Truy ý nghĩa, nguồn gốc của thành ngữ “chân nam đá chân xiêu”

(Kiến Thức) - Câu thành ngữ quen thuộc "chân nam đá chân xiêu” thường để nói về những trường hợp nào, ý nghĩa ra sao và nguồn gốc từ đâu?

PV (ghi) 09/09/2015 19:28

Bạn đọc Nguyễn Đức Hồng ở Hà Tĩnh hỏi: Nói về người say rượu, người ta hay dùng từ “chân nam đá chân xiêu”. Vậy ý nghĩa, nguồn gốc của câu thành ngữ này như thế nào?

Truy y nghia, nguon goc cua thanh ngu “chan nam da chan xieu”

Ảnh minh họa.

PGS.TS Phạm Văn Tình, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam, cho hay, trong từ điển Đại Nam quốc âm tự vị của Huỳnh Tịnh Paulus Của (1895) đã giải nghĩa rất cụ thể như "đăm" là tay mặt (tay phải), chiêu là tay tả (tay trái). Như vậy đăm/chiêu là tổ hợp trái nghĩa có nghĩa là phải/trái. Ta còn có thể thấy dấu ấn từ cổ này lưu giữ trong các sáng tác dân gian xưa: Tay chiêu đập niêu không vỡ, đánh vợ không đau, bẻ cau không đứt (tục ngữ); Gà kia mày gáy chiêu đăm/Để chúa tao nằm, tao ngủ chút nao (ca dao)...

Xem ra, nguyên gốc của thành ngữ trên phải là “chân đăm đá chân chiêu” mới đúng. Mấu chốt ở đây là ở từ “xiêu”, vốn gắn liền với nghiêng ngả, xiêu vẹo. Nó hoàn toàn phù hợp dùng để chỉ dáng điệu của ai đó hoặc say xỉn, hoặc vội vàng tất tưởi, vụng về... mà đi đứng không ngay ngắn, vững vàng. Anh chàng say “tít cung thang” đó đã “góp phần” làm cho dân gian nói lệch câu thành ngữ độc đáo này.

#chân nam đá chân xiêu #thành ngữ chân nam đá chân xiêu #thành ngữ Việt Nam #thành ngữ tục ngữ Việt Nam #chân đăm đá chân chiêu

Truy nguyên điển tích độc lạ: Nhũn như con chi chi

(Kiến Thức) - Một người có thái độ nhún nhường sợ sệt trước một người khác thường được ví bằng hình ảnh “nhũn như con chi chi”. Vậy nguồn gốc điển tích này từ đâu?

Thành ngữ “nhũn như con chi chi” là để mô tả một người có thái độ nhún nhường sợ sệt trước một người khác. Vậy con chi chi là con gì, thành ngữ này bắt nguồn từ đâu, ngay trong các nhà khoa học và cả ngôn ngữ cũng tồn tại những quan điểm trái ngược.

Chi chi là một loài cá

Xem chi tiết

Diện mạo Ấn Độ những năm 1850 - 1880

(Kiến Thức) - Đây là chùm ảnh vô cùng quý hiếm về diện mạo đất nước Ấn Độ trong những năm 1850 từ đến 1880.

Đây là chùm ảnh vô cùng giá trị về diện mạo đất nước Ấn Độ trong những năm từ 1850 đến 1880. Trong ảnh là khu phố sầm uất Kolkata (hay còn gọi là tức Calcutta trước đây, từng là thủ đô của Ấn Độ khi là thuộc địa của Anh) được chụp vào năm 1860.

Dien mao An Do nhung nam 1850 - 1880-Hinh-2

Dãy Hymalaya chụp năm 1860.

Xem chi tiết

Tiết lộ sự thật giật mình về đàn ông thời Trung cổ

(Kiến Thức) - Phụ nữ thường xuyên bị đánh đập, bạo lực triền miên, thiếu thực phẩm... là những suy nghĩ sai lầm về thời Trung cổ. Thực tế, đàn ông thời Trung cổ rất ga-lăng.

Tiet lo su that giat minh ve dan ong thoi Trung co

Cụm từ Thời kỳ đen tối do con người hiện đại đặt ra khi nói về thời kỳ suy thoái văn hóa và kinh tế so với thời kỳ trước và sau đó. Người đầu tiên sử dụng cụm từ Thời kỳ đen tối là Petrarch vào những năm 1330. Petrarch đã sống trong khoảng thời gian mà ngày nay chúng ta gọi là Thời kỳ đen tối. Một số người lầm tưởng rằng thuật ngữ Thời kỳ đen tối là dùng để miêu tả sự tối tăm của bầu trời. Tuy nhiên, đó là suy nghĩ sai lầm về thời trung cổ và đặc biệt là đàn ông thời Trung cổ. Thực chất, thuật ngữ Thời kỳ đen tối dùng để chỉ một giai đoạn lịch sử đầy hỗn loạn sau khi đế chế La Mã sụp đổ.

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Hoàng tử Ngô Nhật Khánh và mối hận dẫn tới cuộc xâm lược của Chiêm Thành

Trong cổ sử Việt Nam, có những biến cố không chỉ xuất phát từ tham vọng quyền lực mà còn bắt nguồn từ hận thù cá nhân, ảnh hưởng đến vận mệnh của cả quốc gia.

Dự đoán ngày mới 19/6/2026 cho 12 con giáp: Mão cẩn thận mất tiền

Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Mão được đồng nghiệp giúp đỡ khi gặp khó khăn và cẩn thận để tránh mất tiền khi chuyển khoản.

Số phận bi thảm của ngôi sao J0731+3717 trước một lỗ đen

Với 550 km/giây, một ngôi sao bị một lỗ đen bí ẩn hất tung ra một cách dữ dội gây ngạc nhiên giới thiên văn học.

Tàu vũ trụ của SpaceX chở nhiều mẫu vật về Trái đất để nghiên cứu

Tàu vũ trụ Dragon của SpaceX đã rời Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào ngày 16/6 để trở về Trái đất. Dragon mang theo nhiều mẫu vật và thiết bị khoa học.

Phát hiện hơn 500 trận động đất chưa từng ghi nhận dưới lớp băng Nam cực

Các chuyên gia cho biết đã phát hiện hơn 500 trận động đất chưa từng được ghi nhận dưới lớp băng Đông Nam cực nhờ trí tuệ nhân tạo.

Tận mục loài sóc khổng lồ được coi là quốc bảo của Sri Lanka

Giữa những cánh rừng nhiệt đới xanh thẳm của Sri Lanka, có một loài sóc khổng lồ khiến các nhà khoa học ngỡ ngàng bởi kích thước khổng lồ và vẻ đẹp đặc biệt.

Khu rừng trăm triệu tuổi nơi khủng long dường như chưa từng biến mất

Dọc bờ biển đông bắc nước Úc tồn tại một khu rừng cổ xưa đến mức lưu giữ cả dấu vết của thế giới thời khủng long.

Chuyên gia giải mã gene liên quan đến nốt ruồi và ung thư hắc tố da

Các nhà khoa học đã xác định được hàng trăm gene liên quan nốt ruồi và ung thư hắc tố da trong nghiên cứu di truyền lớn nhất thế giới về "nốt ruồi".

Khoáng vật mang màu sắc của khu rừng hóa đá khiến giới sưu tầm săn lùng

Giữa thế giới khoáng vật muôn màu, có một viên đá mang vẻ đẹp tươi mát khiến nhiều người liên tưởng đến một khu rừng thu nhỏ.

Sự thật thú vị về một vũ trụ song song

Vũ trụ song song là gì? Nó có thực sự tồn tại không? Đây là câu hỏi khiến giới thiên văn học miệt mài đi tìm câu giải mã suốt nhiều năm qua.

TIÊU ĐIỂM

Truy ý nghĩa, nguồn gốc của thành ngữ “chân nam đá chân xiêu”

(Kiến Thức) - Câu thành ngữ quen thuộc "chân nam đá chân xiêu” thường để nói về những trường hợp nào, ý nghĩa ra sao và nguồn gốc từ đâu?

Bài liên quan

Truy nguyên điển tích độc lạ: Nhũn như con chi chi

(Kiến Thức) - Một người có thái độ nhún nhường sợ sệt trước một người khác thường được ví bằng hình ảnh “nhũn như con chi chi”. Vậy nguồn gốc điển tích này từ đâu?

Diện mạo Ấn Độ những năm 1850 - 1880

(Kiến Thức) - Đây là chùm ảnh vô cùng quý hiếm về diện mạo đất nước Ấn Độ trong những năm 1850 từ đến 1880.

Tiết lộ sự thật giật mình về đàn ông thời Trung cổ

(Kiến Thức) - Phụ nữ thường xuyên bị đánh đập, bạo lực triền miên, thiếu thực phẩm... là những suy nghĩ sai lầm về thời Trung cổ. Thực tế, đàn ông thời Trung cổ rất ga-lăng.

Đọc nhiều nhất

Đừng bỏ lỡ

Tin mới