Nghiên cứu do nhóm các nhà khoa học tại Đại học Oxford thực hiện, công bố trên Nature Medicine ngày 26/8 cho thấy, những người tiêm vaccine Shingrix ít gặp suy tim, nhồi máu cơ tim và đột quỵ hơn so với những người từng tiêm loại vaccine zona thế hệ cũ.

Các nhà nghiên cứu khai thác dữ liệu sức khỏe điện tử của những người được tiêm vaccine zona trong giai đoạn Mỹ chuyển từ vaccine cũ sang Shingrix. Họ so sánh nhóm tiêm vaccine cũ năm 2017 với những người tiêm Shingrix năm 2018 và theo dõi hồ sơ sức khỏe của hai nhóm trong 7 năm.

Khoảng giữa thời gian theo dõi, nhóm tiêm Shingrix có tỷ lệ mắc bệnh tim mạch thấp hơn 1,3 điểm phần trăm so với nhóm dùng vaccine cũ.

Cụ thể, các vấn đề tim mạch như suy tim, nhồi máu cơ tim và đột quỵ xuất hiện ở khoảng 96 trong 1.000 người tiêm Shingrix, so với 109 trong 1.000 người được tiêm vaccine cũ.

Maxime Taquet, nhà khoa học dữ liệu tại Đại học Oxford cho rằng, mức chênh lệch này có thể không lớn đối với từng cá nhân, nhưng đáng chú ý khi xét trên quy mô dân số.

Bệnh tim mạch hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới, do đó một mức giảm nguy cơ nhỏ cũng có thể giúp ngăn ngừa hàng nghìn trường hợp bệnh.

Shingrix được đưa vào sử dụng tại Mỹ từ năm 2017, thay thế vaccine zona thế hệ trước. Trong khi vaccine cũ sử dụng một dạng virus đã làm yếu để kích thích miễn dịch, Shingrix sử dụng một phần protein của virus.

Zona là bệnh do virus varicella-zoster, cũng là virus gây bệnh thủy đậu. Sau khi khỏi thủy đậu, virus có thể nằm im trong hệ thần kinh và tái hoạt động nhiều năm sau, gây phát ban, mụn nước và những cơn đau kéo dài. Tại Mỹ, khoảng một triệu người mắc zona mỗi năm.

Nhóm nghiên cứu chưa xác định được vì sao Shingrix có thể liên quan đến nguy cơ bệnh tim thấp hơn.

Một giả thuyết là virus gây zona có thể tác động đến hệ thống mạch máu. Khi virus tái hoạt động, cơ thể tạo ra phản ứng miễn dịch và viêm, những quá trình có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Nếu vaccine ngăn virus tái hoạt động hiệu quả, nguy cơ liên quan đến các phản ứng này cũng có thể giảm.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là giả thuyết. Nghiên cứu hiện tại cho thấy mối liên hệ giữa việc tiêm Shingrix và nguy cơ bệnh tim thấp hơn, chứ chưa chứng minh vaccine trực tiếp bảo vệ tim.

Ngoài ra, nghiên cứu sử dụng dữ liệu sức khỏe trong thực tế thay vì một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng. Vì vậy, các yếu tố khác ngoài loại vaccine có thể góp phần tạo ra sự khác biệt giữa hai nhóm.

Các thử nghiệm lâm sàng trong tương lai sẽ cần xác định liệu Shingrix thực sự làm giảm nguy cơ suy tim, nhồi máu cơ tim và đột quỵ hay kết quả quan sát được xuất phát từ những nguyên nhân khác.

Hiện tại, Shingrix vẫn được sử dụng với mục tiêu chính là phòng bệnh zona và các biến chứng của bệnh. Khả năng giảm nguy cơ bệnh tim mới chỉ là một lợi ích tiềm năng và cần thêm bằng chứng trước khi được xem là tác dụng đã được xác lập.