Đầu tư công, đặc biệt là các dự án phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn, luôn đóng vai trò quan trọng để thúc đẩy kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân tại các địa phương. Để những dòng vốn từ ngân sách nhà nước thực sự phát huy hiệu quả, tránh tình trạng lãng phí hay thất thoát, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về đấu thầu là yêu cầu mang tính sống còn. Nguyên tắc cốt lõi của mọi hoạt động lựa chọn nhà thầu luôn xoay quanh 5 tiêu chí tối thượng: Cạnh tranh, Công bằng, Minh bạch, Hiệu quả kinh tế và Trách nhiệm giải trình.
Thực tiễn triển khai Gói thầu số 05: Xây lắp thuộc công trình Xây dựng các tuyến đường giao thông nông thôn R'Lơm tại xã Đơn Dương (tỉnh Lâm Đồng) vừa qua là một bức tranh sinh động, phản ánh rõ nét tinh thần thượng tôn pháp luật và hiệu quả thiết thực của hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng.
Được biết, công trình Xây dựng các tuyến đường giao thông nông thôn R'Lơm là một dự án hạ tầng trọng điểm tại địa phương. Ngày 20/01/2026, Chủ tịch UBND xã Đơn Dương đã ký Quyết định số 48/QĐ-UBND phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng công trình này. Dự án có tổng mức đầu tư 9.000.000.000 đồng, sử dụng nguồn vốn từ Ngân sách xã thuộc kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030.
Ngày 10/3/2026, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Đơn Dương đã ký Quyết định số 44/QĐ-VP phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Trong đó, Gói thầu số 05: Xây lắp được xác định có giá trị 7.794.241.000 đồng. Quyết định số 74/QĐ-VP phê duyệt E-HSMT cũng nhanh chóng được ban hành vào ngày 04/4/2026, tạo ra một sân chơi công bằng, minh bạch trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Theo dữ liệu từ Biên bản mở thầu hoàn thành lúc 09 giờ 06 phút ngày 17/04/2026, gói thầu đã thu hút được sự quan tâm và nộp hồ sơ dự thầu của 5 doanh nghiệp khác nhau. Việc có tới 5 nhà thầu cùng tham gia cạnh tranh đối với một gói thầu giao thông cấp xã là một tín hiệu hết sức tích cực. Điều này chứng tỏ hồ sơ mời thầu được lập ra tuân thủ đúng tinh thần của Thông tư 79/2025/TT-BTC.
Quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu sau đó được thực hiện độc lập, nghiêm túc bởi Tổ chuyên gia (Công ty TNHH Hoàng Đăng Lâm Đồng) thông qua Báo cáo đánh giá số 08/BCĐG-HĐLĐ ngày 02/05/2026. Bức tranh cạnh tranh càng thể hiện rõ tính khốc liệt và khách quan khi có tới 4/5 nhà thầu bị loại. Cụ thể, các đơn vị bị loại bao gồm: Công ty TNHH Xây dựng Hoàng Cường Lâm Đồng, Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Minh Phát, Công ty TNHH MTV Xây dựng 368 và Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông 24. Nguyên nhân trượt thầu đến từ việc các đơn vị này không đáp ứng được các tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật, năng lực kinh nghiệm hoặc có mức giá đánh giá cao hơn.
Dựa trên kết quả đánh giá kỹ thuật và tài chính ưu việt nhất, ngày 09/5/2026, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Đơn Dương đã chính thức ký Quyết định số 102/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Anh Hòa Phát đã xuất sắc trúng thầu với mức giá 7.147.317.858 đồng. Gói thầu áp dụng loại hợp đồng trọn gói với thời gian thi công cam kết là 210 ngày.
Bài toán kinh tế từ gói thầu này đã mang lại những con số biết nói. So với giá gói thầu được duyệt ban đầu là 7.794.241.000 đồng, mức giá trúng thầu của Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Anh Hòa Phát đã giúp ngân sách nhà nước tiết kiệm được khoản tiền lên tới 646.923.142 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm đạt xấp xỉ 8,3% - một tỷ lệ "vàng" đầy ấn tượng đối với lĩnh vực xây lắp hạ tầng giao thông, vốn là lĩnh vực có biên độ lợi nhuận hẹp và luôn phải đối mặt với nhiều biến động về giá cả vật liệu xây dựng.
