Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, quy trình quản lý và thực hiện đầu tư công tại cấp cơ sở đang được triển khai đồng bộ nhằm hoàn thiện hệ thống hạ tầng an sinh xã hội địa phương. Trong đó, công tác công khai các chỉ số tài chính và thông tin định danh của đơn vị trúng thầu là cơ sở quan trọng để bảo đảm tính minh bạch theo quy định pháp luật.
Minh bạch thông tin gói thầu xây lắp tại xã Bảo Thuận
Ngày 19/06/2026, Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Thuận, tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định số 72/QĐ-VP về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Sửa chữa, nâng cấp đầu tư bổ sung hệ thống chiếu sáng công cộng xã Bảo Thuận, do Q. Chánh Văn phòng Trương Quốc Phương đặt bút ký phê duyệt.
Giá gói thầu được xác định ở mức 1.749.663.154 đồng. Đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng và Thương mại Phú Hoàng Nam với giá trúng thầu là 1.714.000.000 đồng. Sau quy trình thương thảo, giá trị tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt 35.663.154 đồng, tương đương với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách xấp xỉ 2,04%. Dự án được triển khai dưới hình thức chỉ định thầu thông thường, áp dụng loại hợp đồng trọn gói với thời gian thi công quy định trong vòng 60 ngày.
Đáng chú ý, tại Quyết định số 72/QĐ-VP ghi nhận mã số thuế của Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng và Thương mại Phú Hoàng Nam là 5801325249. Tuy nhiên, đối chiếu với dữ liệu đăng ký chính thức trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, mã số thuế của Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng và Thương mại Phú Hoàng Nam chính xác là 5801400520. Việc không đồng nhất về mã số thuế của đơn vị trúng thầu có thể bắt nguồn từ lỗi soạn thảo văn bản.
Năng lực hành nghề địa phương của đơn vị thực hiện
Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng và Thương mại Phú Hoàng Nam, có trụ sở đăng ký hoạt động tại tổ 5, xã Bảo Lâm 1, tỉnh Lâm Đồng. Dữ liệu lịch sử đấu thầu cho thấy đây là một trong những đơn vị có kinh nghiệm vận hành lâu năm tại thị trường khu vực.
Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng và Thương mại Phú Hoàng Nam đã tham gia khoảng 58 gói thầu trên phạm vi toàn quốc, trong đó trúng thầu 39 gói, trượt 17 gói và 2 gói đang ở trạng thái chờ kết quả. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng tính cả vai trò độc lập lẫn liên danh đạt khoảng 81.091.146.552 đồng.
Dữ liệu thống kê cũng phản ánh rõ nét tính chất hoạt động mang đậm dấu ấn địa phương của doanh nghiệp này. Cụ thể, trong tổng số 58 gói thầu từng tham gia, có khoảng 52 gói thầu được thực hiện ngay trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Về chỉ số quan hệ đối tác, đơn vị ghi nhận tần suất trúng thầu ở mức cao tại một số tổ chức tư vấn trên địa bàn, điển hình như việc trúng khoảng 12 trên tổng số 14 gói thầu tham gia tại Công ty TNHH Phong Thiên Đạt. Ngược lại, tại những sân chơi có tính chất cạnh tranh mở rộng hoặc yêu cầu đặc thù như Công ty Cổ phần Thủy điện Đa Nhim - Hàm Thuận - Đa Mi, doanh nghiệp ghi nhận kết quả trượt thầu khoảng 10 trên tổng số 11 gói thầu từng nộp hồ sơ.
Hành lang pháp lý và trách nhiệm giải trình cấp cơ sở
Việc áp dụng phương thức chỉ định thầu đối với các công trình xây lắp quy mô nhỏ sử dụng nguồn vốn ngân sách cấp xã là giải pháp hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, sớm đưa công trình vào phục vụ đời sống nhân dân. Quy trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị quản lý và nhà thầu nhằm tối ưu hóa hiệu quả dòng vốn.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), việc lựa chọn nhà thầu theo hình thức chỉ định đối với gói thầu xây lắp có giá trị nằm trong giới hạn dưới 2 tỷ đồng thuộc thẩm quyền điều hành vốn của ngân sách cấp xã hoàn toàn phù hợp với hạn mức được quy định tại các Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15; Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.
Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, việc rà soát kỹ lưỡng các thông tin định danh như mã số thuế doanh nghiệp trong văn bản phê duyệt pháp lý không chỉ giúp tránh các sai sót hành chính mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chủ đầu tư, tuân thủ đúng tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu quả công tác quản lý đấu thầu.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt.