Nghiên cứu do GS Oded Shoseyov dẫn dắt đưa đoạn ADN được thiết kế vào cây cải tai chuột Arabidopsis thaliana, biến hạt của chúng thành những "nhà máy sinh học" sản xuất protein sữa.
Đáng chú ý, beta-casein tích tụ tại một vị trí trong tế bào khác với dự kiến của các nhà khoa học. Phát hiện này có thể giúp làm rõ hơn cách thực vật xử lý và lưu trữ những protein phức tạp, qua đó nâng cao hiệu quả sản xuất protein có nguồn gốc động vật bằng cây trồng.
Theo GS Shoseyov, protein thu được có những đặc tính tương tự beta-casein trong sữa bò và có thể kết hợp với dầu thực vật để tạo thành nguyên liệu mới phục vụ sản xuất các sản phẩm sữa hoặc thực phẩm giàu dinh dưỡng.
Sau khi chứng minh phương pháp có hiệu quả, nhóm dự kiến áp dụng công nghệ này trên cây rum (safflower), một loại cây lấy dầu chịu nóng và cần ít nước, để tiến tới sản xuất protein sữa ở quy mô thương mại. Hạt cây rum chứa hàm lượng protein và chất béo cao, có thể bảo quản lâu ở nhiệt độ thường, qua đó giúp giảm đáng kể chi phí vận chuyển và bảo quản lạnh so với sữa tươi.
Một lợi thế đáng chú ý khác là chi phí. Theo GS Shoseyov, sản xuất và chiết xuất protein bằng cây trồng có thể rẻ hơn đáng kể so với phương pháp lên men để tạo protein sữa không cần động vật.
Nhóm nghiên cứu ước tính công nghệ có thể tiến tới giai đoạn thương mại trong khoảng 18-24 tháng.
Công nghệ này không nhằm thay thế hoàn toàn ngành sữa truyền thống. Trong giai đoạn đầu, protein sữa sản xuất từ thực vật có thể được sử dụng trong các sản phẩm "lai", kết hợp nguyên liệu từ sữa bò với protein thực vật nhằm giảm chi phí và tác động môi trường.
Nếu được thương mại hóa thành công, phương pháp trên có thể góp phần đáp ứng nhu cầu protein ngày càng tăng trong khi giảm sử dụng đất, nước và phát thải khí nhà kính từ chăn nuôi. Công nghệ cũng có tiềm năng vượt ra ngoài ngành thực phẩm khi cây trồng có thể trở thành nền tảng sản xuất các protein sinh học có giá trị cao phục vụ dược phẩm.
Hiện nghiên cứu cũng đối mặt với những rắc rối về rủi ro phản ứng, an toàn sinh học và phức hợp trong công việc kiểm soát vị trí tích tụ protein trong tế bào. Những lo ngại về việc phát tán phấn hoa biến đổi gen ra môi trường và việc định nghĩa lại sản phẩm "thuần chay" cũng đặt ra các công thức cho công việc thương mại hóa công nghệ này.
Những tranh cãi về công nghệ biến đổi gene thực vật hiện vẫn còn là một chủ đề phức tạp.
>>> Mời độc giả xem thêm video Loài hoa khổng lồ có hình dạng vương miện xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước: