Một vụ vi phạm nghiêm trọng trong hoạt động đầu tư công vừa bị bóc tách tại tỉnh Đồng Nai. Hành vi làm giả tài liệu dự thầu tại dự án đường Trảng Bom - Cây Gáo đã khiến Công ty TNHH Thiết kế xây dựng Nhật Phát phải nhận bản án hành chính nặng nề: Cấm tham gia đấu thầu trong vòng 4 năm.

Từ quy trình mời thầu chuẩn mực...

Gói thầu số 11 (Tư vấn): Giám sát thi công (toàn bộ công trình) thuộc dự án: Đường Trảng Bom - Cây Gáo (đoạn từ ngã tư Tân Lập đến giáp hồ Trị An), có mã định danh IB2500473345, do Ban Quản lý dự án khu vực 03 tỉnh Đồng Nai làm Chủ đầu tư. Đây là gói thầu quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng cho công trình hạ tầng giao thông có tổng mức đầu tư hơn 115 tỷ đồng.

Ngày 07/10/2025, ông Trần Đình Trung – Phó Giám đốc Ban QLDA khu vực 03 đã ký Quyết định số 135/QĐ-QLDAKV03 phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, xác định giá gói thầu giám sát là 1.673.329.000 đồng (Một tỷ sáu trăm bảy mươi ba triệu ba trăm hai mươi chín ngàn đồng) từ nguồn vốn Ngân sách tỉnh. Đến ngày 27/10/2025, hồ sơ mời thầu (E-HSMT) chính thức được phê duyệt theo Quyết định số 158/QĐ-QLDAKV03.

Gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức "Một giai đoạn hai túi hồ sơ". Biên bản mở hồ sơ đề xuất kỹ thuật ngày 17/11/2025 ghi nhận 03 "anh hào" tham dự gồm: Liên danh Ngân Hải – Đông Hòa Bình, Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xây dựng Công Nghệ Mới và Công ty TNHH Thiết kế xây dựng Nhật Phát.

Đến sự gắt gao trong yêu cầu kỹ thuật và làm rõ hồ sơ

Chương V – Điều khoản tham chiếu của E-HSMT đã thiết lập một "hàng rào kỹ thuật" rất chặt chẽ, đặc biệt là yêu cầu về nhân sự chủ chốt. Tại đây, Chủ đầu tư nêu rõ quyền hạn yêu cầu nhà thầu cung cấp hồ sơ bản gốc để đối chiếu xác minh nếu phát hiện dấu hiệu bất thường.

Chính sự khắt khe này đã khiến hai đối thủ của Nhật Phát "ngã ngựa" ngay từ vòng gửi xe:

Liên danh Ngân Hải – Đông Hòa Bình: Chỉ đạt 82/100 điểm kỹ thuật do không có giải pháp giám sát an toàn lao động và thiếu phân công cụ thể chức danh giám sát viên. Dù Chủ đầu tư đã có Công văn số 258/QLDAKV03 ngày 04/12/2025 yêu cầu làm rõ, nhưng nhà thầu này vẫn không đáp ứng được.

Công ty Công Nghệ Mới: Chỉ đạt 60,1/100 điểm kỹ thuật vì không chứng minh được kinh nghiệm giám sát hạng mục đường dây trung thế và thiếu hụt nhân sự. Thậm chí, sau Công văn yêu cầu làm rõ số 256/QLDAKV03 ngày 04/12/2025, đơn vị này đã hoàn toàn "im hơi lặng tiếng".

Kết quả, Công ty Nhật Phát với số điểm kỹ thuật áp đảo 94,3/100 đã trúng thầu ban đầu với giá 1.600.000.000 đồng (Một tỷ sáu trăm triệu đồng) theo Quyết định số 323/QĐ-QLDAKV03 ngày 23/12/2025 do ông Lê Thanh Trực – Giám đốc Ban QLDA khu vực 03 ký.

Phanh phui gian lận: "Cú ngã" đau của nhà thầu Nhật Phát

Tưởng chừng đã "về đích", nhưng trong quá trình hậu kiểm và làm rõ các tài liệu kê khai trên hệ thống e-GP, Chủ đầu tư phát hiện Công ty Nhật Phát đã gian lận bằng cách làm giả hồ sơ, tài liệu để đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Ngày 15/04/2026, ông Lê Thanh Trực đã phải đặt bút ký Quyết định số 80/QĐ-QLDAKV03 để hủy kết quả lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu IB2500473345. Do không còn nhà thầu nào xếp hạng tiếp theo đạt yêu cầu kỹ thuật, toàn bộ gói thầu buộc phải hủy bỏ hoàn toàn.

Hệ quả pháp lý tồi tệ nhất ập đến ngay sau đó. Cùng ngày 15/04/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai – ông Hồ Văn Hà đã ký Quyết định số 1482/QĐ-UBND, chính thức cấm Công ty TNHH Thiết kế xây dựng Nhật Phát tham gia hoạt động đấu thầu trên địa bàn tỉnh Đồng Nai trong thời hạn 04 năm.

Năng lực nhà thầu: Từ uy tín đến "án tử" kinh doanh

Theo dữ liệu tra cứu, Công ty TNHH Thiết kế xây dựng Nhật Phát (MST: 3603484282) có địa chỉ tại phường Trảng Dài, tỉnh Đồng Nai. Doanh nghiệp do ông Trần Văn Huấn làm Chủ tịch kiêm Giám đốc.

Trước khi dính sai phạm này, Nhật Phát từng được coi là nhà thầu "quen mặt" tại địa phương với hồ sơ năng lực khá ấn tượng: Đã tham gia và trúng 99/109 gói với tổng giá trị trúng thầu tích lũy hơn 48.038.772.004 đồng. Địa bàn hoạt động chính của Nhật Phát chính là Đồng Nai với 86 gói thầu đã tham gia.

Việc bị cấm thầu 4 năm trên chính địa bàn "sân nhà" Đồng Nai là đòn giáng chí mạng vào hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị này.

Nhận định của chuyên gia và hành lang pháp lý

Phân tích về vụ việc này dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết:

"Hành vi của Công ty Nhật Phát đã vi phạm trực tiếp điểm a khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15. Việc làm giả tài liệu là hành vi bị nghiêm cấm kịch liệt. Án phạt cấm thầu 4 năm được áp dụng theo đúng khung hình phạt tại điểm a khoản 1 Điều 133 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, thể hiện sự nghiêm minh của chính quyền tỉnh Đồng Nai trong việc làm sạch môi trường đấu thầu".

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ đánh giá cao khâu nghiệp vụ của Chủ đầu tư:

"Ban QLDA khu vực 03 đã thực hiện rất chuẩn xác quy trình làm rõ E-HSMT. Trong đấu thầu qua mạng, nhiều nhà thầu lầm tưởng có thể qua mắt tổ chuyên gia bằng các bản scan đã chỉnh sửa. Tuy nhiên, mọi sự giả mạo đều sẽ bị phơi bày ở bước đối chiếu bản gốc. Quyết định hủy thầu khi phát hiện gian lận là bắt buộc để đảm bảo công bằng cho ngân sách nhà nước, theo đúng tinh thần của Nghị định 214/2025/NĐ-CP".

Sự việc tại gói thầu IB2500473345 là lời cảnh tỉnh đanh thép cho các nhà thầu có ý định "đi tắt đón đầu" bằng sự thiếu trung thực. Trong bối cảnh Luật Đấu thầu 2023 và các văn bản hướng dẫn năm 2025 đang siết chặt tính minh bạch, chỉ có năng lực thật và sự thượng tôn pháp luật mới giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững.