Theo thông báo của Bộ GD&ĐT, các học sinh tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang vẫn được đăng ký xét tuyển. Điều này khiến dư luận đặt câu hỏi, nếu thực sự có sự gian lận, thì sự cho phép này có làm giảm cơ hội trúng tuyển của các thí sinh khác không?

Khi có kết luận chính thức, người vi phạm đều bị xử lý nghiêm

Trao đổi với PV Tri thức và Cuộc sống, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, vụ việc xảy ra tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn thường xuyên theo dõi, chỉ đạo, trong đó nhấn mạnh việc xử lý phải bảo đảm đồng thời hai nguyên tắc: giữ nghiêm kỷ cương, bảo đảm sự nghiêm minh, công bằng của Kỳ thi; đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thí sinh theo đúng quy định của pháp luật.

Chúng ta cần phân biệt rõ quyền lợi của học sinh là được đăng ký xét tuyển, trách nhiệm của học sinh là tuân thủ đúng quy chế thi và quy chế tuyển sinh cũng như pháp luật có liên quan. Hiện tại, chúng tôi được biết các cơ quan chức năng đang khẩn trương điều tra, xác minh và làm rõ vụ việc. Trong thời gian chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền đối với từng thí sinh, các bạn học sinh tại điểm thi này vẫn được thực hiện đăng ký xét tuyển theo kế hoạch chung. Trường hợp sau đó xác định thí sinh nào vi phạm Quy chế thi hoặc Quy chế tuyển sinh thì thí sinh đó sẽ bị xử lý theo đúng quy định, tương ứng với tính chất và mức độ vi phạm.

Cũng cần nhắc lại là đăng ký nguyện vọng chỉ là việc ghi nhận quyền tham gia xét tuyển; không làm phát sinh một suất trúng tuyển, không giữ chỗ tại một trường đại học và không làm giảm chỉ tiêu của trường. Trong thời gian chờ kết luận của cơ quan có thẩm quyền, việc đăng ký xét tuyển của các thí sinh tại điểm thi này tự nó không làm ảnh hưởng đến thí sinh khác. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng lưu ý các trường đại học cần phối hợp chặt chẽ trong công tác xét tuyển, có cơ chế để không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các thí sinh khác.

Khi có kết luận chính thức trong quá trình rà soát hồ sơ đăng ký, xét tuyển, lọc ảo mà phát hiện người vi phạm đều bị xử lý nghiêm; kết quả không hợp lệ không thể được sử dụng làm căn cứ công nhận trúng tuyển; đồng thời phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của những thí sinh không vi phạm. Trường hợp vi phạm đã trúng tuyển hoặc đang theo học đại học cũng vẫn bị xử lý theo pháp luật.

Cần hiểu đúng về các bước đăng ký xét tuyển, trúng tuyển và nhập học

Theo thông tin của Bộ GD&ĐT, đến thời điểm hiện tại có trên 874.000 thí sinh đăng ký xét tuyển và hơn 7,1 triệu nguyện vọng.

Chia sẻ về quy trình tiếp theo xét tuyển và trúng tuyển, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho hay, trước hết, chúng ta cần hiểu đúng là việc đăng ký xét tuyển, trúng tuyển và nhập học là các bước khác nhau trong cùng một chuỗi quy trình.

Đăng ký xét tuyển vào một cơ sở đào tạo là quyền và nguyện vọng của thí sinh. Quá trình xét tuyển theo yêu cầu đầu vào, chỉ tiêu tuyển sinh. Thí sinh phải đạt các yêu cầu đó và mức đạt điểm chuẩn mới trúng tuyển để nhập học. Chỉ khi thí sinh hoàn tất thủ tục nhập học mới chính thức theo học tại cơ sở giáo dục.

Một thí sinh có thể đăng ký nhiều nguyện vọng, nhưng sau quá trình xử lý nguyện vọng chung, mỗi thí sinh chỉ được xác định trúng tuyển vào một nguyện vọng cao nhất mà mình đáp ứng đầy đủ điều kiện.

“Vì vậy, hơn 7,1 triệu nguyện vọng không phải là hơn 7,1 triệu thí sinh và càng không phải là hơn 7,1 triệu kết quả trúng tuyển. Ngay cả khi được thông báo trúng tuyển, thí sinh vẫn phải xác nhận nhập học và hoàn tất các thủ tục theo quy định”, ông Thảo giải thích.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho hay, theo thống kê, tỷ lệ nhập học so với chỉ tiêu các năm 2023, 2024 và 2025 tương ứng từ 82,45% lên 85,23% và 90%. Điều đó cho thấy số đăng ký xét tuyển luôn cao hơn số nhập học thực tế, bởi không phải tất cả thí sinh đăng ký đều đủ điều kiện trúng tuyển và không phải tất cả thí sinh trúng tuyển đều quyết định nhập học.

Khi xác định số thí sinh dự kiến trúng tuyển, các trường phải phân tích dữ liệu của những năm trước về tỷ lệ xác nhận nhập học và tỷ lệ hoàn tất thủ tục nhập học của từng ngành, từng chương trình.

Trong thực tiễn, số lượng dự kiến trúng tuyển có thể được tính toán cao hơn chỉ tiêu trong một biên độ nhỏ, thường khoảng 1% đến 3% nằm trong dự báo tỉ lệ “ảo” do thí sinh trúng tuyển nhưng không nhập học.Tuy nhiên, mức này chỉ là biên độ dự báo trong tuyển sinh.

Đây là diễn biến bình thường của quá trình tuyển sinh, không nên lấy số đăng ký làm số nhập học dự kiến, cũng không mặc nhiên quy định tỉ lệ ảo. Sau khi nhập học, hằng năm vẫn có sinh viên không tiếp tục chương trình mà chọn con đường du học hoặc lựa chọn định hướng phát triển bản thân theo con đường khác.

“Ngay cả khi sinh viên đã học tập hết năm thứ nhất vẫn còn có ý định thi lại hoặc chuyển đổi ngành đào tạo đã trúng tuyển”, ông Thảo cho hay.