Năm 2021, các nhà khảo cổ Ai Cập công bố một phát hiện gây chấn động tại bờ tây sông Nile, gần Luxor: một đô thị cổ khổng lồ bị chôn vùi trong cát suốt hàng thiên niên kỷ.
Ảnh: dnaindia
Thành phố được cho là được xây dựng dưới triều Pharaoh Amenhotep III, khoảng thế kỷ XIV trước Công nguyên. Sau đó, nó tiếp tục được sử dụng dưới thời Tutankhamun và Ay. Các nhà khảo cổ ban đầu không hề đi tìm thành phố này. Họ đang tìm một công trình khác liên quan đến Tutankhamun thì những bức tường đất nung bắt đầu xuất hiện dưới lớp cát.
Ảnh: businessinsider
Điều khiến phát hiện trở nên đặc biệt là mức độ bảo tồn đáng kinh ngạc. Những bức tường bằng gạch bùn ở một số nơi vẫn cao tới khoảng 3m. Các nhà khảo cổ nhận ra những khu dân cư, khu hành chính và khu sản xuất được quy hoạch khá rõ ràng. Có cả lò nướng, khu chế biến thực phẩm, đồ gốm, công cụ lao động, đồ trang sức, bùa hình bọ hung và nhiều vật dụng phản ánh cuộc sống thường nhật.
Nói cách khác, đây không chỉ là một “thành phố của các Pharaoh”, mà còn là một lát cắt hiếm hoi về đời sống của những người bình thường: họ nấu ăn như thế nào, làm việc ở đâu, sản xuất những gì và tổ chức xã hội ra sao.
Ảnh: lonelyplanet
Có lẽ điều bí ẩn nhất lại nằm ở câu hỏi: Tại sao một đô thị quan trọng như vậy biến mất? Sự thay đổi tôn giáo và chính trị dưới thời Akhenaten, việc thủ đô được chuyển tới Akhetaten và những biến động sau đó có thể đã khiến thành phố bị bỏ hoang. Nhưng khảo cổ học vẫn đang tiếp tục tìm kiếm câu trả lời.
Và chính lớp cát đã làm nên điều kỳ lạ: một thành phố bị con người lãng quên nhưng lại được sa mạc bảo tồn, để hơn 3 thiên niên kỷ sau, chúng ta có thể bước vào thế giới của người Ai Cập cổ gần như qua một cánh cửa vừa mở.
