Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 36 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã chính thức khai mạc tại thủ đô Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, hôm 7/7. Hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày, diễn ra vào thời điểm bước ngoặt trong lịch sử của tổ chức này khi Mỹ đang rút dần khỏi vai trò an ninh truyền thống tại châu Âu, theo AP.

Xây dựng một châu Âu mạnh hơn trong một NATO mạnh hơn

Trước thềm cuộc họp tại Ankara, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh yêu cầu về “sự trung thành” sau khi một số quốc gia NATO do dự cho phép lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ của họ để tấn công Iran. Ông đã chỉ trích các thành viên của châu Âu như Anh, Pháp, Đức, Italy và Tây Ban Nha.

Hội nghị thượng đỉnh NATO vốn mang tính biểu tượng cao, khi 32 quốc gia thành viên của liên minh quân sự lớn nhất thế giới khẳng định cam kết không lay chuyển đối với an ninh của nhau. Tuy nhiên, năm nay, mối liên kết xuyên Đại Tây Dương hiếm khi tỏ ra mong manh đến vậy.

Dù vậy, hội nghị được tổ chức xoay quanh chủ đề xây dựng “Một châu Âu mạnh hơn trong một NATO mạnh hơn”. Chính quyền Tổng thống Trump đã kêu gọi tái khởi động liên minh theo mô hình “NATO 3.0”, và người ta kỳ vọng ý nghĩa thực sự của khái niệm này sẽ được làm rõ trong thời gian hội nghị diễn ra.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết ông mong muốn hội nghị sẽ tạo ra “một tinh thần mới trong NATO, giúp NATO mạnh mẽ hơn, đoàn kết hơn”.

An ninh được thắt chặt tại nơi diễn ra hội nghị

Hội nghị diễn ra trong khu phức hợp Phủ Tổng thống của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan. Một sân bay mới, chuyển đổi từ sân bay quân sự cũ, đã được khánh thành đặc biệt để đón các nhà lãnh đạo NATO.

An ninh được thắt chặt trong thời gian diễn ra hội nghị. Hệ thống phòng không được đặt trong tình trạng báo động, hàng chục nghìn cảnh sát sẽ làm nhiệm vụ. Các khu dân cư lân cận cấm xe cộ qua lại và những cuộc tụ tập công cộng cũng bị cấm. Nhiều đối tượng đã bị bắt giữ trong các đợt truy quét an ninh trước thềm hội nghị.

Trước khi hội nghị diễn ra, vấn đề chính thức đứng đầu chương trình nghị sự được cho là chi tiêu quốc phòng - một chủ đề thường trực tại NATO khi Mỹ liên tục thúc giục các đồng minh đóng góp nhiều hơn. Phát biểu trước thềm Hội nghị thượng đỉnh tại Ankara, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte ghi nhận chi tiêu quốc phòng của các đồng minh châu Âu và Canada đã tăng thêm gần 20% trong năm 2025 so với năm trước đó.

Tuy nhiên, điều này khó có thể làm hài lòng chính quyền ông Trump, ngay cả sau khi các nhà lãnh đạo đã đồng ý tại hội nghị trước đó sẽ gia tăng ngân sách.

Một chủ đề quan trọng khác là tiếp tục hỗ trợ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga. Thủ tướng Bỉ Bart De Wever tỏ ra lạc quan về sự hỗ trợ của NATO dành cho Ukraine. Ông De Wever lưu ý rằng NATO sẵn sàng cung cấp 70 tỷ euro (80 tỷ đô la) viện trợ quân sự cho Ukraine trong năm nay và năm 2027.

"Greenland không phải để bán"

Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa bày tỏ mong muốn Mỹ kiểm soát Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen khẳng định: "Greenland không phải để bán".

“Chúng tôi hy vọng tất cả mọi người, bao gồm cả các đồng minh, sẽ tôn trọng quyền tự quyết của người dân Greenland. Chúng tôi là các quốc gia có chủ quyền và chúng tôi cần mọi người tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của chúng tôi”, bà nhấn mạnh.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb tái khẳng định sự ủng hộ đối với Đan Mạch, nhấn mạnh rằng các vấn đề liên quan đến Greenland “chỉ nằm trong tay Vương quốc Đan Mạch”. Ông nhấn mạnh việc duy trì sự toàn vẹn của liên minh NATO là rất quan trọng.

Thủ tướng Iceland Kristrun Frostadottir ngày 8/7 tuyên bố rằng người dân Greenland “không muốn trở thành một phần của Mỹ”. “Greenland thuộc về người dân Greenland”, bà nói.

“Điều chúng ta cần lúc này là sự đoàn kết. Chúng ta đang phải đối mặt với những mối đe dọa từ bên ngoài liên minh”, Thủ tướng Frostadottir phát biểu.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Thượng đỉnh NATO tại Hà Lan hồi năm 2025