Nhiều người tin rằng sự tự do và khích lệ ngọt ngào là chìa khóa để trẻ phát triển, nhưng một nghiên cứu kéo dài một thập kỷ đã chỉ ra một nghịch lý rằng, những đứa trẻ thường xuyên bị mẹ "càm ràm" lại có tương lai rạng rỡ và thu nhập cao hơn hẳn bạn bè đồng trang lứa.

Các nhà kinh tế học tại Đại học Essex (Anh) đã thực hiện một cuộc khảo sát quy mô lớn, theo dõi đời sống của hơn 15.000 trẻ em trong độ tuổi từ 13 đến 14 suốt mười năm ròng rã.

Mục tiêu của nghiên cứu là tìm hiểu mối liên hệ giữa kỳ vọng của cha mẹ và sự thành đạt của con cái khi bước vào tuổi trưởng thành. Kết quả thu được đã khiến nhiều người bất ngờ: những đứa trẻ có người mẹ "khó tính", thường xuyên nhắc nhở và đặt ra các tiêu chuẩn khắt khe, lại chính là nhóm có tỉ lệ vào đại học danh giá và đạt mức lương khởi điểm cao nhất.

Sự "càm ràm" mà chúng ta thường thấy thực chất là biểu hiện của những kỳ vọng cực kỳ cao. Những người mẹ này không chấp nhận sự hời hợt; họ liên tục nhắc nhở con về việc hoàn thành bài tập, tham gia các hoạt động ngoại khóa và duy trì kỷ luật cá nhân. Chính sự bền bỉ trong việc "nhắc nhở" này đã tạo ra một môi trường áp lực tích cực, buộc đứa trẻ phải rèn luyện ý chí và sự tập trung ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Dù ở tuổi dậy thì, trẻ có thể tỏ ra khó chịu, cãi lại hoặc phớt lờ những lời cằn nhằn của mẹ, nhưng các nhà khoa học khẳng định rằng những thông điệp đó vẫn thẩm thấu sâu vào tiềm thức. Khi đối mặt với những quyết định quan trọng trong đời như chọn ngành học hay tìm kiếm việc làm, những tiêu chuẩn cao mà người mẹ đã thiết lập trở thành một chiếc "la bàn" vô hình. Đứa trẻ sẽ vô thức đưa ra những lựa chọn an toàn và có lợi cho sự nghiệp hơn thay vì đi theo những lối sống bản năng hoặc thiếu định hướng.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, những đứa trẻ bị mẹ "quản chặt" thường có khả năng trì hoãn sự sung sướng tốt hơn. Chúng ít có xu hướng rơi vào các tệ nạn xã hội hoặc mang thai ngoài ý muốn ở tuổi vị thành niên - những yếu tố vốn là rào cản lớn nhất đối với sự thành công về mặt tài chính sau này. Khả năng tự kiểm soát được rèn luyện qua những lần phải đối mặt với sự khắt khe của mẹ chính là nền tảng giúp chúng thích nghi tốt với môi trường làm việc chuyên nghiệp, nơi các sếp luôn đòi hỏi sự chỉn chu và đúng hạn.

Bản lĩnh chịu áp lực - tài sản quý giá nhất trong sự nghiệp

Trong thị trường lao động đầy cạnh tranh, kỹ năng chịu đựng áp lực là yếu tố quyết định ai sẽ là người thăng tiến. Những đứa trẻ lớn lên trong tiếng cằn nhằn của mẹ thường có "lớp vỏ" tâm lý vững chắc hơn. Chúng không dễ dàng suy sụp trước những lời phê bình của cấp trên hay những thất bại đầu đời, bởi chúng đã quá quen với việc phải đáp ứng những tiêu chuẩn cao từ gia đình. Chính bản lĩnh này giúp chúng bền bỉ theo đuổi mục tiêu và đạt được mức thu nhập mà nhiều người hằng mơ ước.

Ngược lại, những đứa trẻ được nuôi dạy quá tự do, thiếu sự nhắc nhở thường gặp khó khăn khi bước vào môi trường kỷ luật. Khi không còn ai thúc đẩy, chúng dễ rơi vào trạng thái trì trệ hoặc hài lòng với những thành tựu trung bình. Điều này một lần nữa khẳng định rằng, sự khắt khe của cha mẹ không phải là rào cản tự do, mà là một sự đầu tư dài hạn cho bản lĩnh của con cái. Một người mẹ "lắm lời" thực tế là người đang nỗ lực hết mình để con có một tấm vé bảo đảm cho sự thịnh vượng sau này.

Tuy nhiên, các chuyên gia từ Đại học Essex cũng nhấn mạnh rằng sự khắt khe cần đi kèm với định hướng rõ ràng và tình yêu thương, thay vì sự mắng nhiếc tiêu cực. Cha mẹ nên là những người đặt ra mục tiêu cao nhưng cũng sẵn sàng đồng hành và thấu hiểu những khó khăn của con. Hãy biến những lời nhắc nhở thành các nguyên tắc sống giá trị thay vì những lời chỉ trích làm tổn thương lòng tự trọng. Sự hiếu thắng và ham muốn thành đạt cần được nuôi dưỡng từ sự tôn trọng lẫn nhau giữa hai thế hệ.

Cuối cùng, gửi đến những người con đôi khi cảm thấy mệt mỏi vì tiếng cằn nhằn của mẹ: Hãy hiểu rằng đó chính là món quà của tương lai. Sự nghiêm khắc mà bạn đang trải qua hôm nay chính là tiền đề cho sự tự do về tài chính và vị thế xã hội của bạn ngày mai. Và với các bậc làm cha mẹ, hãy kiên trì với những tiêu chuẩn của mình, bởi một ngày nào đó, đứa trẻ sẽ thầm cảm ơn vì nhờ có sự khắt khe của mẹ mà chúng mới có thể đứng vững và tỏa sáng giữa cuộc đời đầy biến động.