Trao đổi với PV Khoa học và Đời sống/ Báo Tri thức và Cuộc sống về thực phẩm người bị suy thận không nên ăn, ThS.BS Hoàng Khánh Toàn nhấn mạnh, suy thận mạn là bệnh lý tiến triển âm thầm nhưng nguy hiểm, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt trong điều trị và dinh dưỡng. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân vẫn mắc phải những sai lầm trong ăn uống khiến tình trạng bệnh trầm trọng hơn.

ThS.BS Hoàng Khánh Toàn phân tích, khi chức năng thận suy giảm, khả năng lọc máu và đào thải độc tố của cơ thể cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thận không còn đủ sức loại bỏ các chất dư thừa như nước, kali, phospho... dẫn đến hàng loạt biến chứng như phù nề, rối loạn điện giải, tăng huyết áp, có thể đe dọa tính mạng.

“Biết loại trừ các thực phẩm có hại cho thận không chỉ giúp bảo tồn chức năng thận tồn dư mà còn làm chậm tiến triển bệnh, kéo dài thời gian điều trị bảo tồn trước khi phải lọc máu”, ThS.BS Toàn nhấn mạnh. Vì vậy, theo người cao tuổi bị suy thận không nên ăn:

Quả bơ được coi là một trong những thực phẩm giàu kali cần tránh đối với bệnh thận. Một quả bơ cỡ trung bình cung cấp lượng kali lên đến 690 mg.

Quả mơ giàu vitamin C, vitamin A và chất xơ nhưng chúng cũng chứa nhiều kali. Mỗi ly (165g) quả mơ tươi cắt lát cung cấp 427 mg kali. Mơ khô có hàm lượng kali cao hơn mơ tươi gấp nhiều lần, người bệnh thận nên tránh.

Chuối dù có hàm lượng natri thấp nhưng 1 quả chuối cỡ trung bình cung cấp 422 mg kali.

Cam với trái lớn (184 g) cung cấp 333 mg kali. Hơn nữa, có 458 mg kali trong 1 ly (240mL) nước cam nên cam và nước cam cần phải tránh hoặc hạn chế trong chế độ ăn uống dành cho người thận.

Nho khô là những loại trái cây chứa hàm lượng kali, đường và calo cao.

Khoai tây có hàm lượng kali cao tự nhiên. Một củ khoai tây trung bình chứa khoảng 610 mg kali.

Cà chua với hàm lượng kali cao cũng là thứ thực phẩm cần hạn chế hoặc loại trừ hoàn toàn trong chế độ ăn tùy theo mức độ suy thận và nồng độ kali trong máu.

Gạo lứt có hàm lượng phốt pho và kali cao. Mỗi ly (155g) gạo lứt đã nấu chín chứa 149mg phốt pho và 95mg kali, trong khi 1 cốc (186g) gạo trắng đã nấu chín chỉ chứa 69mg phốt pho và 54mg kali. Gạo trắng, kiều mạch đều là những lựa chọn thay thế tốt.

Bánh mì nguyên cám càng có nhiều cám và ngũ cốc nguyên hạt thì hàm lượng phốt pho và kali càng cao. Một lát bánh mì tương đương 36 gam (g), chứa khoảng 76mg phốt pho và 90mg kali. Do đó, người bệnh thận sử dụng bánh mì bình thường thay vì bánh mì nguyên cám.

Bánh quy có hàm lượng natri cao, khi cho chúng vào khẩu phần ăn, người bệnh thận không thể kiểm soát được lượng natri nạp vào. Hơn nữa, trong bánh quy cũng không chứa nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Cám ngũ cốc có hàm lượng phốt pho và kali cao. Việc hạn chế hoặc tránh dùng những sản phẩm từ cám ngũ cốc, ngũ cốc nguyên cám sẽ tốt hơn cho người bệnh thận.

Yến mạch và bột yến mạch đều chứa nhiều kali, phốt pho, natri, cho nên khi chọn mua những sản phẩm từ yến mạch cho người bệnh thận bạn cần xem kỹ các thông tin về hàm lượng của những chất này, tham khảo ý kiến bác sĩ về liều lượng sử dụng.

Dưa chua có hàm lượng natri cao và nên tránh trong chế độ ăn kiêng thận. Một phần dưa chua lớn chứa khoảng 1.630 mg natri. Chế độ ăn uống thân thiện với thận thường khuyến nghị một người duy trì lượng natri dưới 2.300 mg mỗi ngày.

Thịt chế biến là thịt đã được ướp muối, sấy khô, xử lý hoặc đóng hộp có chứa chất bảo quản, không tốt cho sức khỏe. Thịt đã qua chế biến thường chứa một lượng lớn muối, chủ yếu để cải thiện mùi vị và giữ nguyên hương vị. Do đó, khi bổ sung thịt chế biến vào khẩu phần ăn, rất khó để giữ lượng natri hàng ngày của người bệnh thận ở mức dưới 2.300 mg.

Nội tạng động vật với hàm lượng dinh dưỡng chủ yếu là đạm và chất béo động vật. Việc ăn loại thực phẩm này có thể làm tăng uric máu, tích mỡ trong cơ thể và tăng nguy cơ mắc tiểu đường, bệnh gout, bệnh tim mạch ở người suy thận mạn tính. Vì vậy, giải pháp tốt nhất để bệnh nhân duy trì thể trạng khỏe mạnh là hạn chế nội tạng động vật trong thực đơn hàng ngày.

Hải sản nên kiêng một số loại như cua, cá sú vàng, cá cơm, sò,… Bởi lẽ, hàm lượng kali và phốt pho trong các thực phẩm này tương đối cao. Đồng thời, chúng cũng chứa nhiều purin, một hợp chất tự nhiên có khả năng tạo axit uric trong cơ thể. Đối với người bệnh suy thận, hợp chất này cần được hạn chế để tránh tăng uric máu.

Thực phẩm đóng hộp thường chứa nhiều natri. Hạn chế hoặc mua các loại thực phẩm đóng hộp có hàm lượng natri thấp là cách tốt nhất để giảm mức tiêu thụ natri trong cơ thể.

Đậu là một nguồn cung cấp protein và chất xơ thực vật tuyệt vời. Tuy nhiên, đậu cũng có thể làm tăng lượng kali và phốt pho lưu thông trong máu nếu tiêu thụ với số lượng lớn.

Sữa và các sản phẩm từ sữa như phô mai, sữa chua, kem là nguồn cung cấp canxi, protein và các chất dinh dưỡng quan trọng khác. Chúng cũng chứa nhiều phốt pho và kali. Người bệnh thận giai đoạn sau có thể cần hạn chế sử dụng sữa và các sản phẩm từ sữa.

Nước mắm với 1 ml đã chứa đến 79 mg natri. Con số này trong 1 g muối ăn thậm chí còn ở mức 388 mg. Do người bị suy thận cần ưu tiên thực phẩm nhạt, ít natri, nước mắm và một số gia vị mặn như hạt nêm, muối ăn, bột canh,… nên được hạn chế tối đa. Thay vào đó, bạn có thể sử dụng tỏi, hành tây, thì là, quế, gừng, rau mùi,… để tăng thêm hương vị cho món ăn.

Thức uống có cồn chắc chắn cần phải được loại bỏ hoàn toàn trong chế độ dinh dưỡng cho người suy thận. Bởi lẽ, methanol trong thức uống này chứa độc tính rất cao và có khả năng hủy hoại tế bào mạnh mẽ. Do đó, tiêu thụ rượu bia và các loại đồ uống tương tự sẽ cản trở quá trình phục hồi của thận, thậm chí khiến chức năng thận suy giảm trầm trọng.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Tự ý nghỉ việc, bạn sẽ mất trắng trợ cấp thất nghiệp