Những người phụ nữ theo chân vó ngựa Mông Cổ chinh phục cả thế giới

Đằng sau những đoàn kỵ binh Mông Cổ từng vượt hàng nghìn kilomet là những người phụ nữ góp phần duy trì sức mạnh của cả đạo quân.

Khi nhắc đến các cuộc chinh phục của đế chế Mông Cổ, hình ảnh quen thuộc thường là những kỵ sĩ nam cưỡi ngựa, mang cung composite và lao qua thảo nguyên. Nhưng phía sau những đội quân ấy là một lực lượng phụ nữ đóng vai trò rất quan trọng, dù thường ít xuất hiện trong các câu chuyện lịch sử.



Ảnh: us.macmillan

Xã hội du mục Mông Cổ đòi hỏi cả nam lẫn nữ phải thành thạo cưỡi ngựa và nhiều công việc sinh tồn. Khi đàn ông rời trại đi chiến đấu, phụ nữ đảm nhận nhiều nhiệm vụ vốn thường được xem là công việc của nam giới, từ quản lý đàn gia súc, vận chuyển lều trại, sửa xe, chăm sóc ngựa cho đến bảo đảm nguồn lương thực. Các nguồn sử liệu châu Âu thế kỷ XIII còn ghi nhận phụ nữ Mông Cổ cưỡi ngựa giỏi, sử dụng cung và có thể thực hiện những hành trình dài tương tự nam giới.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với một đạo quân có tốc độ và khả năng cơ động cao như quân Mông Cổ. Những đoàn quân viễn chinh không đơn giản là hàng vạn chiến binh cưỡi ngựa tiến về phía trước. Họ cần ngựa dự phòng, gia súc, lều trại, quần áo, thực phẩm và vô số vật dụng khác. Phụ nữ đi theo các đạo quân đảm nhận một phần đáng kể công việc hậu cần, giúp những chiến binh ở tiền tuyến có thể tập trung vào chiến đấu.

Nhưng vai trò của phụ nữ không chỉ nằm phía sau chiến trường. Một số phụ nữ thuộc tầng lớp quý tộc có quyền lực chính trị và kinh tế rất lớn, thậm chí kiểm soát tài sản, nguồn thu và lực lượng quân sự. Các sử gia hiện đại nhấn mạnh rằng phụ nữ hoàng tộc có thể tham gia quyết định chính sách, ngoại giao và việc kế vị, qua đó tác động trực tiếp đến cách đế chế vận hành trong thời chiến.

Ảnh: teacherspayteachers

Một trường hợp nổi tiếng là Khutulun, con gái của Kaidu và hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn. Các nguồn thời Trung cổ mô tả bà là một phụ nữ có sức mạnh thể chất nổi bật, cưỡi ngựa và tham gia các hoạt động quân sự cùng cha. Câu chuyện về Khutulun đã trở thành một trong những hình tượng nổi tiếng nhất về nữ chiến binh trong thế giới Mông Cổ, dù các chi tiết trong nguồn sử liệu cần được phân biệt với những yếu tố có thể đã được truyền thuyết hóa.

Vì vậy, nói rằng phụ nữ Mông Cổ “đi theo quân đội” là chưa đủ. Họ là một phần của hệ thống hậu cần, kinh tế và chính trị giúp những cuộc viễn chinh kéo dài hàng nghìn kilomet có thể diễn ra. Một số người còn trực tiếp tham gia chiến đấu. Chính sự phân công linh hoạt giữa nam và nữ trong xã hội du mục đã tạo nên một hậu phương rất khác với nhiều xã hội nông nghiệp đương thời.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Nghệ nhân Kỷ Băng hà khắc tượng chim từ ngà voi ma mút

Các cuộc khai quật tại hang Hohle Fels thuộc khu vực Di sản Thế giới UNESCO Swabian Jura ở tây nam nước Đức đã phát hiện ra hai bức tượng chim tuyệt đẹp có niên đại 40.000 năm được chạm khắc từ ngà voi ma mút. 

Những phát hiện đáng chú ý này đến từ các tầng văn hóa Aurignacian phong phú tại Hohle Fels, nơi đã tạo ra một số tác phẩm nghệ thuật tạo hình cổ nhất được biết đến và có niên đại từ thời kỳ đầu tiên con người hiện đại đến vùng Thượng Danube.

two-bird-figurines-fou-1.jpg
Hai bức tượng chim được điêu khắc từ ngà voi có kích thước bé bằng đầu ngón tay.

Giải mã 'chiếc tai khổng lồ' được UNESCO vinh danh là di sản thế giới

Giữa vùng đồng quê yên bình của nước Anh, một chiếc "tai khổng lồ" hướng lên bầu trời đã góp phần thay đổi cách nhân loại khám phá vũ trụ.

Nằm tại hạt Cheshire, Jodrell Bank Observatory là một trong những trung tâm thiên văn vô tuyến nổi tiếng nhất thế giới. Được thành lập năm 1945 bởi nhà vật lý vô tuyến Bernard Lovell, nơi đây đã góp phần đặt nền móng cho ngành thiên văn vô tuyến hiện đại. Nhờ những đóng góp nổi bật về khoa học và lịch sử, năm 2019, UNESCO đã công nhận Jodrell Bank là Di sản Thế giới. Đây là một trong số rất ít di sản trên thế giới được vinh danh chủ yếu vì giá trị khoa học và công nghệ.

Tận mục xưởng chế tác đá trong di tích Cách Tân Kiều ở Quảng Tây

Di tích Cách Tân Kiều được công nhận là một xưởng chế tác đá Thời kỳ đồ đá mới quan trọng, nơi người cổ đại sản xuất các công cụ bằng đá một cách có hệ thống.

Di tích Cách Tân Kiều thuộc Thời kỳ đồ đá mới nằm tại thành phố Bách Sắc, Quảng Tây, miền nam Trung Quốc. Các nhà khảo cổ cho rằng nơi đây từng là một "xưởng chế tác" Thời kỳ đồ đá mới, nơi con người tiền sử sản xuất các công cụ bằng đá.

Rải rác khắp khu di chỉ là những khối đá lớn có bề mặt phẳng, từng được người nguyên thủy sử dụng làm bệ kê và làm bàn đẽo gọt trong quá trình chế tác các loại công cụ. Xung quanh các khối đá này, các nhà khảo cổ đã phát hiện búa đá, rìu đá cùng nhiều loại công cụ bằng đá khác.

Đọc nhiều nhất

Tin mới