Ngày 27/1, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (PC03) - Công an TP.HCM cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Huỳnh Văn Trường (47 tuổi, ở Cần Thơ), để điều tra về tội "vi phạm quy định về an toàn thực phẩm". Trường cầm đầu đường dây vụ ngâm 3.000 tấn ốc bươu bằng 500 tấn hóa chất dùng trong xây dựng từ năm 2021 đến nay.

Thời điểm kiểm tra, tổ công tác phát hiện và tạm giữ hơn 3 tấn thịt ốc bươu đã qua sơ chế, toàn bộ được ngâm trong dung dịch hóa chất natri silicate. Mở rộng kiểm tra, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện, thu giữ thêm 1.575kg hóa chất natri silicate được cất giấu để ngâm ốc.

Xác định của cơ quan điều tra cho biết, từ năm 2021 đến khi bị phát hiện, Trường tổ chức ngâm ốc bươu bằng hóa chất với quy mô cực lớn, đã sử dụng khoảng 500 tấn natri silicate để xử lý khoảng 3.000 tấn thịt ốc bươu, sau đó đưa ra thị trường tiêu thụ trong nhiều năm, thu lợi bất chính hàng tỉ đồng.

"Ngâm" thịt ốc bươu vào hóa chất để tạo giòn, dai

Làm việc với cơ quan điều tra, Huỳnh Văn Trường thừa nhận đã sử dụng hóa chất natri silicate (còn gọi là "thủy tinh lỏng") để ngâm thịt ốc bươu đã qua sơ chế, nhằm làm cho thịt ốc giòn, dai và có bề ngoài bóng đẹp hơn để dễ tiêu thụ ra thị trường. Bị can Trường cũng thừa nhận bản thân nhận thức rõ natri silicate là hóa chất không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm.

Huỳnh Văn Trường khai nhận mua natri silicate tại khu vực chợ Kim Biên (TP.HCM). Khi mua, bị can cho biết đã nói rõ mục đích sử dụng là để ngâm ốc. Mỗi can natri silicate dung tích khoảng 35 lít được bị can mua với giá 6.000 đồng/kg.

Bị can khai thường sử dụng khoảng 5kg hóa chất pha với nước để ngâm khoảng 150kg ốc bươu đã qua sơ chế, ngâm liên tục trong 4 giờ trước khi rửa lại bằng nước và đưa đi tiêu thụ.

Nguy cơ ảnh hưởng gan, thận, đặc biệt người già, trẻ nhỏ

Vụ việc ngâm khoảng 3.000 tấn ốc bươu bằng 500 tấn hóa chất sử dụng trong xây dựng vừa bị phát hiện đã gây bàng hoàng và lo lắng trong dư luận, bởi ốc bươu là món ăn quen thuộc, được nhiều người ưa chuộng.

Trao đổi với Tri thức và Cuộc sống, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho hay, an toàn thực phẩm là vấn đề nhức nhối, việc ngâm ốc vào thủy tinh lòng một lần nữa đặt ra vấn đề về đạo đức kinh doanh.

Có thể khi ăn ốc bị ngâm thủy tinh lỏng, triệu chứng ảnh hưởng đến sức khỏe không xuất hiện ngay tức thời, vì ăn chưa đủ nhiều, nhưng nếu ăn lặp lại, lâu dài, chắc chắn gây hại. Bởi đây là chất vô cơ, không được phép dùng trong thực phẩm.

BS Dương Minh Tuấn, Bệnh viện Bạch Mai cho hay, “thủy tinh lỏng” thường là natri silicat hoặc kali silicat, các hợp chất có họ hàng gần với xi măng, gốm sứ và chất chống thấm. Đây là những hóa chất công nghiệp được sử dụng trong xây dựng, chống cháy, dán gạch, hoàn toàn không được dùng cho chế biến thực phẩm.

Vậy vì sao người ta vẫn ngâm bằng “thủy tinh lỏng? Đó là do “thủy tinh lỏng” có tính kiềm mạnh, hóa chất này khiến ốc nhanh chóng tiết nhớt, thân ốc trở nên trắng, căng và bóng. Ốc vẫn còn sống và có thể bò bình thường, tạo cảm giác sạch, tươi đối với người mua.

Tuy nhiên, đây chỉ là hiệu ứng bề ngoài. Dưới tác động của môi trường kiềm mạnh, protein trong mô ốc bị biến tính, cấu trúc mô bị phá vỡ, tạo cảm giác cứng và “giòn giả”.

Điều đáng nói, natri silicat khi đi vào đường tiêu hóa có thể gây kích ứng, bỏng rát niêm mạc miệng, họng, dạ dày, đau bụng, buồn nôn, thậm chí viêm dạ dày cấp. Dùng lặp đi lặp lại, nguy cơ ảnh hưởng gan, thận và hấp thu dinh dưỡng. Đặc biệt, với trẻ em, người già, người có bệnh dạ dày sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn.

“Như vậy, khi ngâm ốc bằng “thủy tinh lỏng”, lợi ích chỉ thuộc về người bán, còn rủi ro lại thuộc về người tiêu dùng. Đây không phải là “mẹo” trong chế biến thực phẩm, mà là hành vi gian lận thực phẩm bằng hóa chất công nghiệp, tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng”, BS Tuấn cho hay.