Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Văn phòng HĐND - UBND phường Bảo Vinh, TP Đồng Nai vừa hoàn tất kết quả lựa chọn nhà thầu cho dự án hạ tầng giao thông trên địa bàn. Đáng chú ý, dù gói thầu được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách, biên độ tiết kiệm sau đấu thầu lại đạt tỷ lệ thấp khi các đối thủ cạnh tranh lần lượt bị loại từ các bước đánh giá năng lực và tính hợp lệ.

Hiệu quả kinh tế xấp xỉ 0,44% tại gói thầu sửa chữa giao thông

Cụ thể, ngày 04/06/2026, Phó Chánh Văn phòng HĐND - UBND phường Bảo Vinh ký Quyết định số 65/QĐ-VP về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 1 (Thi công): Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Sửa chữa đường Thành Thái (đoạn từ đường Ngô Quyền đến đường Hàm Nghi). Theo quyết định này, đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thương mại An Nam (mã số thuế 3603542061), có trụ sở chính tại xã Dầu Giây, TP Đồng Nai.

Giá gói thầu được duyệt ban đầu là 4.391.120.455 đồng. Giá trúng thầu của Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thương mại An Nam ghi nhận tại quyết định phê duyệt là 4.371.599.016 đồng. Như vậy, thông qua hình thức đấu thầu rộng rãi, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt 19.521.439 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,44%.

Hồ sơ trích xuất cũng cho thấy một số điểm cần lưu ý về mặt kỹ thuật văn bản. Tại Quyết định số 65/QĐ-VP, mã số doanh nghiệp của đơn vị trúng thầu được ghi là 3603541061, tuy nhiên đối chiếu với dữ liệu từ Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp thì mã số doanh nghiệp chính xác của đơn vị này là 3603542061. Ngoài ra, ký hiệu thông báo mời thầu tại quyết định phê duyệt là IB2600192224-00, trong khi báo cáo đánh giá hồ sơ đề xuất của tổ chuyên gia lại ghi nhận số hiệu hệ thống là IB2600184042-00. Nhìn nhận một cách khách quan, sự không đồng nhất về mặt ký hiệu kỹ thuật này có thể là do lỗi đánh máy?.

Loạt đối thủ bị loại ở các bước sát hạch hồ sơ

Biên bản mở thầu ngày 14/05/2026 và báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu cho thấy gói thầu này ban đầu thu hút 3 doanh nghiệp nộp hồ sơ tham gia cạnh tranh. Tuy nhiên, cơ hội trúng thầu cuối cùng đã thuộc về Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thương mại An Nam sau khi hai đối thủ còn lại đều bị loại vì không đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và tính hợp lệ.

Đầu tiên, Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thiên Đạt bị loại ngay từ bước đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu. Lý do được tổ chuyên gia đưa ra là văn bản bảo lãnh dự thầu đính kèm không bảo đảm thời gian hiệu lực theo đúng các yêu cầu nêu trong hồ sơ mời thầu.

Kế tiếp là trường hợp của Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thành Lộc. Doanh nghiệp này đưa ra mức giá dự thầu cạnh tranh hơn, ở mức 4.138.132.650 đồng, thấp hơn giá trúng thầu của Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thương mại An Nam 233.466.366 đồng. Nếu đơn vị này đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, ngân sách địa phương đã có thể nâng cao đáng kể tỷ lệ tiết kiệm. Tuy nhiên, hồ sơ của doanh nghiệp bị đánh giá không đạt tại bước năng lực và kinh nghiệm.

Báo cáo kiểm tra của tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Công nghệ Gia Khánh chỉ rõ hợp đồng thuê nhân sự cán bộ chủ chốt của Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thành Lộc ký ngày 13/05/2025 không khớp với khung thời gian triển khai gói thầu thực tế. Về thiết bị thi công, đơn vị này ký hợp đồng nguyên tắc thuê máy móc với một đối tác đã rơi vào trạng thái tạm ngừng hoạt động. Đặc biệt, tài liệu minh chứng là hóa đơn mua bán thiết bị số 0000073 ngày 04/02/2021 có hiện tượng lỗi font, nhòe ký tự, tổ chuyên gia nhận định có dấu hiệu tẩy xóa, chỉnh sửa file scan nhưng nhà thầu không bổ sung văn bản giải trình hay cam kết tính trung thực. Do đó, hồ sơ bị loại bỏ.

Góc nhìn pháp lý về tính cạnh tranh và trách nhiệm giải trình

Theo chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ, việc các gói thầu xây lắp hạ tầng tuyến cơ sở xuất hiện tỷ lệ tiết kiệm dưới 0,5% không phải là hiếm, song khi diễn ra trong bối cảnh đấu thầu rộng rãi qua mạng thì cần phân tích kỹ nguyên nhân sâu xa. Khi các nhà thầu có mức giá thấp hơn bị loại bởi các lỗi cơ bản về tính hợp lệ hoặc năng lực thi công, vô hình trung tạo ra lợi thế cho nhà thầu còn lại, làm giảm tính cạnh tranh thực tế của phiên thầu.

Dẫn chiếu các quy định hiện hành, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường hiệu quả, chất lượng và chấn chỉnh công tác đấu thầu đã nhấn mạnh rất rõ trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chủ đầu tư trong quản lý, sử dụng nguồn vốn đầu tư công. Việc nhà thầu cung cấp các tài liệu scan có dấu hiệu tẩy xóa, chỉnh sửa mà không giải trình làm rõ như trường hợp bị loại nêu trên cần được xem xét kỹ lưỡng theo quy định của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 nhằm bảo đảm tính minh bạch và lành mạnh của môi trường đầu tư. Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn đấu thầu có nghĩa vụ xem xét thấu đáo, tuân thủ đúng tinh thần Nghị định số 214/2025/NĐ-CP để bảo đảm dòng vốn ngân sách nhà nước được phát huy hiệu quả tối đa.

​