Với người tăng axit uric máu, kiểm soát chế độ ăn thường được chú ý vào bữa tối hoặc các dịp ăn uống nhiều đạm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia chuyển hóa, buổi sáng mới là thời điểm dễ xảy ra biến động axit uric.
Sau một đêm dài không ăn uống, cơ thể thường rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ, nước tiểu cô đặc và quá trình đào thải axit uric diễn ra chậm. Nếu ngay sau đó nạp thực phẩm giàu purine hoặc nhiều đường, nồng độ axit uric có thể tăng nhanh, tạo điều kiện cho cơn gút cấp xuất hiện.
Thực tế lâm sàng cho thấy không ít bệnh nhân gút khởi phát triệu chứng vào sáng sớm, liên quan trực tiếp đến thói quen ăn sáng thiếu kiểm soát.
Không phải thực phẩm “nặng đô” mới gây hại. Nhiều món quen thuộc trong bữa sáng hàng ngày lại nằm trong nhóm cần hạn chế với người có axit uric cao.
Bữa sáng nhiều đường tác nhân dễ bị bỏ qua
Trà sữa, cà phê sữa đặc, bánh ngọt hay ngũ cốc ăn liền là lựa chọn phổ biến nhờ tiện lợi. Tuy nhiên, lượng đường cao đặc biệt fructose có thể kích thích cơ thể tăng sản sinh axit uric.
Khi tiêu thụ nhiều đường, insulin tăng cao làm giảm khả năng thải axit uric qua thận. Đồng thời, chuyển hóa fructose tại gan còn thúc đẩy quá trình hình thành axit uric mới. Vì vậy, người duy trì bữa sáng nhiều đường thường có nguy cơ tăng axit uric cao hơn so với người ăn nhạt.
Thịt chế biến sẵn nguy cơ kép cho chuyển hóa
Các loại xúc xích, giăm bông, thịt xông khói hay pate thường xuất hiện trong bữa sáng nhanh. Ngoài purine, nhóm thực phẩm này còn chứa nhiều natri và chất béo bão hòa.
Chế độ ăn giàu muối có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, làm giảm khả năng đào thải axit uric. Đồng thời, chất béo bão hòa và phụ gia trong thực phẩm chế biến sẵn còn liên quan đến đề kháng insulin và rối loạn lipid máu những yếu tố làm tăng nguy cơ gút.
Hải sản đạm tốt nhưng không phù hợp mọi thời điểm
Cháo hải sản, bún cá, bánh canh tôm… thường được xem là nhẹ bụng, giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, nhiều loại hải sản như tôm, cua, cá biển lại chứa lượng purine cao.
Buổi sáng, chức năng thận chưa đạt trạng thái tối ưu. Nếu tiêu thụ nhiều hải sản ngay đầu ngày, khả năng đào thải axit uric có thể bị quá tải, đặc biệt ở người trung niên hoặc đã có tiền sử gút.
Nội tạng động vật hàm lượng purine cao hàng đầu
Gan, lòng, tim, dạ dày… là món khoái khẩu của nhiều người trong bữa sáng. Tuy nhiên, nội tạng động vật nằm trong nhóm thực phẩm giàu purine nhất.
Ở người có nền axit uric cao, chỉ một khẩu phần nội tạng cũng có thể khiến chỉ số tăng nhanh. Ngoài ra, lượng cholesterol và chất béo bão hòa cao trong nội tạng còn làm trầm trọng thêm các rối loạn chuyển hóa đi kèm.
Rủi ro không chỉ đến từ một món riêng lẻ mà còn từ cách kết hợp. Ví dụ, bánh mì xúc xích uống kèm trà sữa hoặc cháo nội tạng ăn cùng hải sản có thể vừa thúc đẩy sản sinh vừa cản trở đào thải axit uric.
Các chuyên gia cho rằng việc tiêu thụ nhiều nguồn purine trong cùng một bữa ăn có thể làm nguy cơ bùng phát gút tăng đáng kể ở người đã có nền axit uric cao.
Gợi ý bữa sáng an toàn hơn cho người dễ bị gout
Để hạn chế dao động axit uric buổi sáng, người có nguy cơ gút nên bắt đầu ngày mới bằng việc uống đủ nước nhằm hỗ trợ đào thải qua thận. Đồng thời, duy trì giờ ăn sáng ổn định cũng giúp hạn chế rối loạn chuyển hóa.
Một số lựa chọn phù hợp hơn gồm:
Lòng trắng trứng
Sữa ít béo hoặc sữa chua không đường
Đậu phụ và chế phẩm từ đậu nành
Yến mạch, ngũ cốc nguyên cám
Rau xanh, trái cây ít đường
Song song đó, kiểm soát cân nặng đóng vai trò quan trọng, bởi thừa cân vừa làm tăng sản sinh vừa làm giảm đào thải axit uric.
Không chỉ các bữa ăn giàu đạm, bữa sáng cũng có thể là yếu tố kích hoạt gút nếu lựa chọn thực phẩm không phù hợp. Điều chỉnh thói quen ăn sáng, uống đủ nước và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp người tăng axit uric kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.
>>> Mời quý độc giả xem video: "Vận động viên thể hình hét lên vì chấn thương trong lúc nâng tạ chân 400kg"