Thế độc tôn tại gói thầu 1,9 tỷ đồng
Theo dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, gói thầu IB2500629053: "Gói thầu số 03: Quản lý, vận hành, duy tu, duy trì hệ thống chiếu sáng công cộng theo phân cấp trên địa bàn phường Xuân Phương giai đoạn 2026-2028" vừa hoàn tất biên bản mở thầu vào lúc 08:11 ngày 03/01/2026. Kết quả không nằm ngoài dự đoán của giới quan sát khi danh sách nhà thầu tham dự chỉ xuất hiện duy nhất một cái tên: Công ty TNHH Một thành viên Chiếu sáng và Thiết bị Đô thị (Mã định danh: vn0100106024).
Gói thầu này có giá dự toán là 1.942.456.000 đồng (Một tỷ, chín trăm bốn mươi hai triệu, bốn trăm năm mươi sáu nghìn đồng). Đáng chú ý, nhà thầu duy nhất tham dự đã đưa ra giá dự thầu là 1.844.091.504,99 đồng (Một tỷ, tám trăm bốn mươi bốn triệu, không trăm chín mươi mốt nghìn, năm trăm linh bốn phẩy chín mươi chín đồng), với tỷ lệ giảm giá được ghi nhận là 0%.
Soi xét tính pháp lý và yêu cầu kỹ thuật khắt khe
Trước đó, ngày 25/12/2025, ông Bùi Mạnh Hoài – Giám đốc Ban QLDA Đầu tư - Hạ tầng phường Xuân Phương đã ký Quyết định số 61/QĐ-QLDA phê duyệt E-HSMT cho gói thầu này. Hồ sơ này được lập dựa trên nền tảng pháp lý quan trọng là Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 và các Nghị định mới nhất như Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Đặc biệt, đây là giai đoạn chuyển giao khi các quy định của Luật số 90/2025 (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu và các luật liên quan) bắt đầu có hiệu lực bổ trợ.
Tại Chương V - Yêu cầu về kỹ thuật, chủ đầu tư đưa ra những tiêu chuẩn rất chi tiết. Nhà thầu phải đảm bảo quản lý, vận hành hệ thống xuyên suốt từ 01/01/2026 đến hết 31/12/2028 (03 năm). Yêu cầu về nhân sự cũng là một rào cản lớn: "Mỗi nhân sự chỉ được kê khai cho 01 vị trí công việc", đồng thời phải có đủ sức khỏe, qua đào tạo và được đóng đầy đủ các loại bảo hiểm theo quy định.
Về năng lực thực hiện, E-HSMT yêu cầu nhà thầu phải có phương án phối hợp với UBND các phường để giải quyết sự cố "gây bức xúc dân sinh, ảnh hưởng an toàn giao thông" một cách kịp thời. Đối với nhà thầu liên danh, từng thành viên phải có hợp đồng tương tự về tính chất và giá trị phù hợp với phần việc đảm nhận.
Chân dung "người khổng lồ" Hapullico
Nhà thầu duy nhất tham gia gói thầu này – Công ty TNHH MTV Chiếu sáng và Thiết bị Đô thị (Hapullico) có địa chỉ tại Phố Vũ Đức Thận, Phường Việt Hưng, Hà Nội. Doanh nghiệp này do ông Đặng Quốc Nam làm Tổng giám đốc và đại diện pháp luật.
Hapullico sở hữu bảng thành tích trúng thầu đáng nể. Theo phân tích dữ liệu mà Báo Tri thức và Cuộc sống tham khảo được, doanh nghiệp đã tham gia 89 gói thầu, trong đó trúng 52 gói, trượt 30 gói và hiện có 5 gói chưa có kết quả. Tổng giá trị trúng thầu (bao gồm cả liên danh) đạt con số khổng lồ: 4.827.470.363.455 đồng (Hơn 4,8 nghìn tỷ đồng). Trong đó, giá trị trúng thầu với vai trò độc lập là 2.626.880.668.338 đồng. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của đơn vị này đạt tới 97%, cho thấy khả năng sát giá rất cao trong các gói thầu công ích.
Góc nhìn từ chuyên gia: Cần minh bạch hóa đấu thầu trực tuyến
Phân tích về hiện tượng "một mình một ngựa" tại gói thầu này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng: "Việc chỉ có một nhà thầu tham dự tại một địa bàn quen thuộc như Hà Nội đối với các gói thầu dịch vụ phi tư vấn là điều thường thấy. Tuy nhiên, khi giá dự thầu giảm giá 0% và sát giá gói thầu, các cơ quan thẩm định cần kiểm tra kỹ E-HSMT xem có các tiêu chí mang tính định hướng hoặc 'cài cắm' năng lực thực hiện khiến các đơn vị khác không thể tiếp cận hay không."
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận định: "Căn cứ Luật Đấu thầu 22/2023/QH15, trong trường hợp chỉ có một nhà thầu tham dự, chủ đầu tư vẫn có quyền mở thầu và đánh giá. Tuy nhiên, với các gói thầu sử dụng ngân sách phường như tại Xuân Phương, việc đảm bảo tính tiết kiệm ngân sách là tối thượng. Luật 90/2025 vừa được ban hành cũng nhấn mạnh vào việc kiểm soát chặt chẽ các hành vi thông thầu và bảo đảm tính công bằng trong đấu thầu qua mạng."
Luật sư Hương cũng chỉ ra một chi tiết cần làm rõ trong hồ sơ: Tại Điều 1 của Quyết định phê duyệt E-HSMT, đơn vị tư vấn là Công ty Minh Kiệt được giao lập hồ sơ, nhưng tại các căn cứ lại xuất hiện nội dung về "vệ sinh môi trường". Sự thiếu đồng nhất này dù có thể là lỗi đánh máy nhưng cũng phần nào phản ánh sự thiếu chỉn chu trong công tác chuẩn bị hồ sơ của đơn vị tư vấn.
Gói thầu số 03 tại phường Xuân Phương là minh chứng cho sự thống trị của các doanh nghiệp nhà nước hoặc có lịch sử lâu đời trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật đô thị. Dù Hapullico có năng lực vượt trội là điều không thể phủ nhận, nhưng việc một gói thầu trị giá gần 2 tỷ đồng sử dụng ngân sách nhà nước không có sự cạnh tranh và không có tỷ lệ giảm giá thực chất là một vấn đề cần được các cấp quản lý tại Hà Nội quan tâm để tối ưu hóa nguồn lực công.
Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục cập nhật thông tin khi có kết quả đánh giá E-HSDT từ Ban QLDA Đầu tư - Hạ tầng phường Xuân Phương.