Orthoceras- “tàu ngầm sống” thống trị đại dương hơn 400 triệu năm trước

Hàng trăm triệu năm trước, khi khủng long còn chưa xuất hiện, những “tàu ngầm” sống này đã lặng lẽ tuần tra các đại dương cổ.

Tại các vùng biển cổ đại từng tồn tại những sinh vật có hình dáng kỳ lạ mà con người khó có thể hình dung. Orthoceras - nhóm các động vật chân đầu có vỏ thẳng - là một trong số đó. Chúng mang một chiếc vỏ dài hình nón, chia thành hàng loạt khoang, trông giống như một quả ngư lôi đang trôi giữa biển.

Ảnh: fossilera

Orthoceras thuộc một nhóm động vật chân đầu đã tuyệt chủng, họ hàng xa của những sinh vật ngày nay như ốc anh vũ, mực và bạch tuộc. Những dạng chân đầu có vỏ thẳng thuộc bộ Orthocerida xuất hiện từ đầu kỷ Ordovic và tồn tại tới kỷ Trias, tức kéo dài hơn 280 triệu năm.

Ảnh: fossilera

Điểm đặc biệt nhất nằm ở chính chiếc vỏ. Bên trong nó là hàng loạt khoang được ngăn cách bởi những vách ngăn mỏng. Con vật chỉ sống trong khoang cuối cùng, còn các khoang phía sau tạo thành một hệ thống giúp kiểm soát lực nổi. Một cấu trúc dạng ống gọi là siphuncle chạy xuyên qua các khoang, cho phép điều chỉnh lượng chất lỏng và khí bên trong. Nhờ đó, sinh vật có thể kiểm soát độ nổi và di chuyển, khá giống nguyên lý hoạt động của một chiếc tàu ngầm.

Giống những động vật chân đầu hiện đại, Orthoceras có xúc tu để bắt mồi và có khả năng sử dụng lực đẩy phản lực bằng cách phun nước ra khỏi cơ thể. Một số dạng orthocone lớn có thể trở thành những kẻ săn mồi đáng gờm trong các đại dương Ordovic.

Ảnh: stormbedpaleo

Có một điều thú vị về cái tên Orthoceras ngày nay. Trong ngành cổ sinh vật học hiện đại, Orthoceras theo nghĩa chặt chỉ là một chi khá cụ thể, còn rất nhiều hóa thạch vỏ thẳng từng được gọi chung là “Orthoceras” thực ra thuộc những chi khác. Các tấm hóa thạch màu đen với vô số “ống trắng” được bán phổ biến hiện nay, đặc biệt từ Morocco, thường là tập hợp các loài chân đầu có vỏ thẳng chứ không nhất thiết là Orthoceras chính hiệu.

Nhìn một hóa thạch Orthoceras, thật khó tưởng tượng rằng những đường vòng cung nhỏ bé trên đá từng là các khoang nổi của một sinh vật đang sống. Nhưng chính những khoang ấy đã lưu giữ hình bóng của một thế giới biển xa xôi, nơi những “tàu ngầm” nguyên thủy từng thống trị đại dương rất lâu trước khi con người xuất hiện.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Những sinh vật sống lâu đến khó tin: Có loài đạt 15.000 tuổi

Tuổi thọ 100 năm đã là điều hiếm gặp ở con người, nhưng trong tự nhiên, có những sinh vật sống hàng trăm, hàng nghìn năm và thậm chí lâu hơn thế.

Con người thường xem 100 tuổi là một cột mốc đặc biệt. Thế nhưng trong tự nhiên, tuổi thọ ấy vẫn chưa là gì nếu đặt cạnh một số sinh vật có thể tồn tại hàng trăm, hàng nghìn năm.

1. Bọt biển thủy tinh

Câu chuyện bi thảm về sinh vật khổng lồ từng tồn tại rồi biến mất ở Nga

Giữa biển Bering lạnh giá, có một quần đảo xa xôi từng là nơi cư trú của những loài động vật không tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác.

Cách bán đảo Kamchatka khoảng 170 km về phía đông, Quần đảo Commander là một nhóm đảo hẻo lánh thuộc vùng Viễn Đông nước Nga. Hai đảo lớn nhất là Bering và Medny, cùng nhiều đảo đá nhỏ, nằm trên một dãy núi lửa ngầm khổng lồ kéo dài giữa Alaska và Kamchatka. Các cấu trúc địa chất cổ nhất ở đây có niên đại khoảng 60–70 triệu năm.

86% sinh vật trên Trái Đất vẫn chưa được con người biết đến?

Con người đã lập bản đồ gần như toàn bộ hành tinh, nhưng vẫn chưa biết chính xác mình đang chia sẻ Trái Đất với bao nhiêu loài sinh vật.

Nếu hỏi có bao nhiêu loài đang sống trên Trái Đất, câu trả lời gây ngạc nhiên là: chúng ta không biết.

Một nghiên cứu nổi tiếng công bố trên PLOS Biology năm 2011 ước tính Trái Đất có khoảng 8,7 triệu loài sinh vật nhân thực – nhóm bao gồm động vật, thực vật, nấm và nhiều sinh vật đơn bào. Trong số đó, khoảng 2,2 triệu loài có thể sống trong đại dương. Theo mô hình này, khoảng 86% số loài trên đất liền và 91% số loài trong đại dương vẫn chưa được khoa học mô tả.

Đọc nhiều nhất

Tin mới