"Nội soi" máy bay kỳ lạ nhất của Đức trong thế chiến 2

Trong Thế chiến 2, một kỹ sư của Đức đã thiết kế mẫu máy bay kỳ lạ có thể cất cánh thẳng đứng và tách rời thân. Đó là Bachem Ba 349 Natter.

Tâm Anh (theo Amusingplanet) 03/03/2025 15:30

Bachem Ba 349 Natter được xem là một trong những mẫu máy bay kỳ lạ nhất của Đức trong Chiến tranh thế giới 2 (1939 - 1945). Được đặt theo tên một con rắn, Natter là máy bay đánh chặn hoạt động bằng tên lửa, được thiết kế để cất cánh thẳng đứng giống tên lửa V-2 nổi tiếng.

Khi ở trong không trung, phi công sẽ điều khiển chiếc Bachem Ba 349 Natter bay về phía đội máy bay ném bom Mỹ và giải phóng hàng loạt tên lửa. Sau cuộc tấn công, phi công sẽ phóng ra và hạ cánh bằng dù trong khi phần thân máy bay cũng làm điều tương tự.

Kỹ sư người Đức Erich Bachem đã nảy ra ý tưởng chế tạo máy bay Bachem Ba 349 Natter như một cách đối phó thế hệ máy bay ném bom mới của quân Đồng minh dường như không bị ảnh hưởng bởi biện pháp phòng ngự thông thường. Những máy bay ném bom hạng nặng như Boeing B-29 Superfortress bay ở độ cao quá lớn đối với súng phòng không tiêu chuẩn, trong khi súng phòng không ngày càng kém hiệu quả do tốc độ máy bay ném bom tăng lên.

Tên lửa đất đối không dường như có triển vọng trong việc đối phó các cuộc tấn công bằng máy bay ném bom của quân Đồng minh. Từ đó, hàng loạt dự án thử nghiệm được thực hiện. Tuy nhiên, vấn đề ở hệ thống dẫn đường và điều khiển tên lửa ngăn cản bất kỳ thiết kế nào đi vào hoạt động.

Kỹ sư Bachem lần đầu khám phá ý tưởng về phương tiện đánh chặn bay bằng tên lửa cất cánh thẳng đứng khi làm việc ở hãng sản xuất máy bay Fieseler, nơi ông được yêu cầu tinh chỉnh một thiết kế bởi tiến sĩ Wernher von Braun. Điều này dẫn tới sự ra đời của Fi-166 - máy bay turbine phản lực luồng kép lớn phóng thẳng đứng với sự hỗ trợ của tên lửa đẩy 10 tấn. Tuy nhiên, chính phủ đánh giá thiết kế không thực tế nên mẫu máy bay này chỉ nằm trên bản thiết kế.

Dựa trên nghiên cứu trước đó, kỹ sư Bachem thiết kế Bachem Ba 349 Natter với trọng tâm là tính đơn giản và sản xuất nhanh. Để giữ chi phí thấp và cho phép lắp ráp nhanh trong các xưởng nhỏ trang bị tối thiểu, ông đề xuất chế tạo máy bay chủ yếu từ gỗ.

Máy bay Bachem Ba 349 Natter của Đức trong Thế chiến 2. Ảnh: Wikimedia Commons.

Mẫu máy bay Bachem Ba 349 Natter yêu cầu phi công phải được đào tạo tối thiểu do người vận hành chỉ cần điều khiển máy bay ở thời khắc cuối cùng trước khi tấn công. Ông Bachem hình dung ra việc phóng hàng loạt máy bay Bachem Ba 349 Natter để ngăn chặn đội máy bay ném bom đến gần. Sau khi bắn tên lửa, phi công sẽ thoát ra, máy bay sẽ hạ thấp bằng dù và sẵn sàng tái sử dụng.

Ban đầu, Bộ Hàng không Đức (Reichsluftfahrtministerium, RLM) đã từ chối thiết kế máy bay Bachem Ba 349 Natter. Tuy nhiên, kỹ sư Bachem đã nhận được sự ủng hộ từ một người có sức ảnh hưởng là Heinrich Himmler - người gây sức ép buộc RLM thông qua dự án.

Cuối cùng, RLM đặt hàng 50 máy bay, trong khi đội cận vệ của Himmler đặt hàng thêm 150 máy bay. Thiết kế của kỹ sư Bachem rất đơn giản và dễ sản xuất. Phần cánh là phiến gỗ hình chữ nhật không có cánh tà. Bề mặt điều khiển nằm trên đuôi hình chữ thập của Bachem Ba 349 Natter, nơi 4 bộ thăng bằng hoạt động kết hợp để kiểm soát đường bay chệch và rung lắc. Ngay cả buồng lái cũng được tháo dỡ và chỉ giữ lại những thiết bị tối thiểu.

Bachem Ba 349 Natter hoạt động nhờ động cơ tên lửa Walter HWK 509, tạo ra lực đẩy khoảng 1.600 kg. Động cơ này được bổ trợ bởi 4 động cơ nhiên liệu rắn tăng thêm 4.800 kg lực đẩy giúp máy bay nhanh chóng đạt độ cao 6.096m để đón đầu máy bay ném bom Mỹ. Phi công sau đó sẽ điều khiển Ba 349 Natter về phía mục tiêu và bắn một loạt tên lửa.

Khi hoàn thành thao tác trên, động cơ Walter đã cạn nhiên liệu đẩy và máy bay bắt đầu liệng xuống. Ở độ cao khoảng 3.000m, phi công sẽ tháo phần mũi máy bay, kích hoạt triển khai dù từ phía sau thân. Sau khi tháo đai an toàn, phi công sẽ bắn về phía trước bởi quá trình giảm tốc đột ngột và hạ cánh bằng dù cá nhân. Cùng lúc, động cơ tên lửa Walter quý giá sẽ trôi nổi bằng dù riêng biệt và được thu thập bởi đội phụ trách trên mặt đất.

Một nhà máy được thành lập ở Waldsee, sâu trong Rừng Đen. Tháng 11/1944, máy bay Ba 349 Natter sẵn sàng để thử nghiệm như một tàu liệng không động cơ. Máy bay ném bom Heinkel He 111 mang nó lên độ cao 5.486m rồi thả xuống. Phi công nhận thấy máy bay rất dễ điều khiển. Ở độ cao 1.000m, phi công kích hoạt chốt nổ, khởi động thành công trình tự thoát hiểm như thiết kế.

Vào ngày 22/12/1944, buổi phóng đầu tiên diễn ra thành công khi máy bay Bachem Ba 349 Natter chỉ sử dụng động cơ đẩy nhiên liệu rắn bởi động cơ tên lửa Walter chưa sẵn sàng. Trong những tháng sau đó, mẫu máy bay này thực hiện thêm 10 lần phóng thành công khác. Đầu năm 1945, động cơ Walter được chuyển đến.

Ngày 25/2/1945, Bachem Ba 349 Natter được phóng lần đầu tiên với toàn bộ hệ thống đẩy. Thử nghiệm chở hình nộm phi công, phần mũi tách rời như dự kiến, cho phép hình nộm hạ cánh an toàn bằng dù. Thế nhưng, motor tên lửa Walter bốc cháy khi phần thân chạm đất.

Ông Bachem tin rằng cần thêm thời gian để hoàn thiện mẫu máy bay Bachem Ba 349 Natter nhưng giới chức Đức khi ấy gây áp lực buộc kỹ sư tiến hành chuyến bay có người lái vào cuối tháng 2/1945. Đến ngày 1/3/1945, phi công thử nghiệm 23 tuổi Lothar Sieber leo vào buồng lái của Bachem Ba 349 Natter và xảy ra bi kịch lớn.

Khi ở độ cao 500m, nắp buồng lái của Bachem Ba 349 Natter mở ra có thể do không được đóng chắc chắn trước khi phóng, để lộ lỗi thiết kế chủ chốt là đệm tựa đầu của phi công gắn với phần dưới nắp buồng lái. Khi phần nắp mở ra, nó kéo theo đệm tựa đầu, khiến đầu của phi công Sieber va đập dữ dội do lực G cực lớn. Kết quả là phi công Sieber bị gãy cổ và bất tỉnh. Chiếc máy bay tiếp tục bay lên cao dù phi công mất khả năng điều khiển và biến mất sau những đám mây. Sau khoảng 15 giây, động cơ Walter cháy hết, lúc này Ba 349 Natter nhiều khả năng đã đạt độ cao 1.500m rồi đâm xuống mất đất. Toàn bộ chuyến bay chỉ kéo dài 32 giây.

Sau thảm kịch trên, nhiều phi công tình nguyện lái Bachem Ba 349 Natter nhưng kỹ sư Bachem từ chối tiến hành thêm thử nghiệm có người lái cho tới khi máy bay hoàn thiện. Cuối Thế chiến 2, ông đã chế tạo 36 chiếc Ba 349 Natter. Trong số đó, 25 được sử dụng trong nhiều chuyến bay thử không người lái, 6 chiếc bị nhân viên của Bachem phá hủy để tránh rơi vào tay quân Đồng minh. Dù vậy, quân đội Mỹ thu được 4 chiếc trong khi Hồng quân Liên Xô thu được 1 chiếc.