Cuộc chạy đua trước "quả bom nổ chậm" trong lồng ngực

Ngày 12/4, cụ ông P.Q.T. (81 tuổi) nhập viện Vinmec Times City trong tình trạng nguy kịch: Ho ra máu lượng lớn, suy hô hấp cấp, sốc mất máu, huyết áp chỉ còn 70/50 mmHg.

Ngay tại khoa Cấp cứu, ê-kíp hồi sức khẩn trương đặt nội khí quản, thở máy xâm nhập và sử dụng thuốc vận mạch để duy trì huyết áp. Ngoài ho máu số lượng lớn, các kết quả thăm khám ban đầu cho thấy lượng dịch lớn trong khoang màng phổi trái, báo hiệu nguy cơ tổn thương mạch máu trong lồng ngực.

Kết quả chụp CT cấp cứu chỉ ra nguyên nhân: Vỡ phình động mạch chủ ngực đoạn quai vào phổi và màng phổi. Đây được xem là một trong những cấp cứu tim mạch nguy hiểm nhất bởi chỉ cần chậm trễ, người bệnh có thể tử vong do mất máu ồ ạt, suy hô hấp cấp. Theo y văn, tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân vỡ động mạch chủ là 90% (trong đó khoảng 50-70% tử vong ngoại viện, số tử vong còn lại xảy ra kể cả khi đến được bệnh viện và được cứu chữa).

Ngay sau khi xác định các tổn thương, báo động đỏ nội viện được kích hoạt. Các chuyên gia tim mạch, phẫu thuật mạch máu, can thiệp nội mạch, gây mê hồi sức và cấp cứu - hồi sức tích cực đồng thời hội chẩn để đưa ra phương án điều trị tối ưu trong khoảng thời gian ngắn nhất.

Theo TS.BS Đoàn Đức Dũng - Giám đốc Trung tâm Tim mạch Vinmec Times City, thách thức lớn nhất là phải kiểm soát vị trí vỡ động mạch chủ càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, ca bệnh đặc biệt phức tạp do tổn thương nằm tại quai động mạch chủ, là nơi xuất phát các nhánh động mạch lớn nuôi đầu mặt cổ và chi trên.

“Đây là một trong những vị trí phức tạp nhất của bệnh lý động mạch chủ. Nếu xử trí không chính xác, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ đột quỵ hoặc thiếu máu não cấp ngay trong quá trình can thiệp”, TS.BS Lê Xuân Thận - Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch kiêm Trưởng khoa Bệnh lý Động mạch chủ Vinmec Times City - cho biết.

Sau khi đánh giá toàn diện, các bác sĩ quyết định triển khai chiến lược Hybrid cấp cứu - giải pháp kết hợp giữa phẫu thuật mạch máu và can thiệp nội mạch hiện đại.

Tại phòng mổ Hybrid, ê-kíp thực hiện phẫu thuật bắc cầu động mạch cảnh - cảnh đảm bảo duy trì tưới máu não trước khi cấy ghép stent graft vào vị trí phần quai.

Chỉ trong 2 giờ trong phòng mổ kể từ thời điểm rạch da, các chuyên khoa liên tục phối hợp, xử trí đồng thời nhiều tình huống phát sinh để giành lại từng cơ hội sống cho người bệnh. Cuối cùng, vị trí vỡ được kiểm soát thành công, huyết động dần ổn định.

Hơn 3 tuần vượt qua liên tiếp những thử thách sinh tử

Dẫu vượt qua nguy kịch, hành trình giành lại sự sống của cụ ông vẫn còn nhiều thách thức. Sau phẫu thuật, người bệnh được chuyển về khoa Hồi sức tích cực trong tình trạng rất nặng với rối loạn đông máu, tràn máu màng phổi lượng lớn và nguy cơ mất ổn định huyết động kéo dài.

Theo ThS.BS Lê Văn Bình - Trưởng khoa Hồi sức tích cực, giai đoạn hậu phẫu là cuộc chiến không kém phần cam go khi người bệnh liên tục phải đối mặt với nguy cơ suy hô hấp, nhiễm trùng, rối loạn tuần hoàn và suy đa cơ quan.

Để duy trì sự sống cho bệnh nhân, ê-kíp hồi sức triển khai đồng thời nhiều biện pháp chuyên sâu như truyền máu và các chế phẩm máu, dẫn lưu máu trong khoang màng phổi, nội soi màng phổi lấy máu cục, thở máy hỗ trợ, đồng thời kiểm soát nhiễm trùng bằng phác đồ điều trị phù hợp.

Trong quá trình điều trị, người bệnh nhiều lần xuất hiện các biến chứng phức tạp như phù phổi cấp, viêm phổi bệnh viện, gout cấp, trĩ chảy máu, rối loạn đông máu và tình trạng ứ đọng đờm phải đặt lại nội khí quản. Tuổi cao, thể trạng gầy yếu với BMI chỉ 18,8, tiền sử thiếu máu mạn tính do thalassemia cùng rối loạn lo âu khiến quá trình hồi phục càng trở nên khó khăn hơn.

Đặc biệt, túi phình động mạch chủ trước đó đã chèn ép dây thần kinh thanh quản quặt ngược gây rối loạn nuốt kéo dài, buộc người bệnh phải nuôi dưỡng qua sonde dạ dày trong nhiều ngày.

Nhờ nỗ lực phối hợp liên tục không ngừng nghỉ giữa các chuyên khoa tim mạch, hồi sức tích cực, dinh dưỡng và phục hồi chức năng, tình trạng người bệnh từng bước cải thiện. Sau hơn 3 tuần điều trị tích cực, cụ ông thoát sốc hoàn toàn, huyết động ổn định, chức năng tim phục hồi tốt. Sau gần 2 tháng, người bệnh đã xuất viện, trở về bên gia đình theo dõi tại nhà.

“Với những ca bệnh như thế này, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở kỹ thuật mà còn ở khả năng huy động toàn bộ hệ thống cấp cứu trong thời gian ngắn nhất. Khi từng phút đều có thể quyết định sự sống còn, sự phối hợp đồng bộ giữa các chuyên khoa, cơ sở vật chất trang thiết bị hiện đại hàng đầu chính là chìa khóa tạo nên sự khác biệt”, TS.BS Đoàn Đức Dũng chia sẻ.

Từ tình trạng cận kề ranh giới sinh tử với nguy cơ tử vong rất cao, cụ ông 81 tuổi đã có thể trở về bên gia đình sau hơn 3 tuần điều trị tích cực. Hành trình ấy không chỉ là sự hồi sinh của một người bệnh, mà còn cho thấy hiệu quả của mô hình điều trị đa chuyên khoa và năng lực xử trí các ca bệnh tim mạch phức tạp ngay tại Việt Nam.