thanh vẫn có nguy cơ bị truy cập hoặc khai thác bởi chính các tổ chức đứng sau nền tảng công nghệ, làm dấy lên nhiều tranh cãi về quyền riêng tư và việc sử dụng dữ liệu người dùng.

Camera AI và khóa thông minh có thể trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công nếu tồn tại lỗ hổng bảo mật.

Khóa thông minh cũng tồn tại nhiều rủi ro tương tự. Một số mẫu khóa từng bị vô hiệu hóa bằng thiết bị gây nhiễu điện từ, trong khi các phương thức sao chép tín hiệu RFID, giả mạo vân tay hoặc khai thác lỗi phần mềm ngày càng tinh vi. Ngoài nguy cơ bị tấn công từ bên ngoài, khóa điện tử còn có thể gây khó khăn trong các tình huống khẩn cấp như hỏa hoạn hoặc mất điện nếu hệ thống điện tử hỏng và không còn cơ chế mở thủ công hoặc chìa khóa cơ dự phòng.

Việc sử dụng nhận diện khuôn mặt, vân tay hay các dữ liệu sinh trắc học cũng đặt ra bài toán về quyền riêng tư. Không giống mật khẩu, các dữ liệu này không thể thay đổi nếu bị lộ. Khi bị đánh cắp, chúng có thể bị lợi dụng cùng công nghệ Deepfake và AI tạo sinh để phục vụ các hành vi lừa đảo hoặc vượt qua các hệ thống định danh điện tử. Người dùng cũng cần cân nhắc việc dữ liệu được lưu trữ trên các máy chủ đám mây và quyền kiểm soát đối với những thông tin này.

Để giảm thiểu rủi ro, người dùng cần kết hợp giữa các giải pháp an ninh số và biện pháp bảo vệ truyền thống. Việc thay đổi mật khẩu mặc định, kích hoạt xác thực hai yếu tố, cập nhật firmware thường xuyên, tách riêng mạng Wi-Fi cho thiết bị IoT và sử dụng thêm chốt hoặc khóa cơ dự phòng đều góp phần tăng mức độ an toàn. Với camera AI, che ống kính tại những khu vực riêng tư khi không cần giám sát cũng là một giải pháp đơn giản giúp hạn chế nguy cơ xâm phạm đời sống cá nhân. Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được sử dụng cùng ý thức bảo mật và sự chủ động của người dùng.