Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, việc ký các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu là hành vi xác nhận trách nhiệm của người đứng đầu trước nguồn vốn ngân sách. Tại Quyết định số 75/QĐ-PKT ngày 23/03/2026, việc Trưởng phòng Kinh tế xã Đồng Tâm ký duyệt cho gói thầu trị giá hơn 2,6 tỷ đồng nhưng chỉ tiết kiệm được hơn 7,8 triệu đồng cho ngân sách, đặt ra vấn đề về trách nhiệm giám sát giải trình.
Tương tự, hàng loạt các quyết định chỉ định thầu thiếu vắng Thông báo mời thầu công khai (chiếm 55/61 gói thầu) thể hiện quyền tự quyết rất lớn của chủ đầu tư. Khi quyền hạn tập trung ở cấp xã, người đứng đầu phải đối mặt với yêu cầu khắt khe hơn về tính giải trình: Liệu các đơn vị được chỉ định có thực sự mang lại "giá trị tốt nhất" cho ngân sách địa phương?
Chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ phân tích: "Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh việc xử lý nghiêm người đứng đầu nếu để xảy ra sai phạm trong đấu thầu. Nếu lãnh đạo xã chỉ ký dựa trên báo cáo chiếu lệ mà không có biện pháp thẩm định độc lập, nếu để xảy ra tình trạng lãng phí ngân sách qua các gói thầu kém cạnh tranh, thì người đứng đầu không thể vô can".
Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 5:] Đấu thầu tại xã Đồng Tâm: Cần giải pháp nâng cao trách nhiệm người đứng đầu
XỬ LÝ VI PHẠM TRONG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU
Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định các chế tài xử lý:
1. Xử phạt hành chính đối với hành vi lập hồ sơ mời thầu không khách quan.
2. Cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 06 tháng đến 05 năm đối với hành vi gian lận, thông thầu.
3. Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự.
4. Bồi thường thiệt hại nếu gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước.