Cách bán đảo Kamchatka khoảng 170 km về phía đông, Quần đảo Commander là một nhóm đảo hẻo lánh thuộc vùng Viễn Đông nước Nga. Hai đảo lớn nhất là Bering và Medny, cùng nhiều đảo đá nhỏ, nằm trên một dãy núi lửa ngầm khổng lồ kéo dài giữa Alaska và Kamchatka. Các cấu trúc địa chất cổ nhất ở đây có niên đại khoảng 60–70 triệu năm.
Ảnh: 2spalnika
Nơi đây có khí hậu khắc nghiệt với gió mạnh, sương mù dày đặc và mùa hè lạnh. Cây gỗ hầu như không tồn tại; thay vào đó là những đồng cỏ thấp, rêu, địa y và các loài thực vật thích nghi với môi trường đại dương. Nhưng chính vùng đất tưởng như cằn cỗi này lại sở hữu một hệ sinh thái biển đặc biệt phong phú.
Hàng trăm nghìn hải cẩu lông phương Bắc, sư tử biển Steller và rái cá biển tập trung quanh các bờ đá. Vùng biển xung quanh còn là nơi kiếm ăn và di cư của nhiều loài cá voi. Hơn 200 loài chim đã được ghi nhận trên quần đảo, trong đó có nhiều loài làm tổ trên các vách đá dựng đứng.
Ảnh: russiatrek
Nhưng Commander nổi tiếng nhất vì một câu chuyện bi thảm.
Năm 1741, đoàn thám hiểm do nhà hàng hải Vitus Bering chỉ huy bị bão đánh dạt vào đảo Bering. Con tàu Svyatoy Pyotr bị phá hủy, Bering qua đời trong mùa đông cùng nhiều thành viên thủy thủ đoàn. Những người sống sót phải ở lại đảo nhiều tháng trước khi chế tạo một con thuyền nhỏ để trở về Kamchatka.
Trong thời gian đó, nhà tự nhiên học Georg Wilhelm Steller đã quan sát một sinh vật khổng lồ chưa từng được khoa học phương Tây biết đến: bò biển Steller. Loài động vật có họ hàng với dugong này có thể dài hơn 8m và nặng nhiều tấn, nhưng chỉ vài thập niên sau khi được phát hiện, nó đã bị con người săn bắt đến tuyệt chủng, khoảng năm 1768.
Ảnh: pikabu
Bi kịch ấy trở thành một lời cảnh báo cho Commander. Năm 1993, Nga thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên Commander để bảo vệ hệ sinh thái trên đảo và vùng biển xung quanh. Khu bảo tồn có diện tích hơn 36.000 km², phần lớn là biển.
Ngày nay, Quần đảo Commander vẫn là một trong những nơi hoang dã nhất của nước Nga. Không có những thành phố lớn, không có đường sá dày đặc và chỉ có một khu dân cư đáng kể là làng Nikolskoye trên đảo Bering. Chính sự biệt lập ấy khiến Commander giống như một “phòng thí nghiệm tiến hóa” tự nhiên, nơi đại dương, núi lửa và khí hậu đã cùng nhau tạo ra một thế giới sinh học rất khác biệt.
Và giữa màn sương của biển Bering, câu chuyện về bò biển Steller vẫn nhắc con người rằng một loài có thể biến mất nhanh đến mức nào sau khi chúng ta vừa biết đến sự tồn tại của nó.