Nằm ở Chile, sa mạc Atacama từng được xem là nơi có bầu trời đêm tối và trong nhất hành tinh, rất thích hợp cho việc quan sát bầu trời, các hiện tượng thiên văn. Tuy nhiên, nơi đây đang đối mặt nguy cơ ô nhiễm ánh sáng ngày càng gia tăng.
Quá trình mở rộng đô thị, khai thác tài nguyên và các dự án năng lượng khiến ánh sáng nhân tạo lan tới cả những khu vực vốn biệt lập ở sa mạc Atacama. Đối với các kính thiên văn cực nhạy, chỉ một nguồn sáng nhỏ cũng đủ làm giảm đi đáng kể chất lượng quan sát.
Trong số các đài quan sát hàng tỷ USD được đặt ở sa mạc Atacama, Đài quan sát Nam Âu đang xây dựng kính thiên văn Extremely Large Telescope, dự kiến hoàn thành vào năm 2030, với kỳ vọng phát hiện các hành tinh giống Trái đất, giúp giải mã bí ẩn về sự sống ngoài vũ trụ.
Theo các nhà khoa học, môi trường quan sát lý tưởng của Atacama hiện không chỉ bị đe dọa bởi ánh sáng mà còn bởi bụi, rung chấn vi mô và nhiễu loạn khí quyển từ các hoạt động công nghiệp. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của các thiết bị đắt đỏ có giá trị lên tới hàng tỷ USD.
Một dự án năng lượng từng được đề xuất gần khu vực Đài quan sát Paranal, cách khoảng 10 km, đã vấp phải phản ứng mạnh từ giới khoa học và cuối cùng bị hủy bỏ. Sự việc cho thấy sa mạc Atacama đang đứng trước áp lực phát triển.
Một số chuyên gia cảnh báo nếu giới chức trách không có biện pháp kiểm soát chặt chẽ có thể lặp lại sự việc từng xảy ra trước đây khi một đài quan sát quốc tế tại Chile từng phải đóng cửa vì ô nhiễm do hoạt động khai thác mỏ.
![tuyet-1.jpg](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/920a96197c3e1f353fef6db7f435d11e419ba822d1a1312b87f9e9f31663b611576f8f9bb3e38fe61959a5b9343e835f/tuyet-1.jpg.avif "Trong bài đăng trên mạng xã hội X, tài khoản chính thức của Đài quan sát ALMA đăng tải video kèm chú thích về cảnh tượng hiếm gặp ở sa mạc Atacama: "Thật không thể tin nổi! Sa mạc Atacama, nơi khô hạn nhất thế giới, đang rơi tuyết". Ảnh: ESO / Imagen ALMA.")
![vuuu-1.jpg](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/920a96197c3e1f353fef6db7f435d11e5d627925fc154b5fc30021ada217ecfe58e87ce426d6322f18050a28a2f196d0/vuuu-1.jpg.avif "Theo các chuyên gia, những vụ nổ vũ trụ cực mạnh có thể gây ra những hiện tượng cực kỳ hiếm có và kỳ lạ. Đôi khi, những vụ nổ này không để lại dấu vết rõ ràng khiến việc nghiên cứu chúng gặp nhiều khó khăn. Mới đây, các nhà thiên văn học phát hiện ra một vụ nổ vũ trụ khổng lồ, giải phóng năng lượng tương đương với một tỷ Mặt trời và không thể quan sát được bằng mắt thường. Vụ nổ lớn này chỉ để lại một "vệt ánh sáng mờ" vô tuyến kéo dài, cho thấy sự tồn tại của những vụ nổ gamma-ray mà giới nghiên cứu chưa từng biết đến. Ảnh: NASA.")
