Ngày nay, quế là loại gia vị quen thuộc trong căn bếp của nhiều gia đình. Thế nhưng cách đây hàng nghìn năm, nó từng quý giá đến mức chỉ xuất hiện trong các nghi lễ tôn giáo, cung điện và giới quý tộc. Chính giá trị đặc biệt ấy đã khiến quế trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới thương mại quốc tế đầu tiên của nhân loại.
Ảnh: m.koemanphoto
Quế có nguồn gốc từ các loài cây thuộc chi Cinnamomum, phân bố chủ yếu ở Nam Á và Đông Nam Á. Từ rất sớm, người Ai Cập cổ đại đã nhập khẩu quế để dùng trong quá trình ướp xác, chế tạo nước hoa và các nghi thức tế lễ. Người Hy Lạp và La Mã cũng coi quế là biểu tượng của sự giàu có, thường sử dụng trong y học, chế biến thực phẩm và làm hương liệu.
Ảnh: linkedin
Điều thú vị là trong nhiều thế kỷ, người tiêu dùng ở Địa Trung Hải hoàn toàn không biết quế đến từ đâu. Các thương nhân Ả Rập cố tình giữ bí mật nguồn gốc để bảo vệ độc quyền buôn bán. Họ thậm chí còn kể những câu chuyện kỳ bí rằng quế được thu hoạch từ tổ của những loài chim khổng lồ trên vách núi hiểm trở hoặc mọc ở những vùng đất đầy quái vật. Những truyền thuyết ấy giúp duy trì giá trị của mặt hàng và ngăn đối thủ tiếp cận nơi sản xuất.
Quế được vận chuyển qua nhiều chặng đường trên biển và đất liền. Từ các khu rừng nhiệt đới ở Nam Á và Sri Lanka, hàng hóa theo tàu vượt Ấn Độ Dương đến bán đảo Ả Rập, rồi tiếp tục theo các đoàn lữ hành xuyên sa mạc hoặc qua Biển Đỏ để đến Ai Cập và Địa Trung Hải. Mỗi lần đổi chủ, giá của quế lại tăng lên đáng kể, biến nó thành một trong những mặt hàng có lợi nhuận cao nhất thời cổ đại.
Ảnh: english.news
Chính nhu cầu đối với quế cùng nhiều loại gia vị khác đã góp phần thúc đẩy các cuộc thám hiểm hàng hải vào cuối thời Trung Cổ. Khi Đế quốc Ottoman kiểm soát nhiều tuyến thương mại trên bộ, các quốc gia châu Âu bắt đầu tìm đường biển trực tiếp sang châu Á. Những chuyến hải hành của Vasco da Gama và nhiều nhà thám hiểm khác không chỉ mở ra các tuyến thương mại mới mà còn góp phần định hình thời đại khám phá địa lý.
Ngày nay, quế không còn là món hàng xa xỉ, nhưng dấu ấn lịch sử của nó vẫn còn hiện diện trong nhiều nền văn hóa. Từ những món ăn truyền thống, bài thuốc dân gian cho đến ngành công nghiệp thực phẩm hiện đại, loại vỏ cây thơm này vẫn tiếp tục đồng hành cùng con người. Ít ai ngờ rằng một gia vị nhỏ bé từng đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các nền văn minh, thúc đẩy thương mại đường dài và góp phần thay đổi lịch sử thế giới.
