Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế sáng tạo, công nghiệp nội dung số và các hoạt động triển lãm – sự kiện đang mở ra cơ hội để Việt Nam từng bước khẳng định vị thế mới trên bản đồ công nghiệp văn hóa khu vực. Theo Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, Việt Nam có đầy đủ tiềm năng để trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa của châu Á trong tương lai.

Phát biểu tại Hội nghị ngành Triển lãm, Sự kiện và Quảng cáo tổ chức ngày 8/5, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhận định công nghiệp văn hóa hiện không còn là lĩnh vực mang tính hỗ trợ, mà đã trở thành ngành kinh tế quan trọng tại nhiều quốc gia phát triển. Đây đồng thời là công cụ xây dựng “sức mạnh mềm”, quảng bá hình ảnh đất nước và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Theo Bộ trưởng, Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp văn hóa như nền văn hóa giàu bản sắc, kho tàng di sản phong phú, dân số trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ nhanh và thị trường tiêu dùng ngày càng mở rộng. Bên cạnh đó, quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng cũng tạo điều kiện để các sản phẩm văn hóa Việt Nam tiếp cận thị trường khu vực và toàn cầu.

“Việt Nam hoàn toàn có cơ hội trở thành điểm đến của các sự kiện văn hóa, giải trí, triển lãm và sáng tạo mang tầm quốc tế nếu có chiến lược phát triển bài bản, đồng bộ”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Công nghiệp văn hóa dần trở thành “mỏ vàng” kinh tế mới

Những năm gần đây, nhiều lĩnh vực thuộc công nghiệp văn hóa tại Việt Nam ghi nhận tốc độ phát triển nhanh. Điện ảnh liên tục xuất hiện các bộ phim doanh thu trăm tỷ đồng; thị trường âm nhạc bùng nổ với hàng loạt concert quy mô lớn; các chương trình nghệ thuật, thời trang, lễ hội và du lịch văn hóa ngày càng thu hút đông đảo công chúng trong nước lẫn quốc tế.

Không chỉ vậy, nền kinh tế sáng tạo còn đang được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ sự phát triển của công nghệ số, mạng xã hội và các nền tảng nội dung trực tuyến. Nhiều sản phẩm văn hóa “Make in Vietnam” đã bắt đầu tạo dấu ấn ở thị trường quốc tế, từ phim ảnh, âm nhạc đến game, thiết kế và hoạt hình.

Theo Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP. Đây được xem là mục tiêu tham vọng nhưng có cơ sở trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng văn hóa, giải trí và trải nghiệm sáng tạo đang tăng mạnh.

Nhiều chuyên gia đánh giá, nếu được đầu tư đúng hướng, công nghiệp văn hóa có thể trở thành “mỏ vàng” mới của nền kinh tế, tương tự cách Hàn Quốc đã tạo ra làn sóng Hallyu hay Nhật Bản xây dựng sức ảnh hưởng toàn cầu thông qua anime, âm nhạc và thời trang.

Cần hệ sinh thái đủ mạnh để cạnh tranh quốc tế

Dù có nhiều tiềm năng, giới chuyên gia cho rằng công nghiệp văn hóa Việt Nam vẫn đối mặt không ít rào cản. Hạ tầng phục vụ các sự kiện quy mô quốc tế còn hạn chế; thiếu những trung tâm triển lãm, nhà hát, tổ hợp giải trí hiện đại mang tầm khu vực. Ngoài ra, nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành sáng tạo vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển nhanh của thị trường.

Bên cạnh đó, cơ chế chính sách dành cho doanh nghiệp sáng tạo, bản quyền nội dung số hay ưu đãi đầu tư cho lĩnh vực văn hóa vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để tạo động lực phát triển dài hạn.

Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, để đưa công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Việt Nam cần tập trung xây dựng hệ sinh thái đồng bộ, trong đó chú trọng phát triển hạ tầng, công nghệ, nguồn nhân lực và tăng cường hợp tác quốc tế.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng là thu hút các thương hiệu triển lãm, biểu diễn, lễ hội và sự kiện lớn của thế giới đến Việt Nam. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng lực tổ chức trong nước mà còn góp phần thúc đẩy du lịch, dịch vụ, thương mại và quảng bá hình ảnh quốc gia.

Các chuyên gia cũng cho rằng cần có cơ chế để khuyến khích khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào lĩnh vực văn hóa, bởi đây là nguồn lực quan trọng giúp tạo ra các sản phẩm sáng tạo có tính cạnh tranh và khả năng thương mại hóa cao.

Cơ hội để Việt Nam xây dựng “sức mạnh mềm”

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, nhiều quốc gia đang xem công nghiệp văn hóa là công cụ chiến lược nhằm gia tăng ảnh hưởng quốc tế. Không chỉ tạo ra nguồn thu kinh tế lớn, các sản phẩm văn hóa còn góp phần định vị hình ảnh quốc gia và lan tỏa giá trị dân tộc ra thế giới.

Việt Nam hiện sở hữu nhiều lợi thế để xây dựng “sức mạnh mềm” riêng thông qua văn hóa truyền thống, ẩm thực, âm nhạc, điện ảnh, thời trang và du lịch trải nghiệm. Đặc biệt, sự quan tâm ngày càng lớn của giới trẻ đối với các sản phẩm sáng tạo nội địa đang mở ra dư địa phát triển mới cho thị trường văn hóa trong nước.

Giới chuyên gia nhận định nếu tận dụng tốt cơ hội từ chuyển đổi số và xu hướng kinh tế sáng tạo toàn cầu, Việt Nam hoàn toàn có thể hình thành các trung tâm công nghiệp văn hóa mang tầm khu vực trong tương lai, từng bước đưa văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế bền vững và nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế.