Sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công cường độ cao nhằm vào Iran, chiến sự nhanh chóng mở rộng với sự tham gia của nhiều quốc gia Trung Đông và châu Âu. Đáng chú ý, việc Pháp và Anh trực tiếp triển khai lực lượng đã khiến 4 trong số 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân rơi vào tình trạng đối đầu quân sự với Tehran.
Trong những giờ đầu xung đột, Saudi Arabia, Qatar, Kuwait, UAE và Bahrain đã kích hoạt tiêm kích và hệ thống phòng không để bảo vệ các căn cứ Mỹ trên lãnh thổ. Tại vùng Vịnh, các UAV và đạn bay lảng vảng của Iran được cho là đã nhằm vào mục tiêu Mỹ, buộc liên minh phải tăng cường đánh chặn.
Pháp nhanh chóng điều tiêm kích Rafale từ UAE tham gia nhiệm vụ phòng không, trong khi Anh triển khai Eurofighter từ Qatar và tiêm kích F-35B từ Cyprus. Hải quân Pháp cũng điều tàu sân bay Charles de Gaulle tới Địa Trung Hải nhằm tăng cường sức mạnh không quân liên minh. London điều tàu khu trục phòng không lớp Type 45 HMS Duncan hỗ trợ tác chiến.
của Hải quân Pháp.
Xung đột có thể kéo dài tới tháng 9
Theo thông báo ngày 4/3 của Lầu Năm Góc, chiến dịch có thể kéo dài ít nhất 100 ngày, thậm chí duy trì hoạt động tới tháng 9. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã yêu cầu mở rộng lực lượng tình báo tại Tampa để phục vụ chiến dịch.
Trong bối cảnh Mỹ và Israel gặp nhiều thách thức ban đầu, NATO phát tín hiệu sẵn sàng tăng cường can dự. Tổng Thư ký Mark Rutte tuyên bố liên minh chuẩn bị cho khả năng áp dụng Điều 5 về phòng thủ tập thể trong chiến dịch do Mỹ dẫn đầu.
Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết không loại trừ khả năng Ottawa tham gia, trong khi Đức và Italy cũng phát đi tín hiệu tương tự. Rome xác nhận sẽ hỗ trợ phòng không tại vùng Vịnh, nơi hệ thống phòng thủ Mỹ và đồng minh đang chịu sức ép lớn.
Yếu tố hạt nhân và nguy cơ leo thang
Chiến dịch được phát động với nhiều lý do, trong đó có mục tiêu ngăn Iran phát triển năng lực răn đe hạt nhân. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng Tehran chưa cho thấy dấu hiệu rõ ràng về việc chế tạo vũ khí hạt nhân kể từ sau khi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 sụp đổ.
Đáng chú ý, một số thành viên NATO như Đức và Italy có quyền tiếp cận vũ khí hạt nhân Mỹ theo cơ chế “chia sẻ hạt nhân”, qua đó tạo thêm lựa chọn răn đe chiến lược và làm gia tăng nguy cơ mở rộng xung đột trong trường hợp tình hình vượt tầm kiểm soát.
Việc Pháp và Anh tham chiến khiến 4 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân cùng đối đầu Iran, làm gia tăng nguy cơ leo thang vượt tầm khu vực. Khi NATO phát tín hiệu có thể áp dụng cơ chế phòng thủ tập thể, xung đột không chỉ là vấn đề Trung Đông mà có thể kéo dài và mở rộng quy mô trong nhiều tháng tới.