Trong giới đấu thầu thiết bị y tế, cái tên Công ty Cổ phần Sinh (Sơn La) không hề xa lạ với bảng thành tích đáng nể. Tuy nhiên, mới đây, một quyết định xử phạt hành chính từ Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương (YHCT TW) đã gây rúng động dư luận khi "ông lớn" này bị cấm cửa suốt 5 năm vì hành vi gian lận hồ sơ.

Bản hồ sơ "khủng" và cú sảy chân bất ngờ

Dựa trên dữ liệu năng lực nhà thầu mà PV Báo Tri thức và Cuộc sống tìm hiểu được, Công ty Cổ phần Sinh (MST: 5500527178, trụ sở tại Sơn La, do ông Đỗ Trọng Nghĩa làm Giám đốc) là một đơn vị đầy kinh nghiệm. Tính đến nay, công ty đã tham gia khoảng 578 gói thầu, trong đó trúng tới 315 gói, trượt 229 gói, 23 gói chưa có kết quả và 11 gói đã bị hủy. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả liên danh) lên tới 128.623.603.293 đồng.

Với một hồ sơ năng lực "dày dạn" như vậy, việc tham gia gói thầu "Mua thiết bị sản xuất thuốc năm 2025" (Mã TBMT: IB2500469693-00) có giá dự toán 1.190.000.000 đồng tại Bệnh viện YHCT TW ngỡ như là một bước đi đơn giản. Theo Biên bản mở thầu hoàn thành lúc 14:04 ngày 03/11/2025, có 02 nhà thầu tham gia là Công ty Cổ phần Sinh và Công ty Cổ phần Dịch vụ và Thiết bị y tế Kiến Tạo.

Tuy nhiên, sự kịch tính bắt đầu khi Tổ chuyên gia tiến hành đánh giá E-HSDT. Tại Báo cáo đánh giá số 101/2026/BCĐG-TCG ngày 06/01/2026, Tổ chuyên gia đã chỉ rõ: Nhà thầu Công ty Cổ phần Sinh có dấu hiệu “Cung cấp thông tin không trung thực trong hồ sơ dự thầu”.

Án phạt nghiêm khắc: 5 năm "cấm cửa"

Sự việc không dừng lại ở việc bị loại. Ngày 28/01/2026, Giám đốc Bệnh viện YHCT TW Vũ Nam đã ký Quyết định số 94/QĐ-BVYHCTTW về việc xử lý hành vi vi phạm khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15.

"Loại E-HSDT của nhà thầu là Công ty cổ phần Sinh khỏi danh sách nhà thầu tham dự gói thầu “Mua thiết bị sản xuất thuốc năm 2025” của Bệnh viện... Cấm Công ty Cổ phần Sinh tham dự thầu trong thời hạn 05 năm kể từ ngày quyết định có hiệu lực. Phạm vi cấm: các gói thầu do Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương làm chủ đầu tư".

Việc một doanh nghiệp có giá trị trúng thầu hàng trăm tỷ đồng lại đi "xào nấu" hồ sơ ở một gói thầu hơn 1 tỷ đồng là một dấu hỏi lớn về quản trị rủi ro và đạo đức nghề nghiệp.

Phân tích yêu cầu kỹ thuật: Nơi nhà thầu bị "soi" kỹ

Tại Chương V - Yêu cầu về kỹ thuật của E-HSMT, chủ đầu tư đưa ra những quy định rất khắt khe. Các thiết bị như Máy đóng thuốc nước (TOWER-IIG) và Máy sắc thuốc nước (KSP-240LG) phải là hàng mới 100%, sản xuất từ năm 2025 trở về sau.

Đặc biệt, mục 3 về "Kiểm tra và thử nghiệm" nêu rõ: "Trong quá trình thực hiện hợp đồng, trường hợp hàng hóa không phù hợp với đặc tính kỹ thuật hoặc không thích ứng với các thiết bị hiện có thì Chủ đầu tư có quyền từ chối và Nhà thầu phải có trách nhiệm thay thế". Chính những yêu cầu chi tiết về tính đồng bộ và xác minh tài liệu gốc đã khiến nhà thầu không thể "lách" qua khe cửa hẹp của Tổ chuyên gia.

Kết quả cuối cùng, tại Quyết định số 97/QĐ-BVYHCTTW ngày 29/01/2026, Công ty Cổ phần Dịch vụ và Thiết bị y tế Kiến Tạo đã trúng thầu với giá 1.162.000.000 đồng, thời gian thực hiện 90 ngày.

Góc nhìn chuyên gia: Thượng tôn pháp luật là trên hết

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận định: "Hành vi cung cấp thông tin không trung thực quy định tại Khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 là vi phạm đặc biệt nghiêm trọng. Dù nhà thầu có năng lực thực tế hay đã trúng hàng trăm gói thầu trước đó, thì việc gian lận trong một gói thầu hiện tại vẫn phải bị xử lý nghiêm minh theo đúng tinh thần của Luật số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15. Hình phạt cấm thầu 5 năm là hoàn toàn tương xứng để bảo vệ sự minh bạch của hệ thống e-GP."

Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ chia sẻ thêm: "Sự việc tại Bệnh viện YHCT TW cho thấy các chủ đầu tư hiện nay không còn nhìn vào 'số lượng' gói thầu đã trúng để nể nang. Việc kiểm tra tính trung thực của các tài liệu làm rõ E-HSMT là mấu chốt. Một nhà thầu đã trúng hơn 128 tỷ đồng mà vẫn vi phạm lỗi này thì đó là bài học đắt giá về uy tín thương hiệu."