Khảo sát về năng lực của đơn vị trúng thầu, Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Anh Hòa Phát (Mã số thuế: 5801181653) cho thấy vị thế vững chắc của một doanh nghiệp bản địa. Đơn vị này có trụ sở đóng tại Khu Phố Nghĩa Lập 2, xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng. Dữ liệu lịch sử cập nhật cho thấy nhà thầu này sở hữu một thành tích đáng nể khi đã tham gia tổng cộng 85 gói thầu, trong đó trúng tới 71 gói, trượt 12 gói, và hiện chỉ có 2 gói chưa có kết quả.
Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này đã trúng (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) đạt con số khoảng 199.187.838.644 đồng. Phần lớn giá trị trúng thầu khổng lồ còn lại đều đến từ việc doanh nghiệp này tự lực chiến thắng thông qua các cuộc đấu thầu rộng rãi, cạnh tranh sòng phẳng về giá và kỹ thuật. Việc một nhà thầu địa phương có năng lực thực chất trúng thầu sẽ tạo ra vô vàn thuận lợi trong công tác huy động máy móc, thiết bị, nhân công tại chỗ, từ đó bảo đảm tiến độ công trình đúng như cam kết với chủ đầu tư.
Phân tích sự kiện dưới góc nhìn chuyên môn pháp lý, Chuyên gia đấu thầu Lê Tấn Việt đánh giá rất cao việc áp dụng chuẩn mực hình thức đấu thầu rộng rãi của chủ đầu tư tại Lâm Đồng. "Căn cứ theo Điều 20 của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được Quốc hội sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15), đấu thầu rộng rãi là hình thức lựa chọn nhà thầu không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự và phải được ưu tiên áp dụng đối với tất cả các gói thầu. Việc Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã Đơn Dương kiên định đưa gói thầu hơn 7,7 tỷ đồng ra đấu thầu rộng rãi qua mạng là một minh chứng cho sự minh bạch, tuân thủ nghiêm túc Nghị định 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ," chuyên gia nhấn mạnh.
Cũng theo chuyên gia Lê Tấn Việt, mức tiết kiệm hơn 646 triệu đồng chính là "trái ngọt" của quá trình số hóa và công khai thông tin đầu tư công. Khi một sân chơi minh bạch được tạo ra, các nhà thầu sẽ tự động lao vào cạnh tranh bằng cách nghiên cứu, tối ưu hóa chi phí quản lý, đề xuất các giải pháp thi công tiên tiến nhất để đưa ra mức giá hấp dẫn nhất. Khoản tiền tiết kiệm hàng trăm triệu đồng này hoàn toàn có thể được địa phương tái phân bổ, đầu tư vào các hạng mục an sinh xã hội cấp thiết khác, mang lại lợi ích tuần hoàn cho cộng đồng. Đây chính là bài học kinh nghiệm quý báu cho nhiều địa phương khác trên cả nước trong việc quản trị nguồn vốn công.
ĐẤU THẦU RỘNG RÃI – CHÌA KHÓA MINH BẠCH VÀ TIẾT KIỆM NGÂN SÁCH
Để bảo đảm tối đa tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, pháp luật hiện hành luôn ưu tiên và khuyến khích các chủ đầu tư áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng. Báo Tri Thức và Cuộc Sống trích dẫn một số quy định cụ thể như sau:
1. Về nguyên tắc áp dụng đấu thầu rộng rãi: Căn cứ Điều 20 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, hình thức Đấu thầu rộng rãi được quy định rõ:
"1. Đấu thầu rộng rãi là hình thức lựa chọn nhà thầu trong đó không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự." "2. Đấu thầu rộng rãi được áp dụng đối với tất cả các gói thầu, trừ các trường hợp quy định tại các điều 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28 và 29 của Luật này."
2. Về việc bảo đảm tính cạnh tranh trong Hồ sơ mời thầu: Để các cuộc đấu thầu thực sự thu hút được nhiều doanh nghiệp tham gia cạnh tranh sòng phẳng, căn cứ khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 quy định nghiêm ngặt đối với việc lập hồ sơ mời thầu:
"Hồ sơ mời thầu không được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng."
3. Về việc công khai, minh bạch thông tin trên hệ thống quốc gia: Căn cứ Thông tư số 79/2025/TT-BTC ngày 04/8/2025 của Bộ Tài chính hướng dẫn việc cung cấp, đăng tải thông tin về đấu thầu và mẫu hồ sơ đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia: Toàn bộ các quy trình từ Thông báo mời thầu (E-TBMT), Hồ sơ mời thầu (E-HSMT), Biên bản mở thầu cho đến Báo cáo đánh giá và Kết quả lựa chọn nhà thầu đều phải được công khai minh bạch trên hệ thống, giúp các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và toàn dân dễ dàng giám sát, góp phần bảo vệ hiệu quả nguồn vốn đầu tư công.