Acid uric là sản phẩm chuyển hóa từ nhân purin (có trong thịt đỏ, hải sản, bia). Ngưỡng bão hòa trong máu là 7 mg/dL (416 µmol/L). Khi vượt ngưỡng này, tinh thể muối urat bắt đầu có nguy cơ lắng đọng tại khớp, phần mềm quanh khớp và thận.

Việc đánh đồng mọi trường hợp tăng acid uric là bệnh Gout là một sai lầm phổ biến. Cần phân định rõ ràng rằng:

Tăng acid uric máu không triệu chứng: Chỉ số cao (> 416 µmol/L) nhưng chưa đau khớp, chưa có hạt tophi. Khoảng 2/3 trường hợp này sẽ không bao giờ tiến triển thành Gout.

Bệnh Gout: Khi tinh thể muối urat thực sự lắng đọng gây viêm khớp cấp tính dữ dội. Biến chứng nặng nề gây tàn phế.

Nếu không điều trị, bệnh tiến triển sang giai đoạn hình thành hạt tophi mạn tính với những hậu quả không thể đảo ngược: Hủy hoại khớp; Nhiễm trùng do vỡ hạt Tophi; Sỏi thận và suy thận.

Việc xử trí khi có tăng acid uric máu đòi hỏi sự kiên trì và hiểu biết khoa học. Thay vì tự ý mua thuốc giảm đau hay thuốc hạ acid uric mà không có chỉ định từ Bác sĩ, hãy tập trung vào các chiến lược sau:

Chiến lược dinh dưỡng: "Cắt nguồn cung - Tăng nguồn xả": Hạn chế purin nhưng không tuyệt giao: Giảm tiêu thụ thịt đỏ, nội tạng, hải sản (giới hạn < 100g/ngày). Ưu tiên các nguồn đạm trắng từ ức gà, cá sông hoặc đạm thực vật.

Cảnh giác với đường fructose: Đường fructose (có trong nước ngọt, trà sữa, trái cây quá ngọt) làm tăng tổng hợp acid uric nhanh hơn cả thịt. Hãy thay thế nước ngọt bằng nước lọc hoặc nước khoáng kiềm.

Lựa chọn đồ uống thông minh: Rượu bia không chỉ cung cấp purin mà còn ngăn cản thận đào thải acid uric. Bia là loại đồ uống nguy hiểm nhất cho người bệnh Gout.

Ngược lại, cà phê và sữa ít béo được chứng minh có khả năng hỗ trợ hạ nhẹ acid uric máu. Bổ sung vitamin C: Các nghiên cứu cho thấy vitamin C và chiết xuất từ quả anh đào (cherry) có tác dụng hỗ trợ đào thải urat qua thận.

Quản lý cân nặng và lối sống: Giảm cân từ từ: Béo phì làm tăng acid uric, nhưng việc nhịn ăn cực đoan sẽ gây cơn Gout cấp do phân giải tế bào. Hãy giảm cân từ từ để đảm bảo sự thích nghi của cơ thể.

Uống đủ nước: Duy trì 2-2.5 lít nước mỗi ngày là cách đơn giản và hiệu quả nhất để "rửa" sạch tinh thể urat tại thận.

Không tự ý dùng thuốc hạ acid uric: Chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ (thường khi chỉ số > 13mg/dL hoặc đã có biến chứng thận/khớp).

Tuyệt đối tránh "thuốc giảm đau nhanh" không rõ nguồn gốc: Các loại thuốc Nam/Bắc thường trộn corticoid sẽ gây suy tuyến thượng thận, loét dạ dày và khiến bệnh trầm trọng hơn.

Tăng acid uric máu là một tín hiệu cảnh báo từ cơ thể về một sự mất cân bằng chuyển hóa. Đừng đợi đến khi những cơn đau dữ dội xuất hiện hay các khớp đã biến dạng mới bắt đầu quan tâm.

>>> Mời độc giả xem thêm video Hà Nội khám sức khỏe miễn phí cho 9,2 triệu dân từ 1/7: