Các hạt gạo đã được phát hiện trong một số hố tế tại Trung Thủy, huyện Uy Ninh, tỉnh Quý Châu, tây nam Trung Quốc. Di chỉ tiền sử này có tổng diện tích gần 3.000 m2.
“Gạo được tìm thấy trong nhiều hố và được cho là thuộc giống lúa cạn, vì hạt nhỏ hơn nhiều và mầm ngắn hơn so với lúa nước”, TS Triệu Chí Quân, nhà nghiên cứu thuộc Viện Khảo cổ học, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc (CASS), cho biết trong một tuyên bố.
Một nguồn tin từ Cục Di sản Văn hóa tỉnh Quý Châu cho biết, phát hiện này cho thấy lúa đã được con người canh tác một cách có hệ thống từ hơn 3.000 năm trước.
Các chuyên gia tin rằng số gạo này — cổ nhất từng được khai quật ở khu vực tây nam Trung Quốc — sẽ cung cấp những hiểu biết quý giá về quá trình tiến hóa của các giống lúa.
Theo TS Triệu, việc phát hiện gạo cổ cùng với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng lý tưởng là bằng chứng cho thấy khu vực Trung Thủy từng có một nền sản xuất nông nghiệp phát triển. Phát hiện này cung cấp chứng cứ quan trọng về nghề trồng lúa — một chủ đề được giới khảo cổ học, nông học và sử học quan tâm rộng rãi, nhưng cũng gây nhiều tranh luận trong suốt ba thập niên qua.
Tuy nhiên, TS Triệu cho biết, các nhà khoa học vẫn cần xác định liệu số lúa này là lúa nước hay lúa cạn, cũng như liệu chúng có nguồn gốc bản địa từ cao nguyên Vân Nam – Quý Châu hay được du nhập từ các vùng trồng lúa đã được biết đến ở trung và hạ lưu sông Dương Tử, hoặc từ lưu vực Tứ Xuyên ở phía bắc cao nguyên. “Đây là những vấn đề then chốt trong nghiên cứu của chúng tôi về canh tác lúa ở vùng cao”, Ts Triệu nhận định.
Ngoài số gạo được phát hiện, các nhà khảo cổ còn khai quật tại di chỉ này một lượng lớn công cụ đá, đồ gốm, ngọc và hiện vật bằng đồng. Từ đó có thể suy đoán rằng, cư dân cổ đại đã dùng phần lúa dư thừa làm lễ vật hiến tế cho người mất.