Sự thật bất ngờ về bụi mặt trăng

Nghiên cứu cho thấy, bụi mặt trăng ít độc hại hơn ô nhiễm không khí đô thị, điều này góp phần tăng thêm sự an toàn cho chuyến trở lại Mặt trăng của nhân loại.

Bụi mặt trăng từ lâu đã được coi là mối đe dọa đối với sức khỏe con người, đặc biệt là sau khi các phi hành gia gặp phải các triệu chứng giống như dị ứng sau khi hít phải nó trong các sứ mệnh Apollo, làm dấy lên những lo ngại về độc tính của nó trong cộng đồng khoa học.

Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây từ Đại học Công nghệ Sydney đã phát hiện ra rằng, bụi mặt trăng ít độc hại hơn nhiều so với ô nhiễm không khí từ các đường phố đông đúc trong thành phố, cung cấp bằng chứng an toàn quan trọng cho những lần con người quay trở lại Mặt trăng trong tương lai.

anh-chup-man-hinh-2026-05-23-120241.png
Ảnh: @Space.

Theo một báo cáo của Tạp chí SPACE, bụi mặt trăng, do tích điện tĩnh, dễ dàng bám vào bộ đồ phi hành gia. Trong các sứ mệnh Apollo, sau khi các phi hành gia hoàn thành chuyến đi bộ trên Mặt trăng và trở về module hạ cánh, bụi này bay lơ lửng bên trong module và được hít vào, gây ra các triệu chứng như kích ứng mắt, hắt hơi và đau họng. Phi hành gia Harrison Schmitt của sứ mệnh Apollo 17 đã mô tả phản ứng này là "sốt cỏ khô mặt trăng".

Hơn nữa, các bác sĩ trên Trái đất cũng phát hiện ra rằng, việc tiếp xúc nhiều lần với bộ đồ phi hành gia đã qua sử dụng làm trầm trọng thêm các triệu chứng, cho thấy việc tiếp xúc lâu dài có thể làm tăng nguy cơ sức khỏe. Tuy nhiên, kinh nghiệm trong quá khứ chủ yếu dựa trên mô tả chủ quan, thiếu dữ liệu định lượng.

Để giải quyết vấn đề này, Michaela Smith, tiến sĩ thuộc nhóm nghiên cứu hô hấp tại Đại học Công nghệ Sydney, đã tiến hành một thí nghiệm sử dụng hai vật liệu mô phỏng bụi mặt trăng, đại diện cho đặc điểm của bụi từ các đồng bằng núi lửa trên Mặt trăng và vùng cao nguyên cổ đại. Các hạt bụi mô phỏng này có đường kính nhỏ hơn 2,5 micromet, đủ lớn để thâm nhập sâu vào phổi người.

Smith đã thêm bụi mặt trăng mô phỏng vào các môi trường nuôi cấy tế bào phế quản và phế nang, để bắt chước phản ứng của phần trên và phần dưới phổi người. Sau đó, bà tiến hành thí nghiệm tương tự bằng cách sử dụng các hạt trong không khí từ những con phố đông đúc ở Sydney, Úc, so sánh tác động của hai phương pháp này lên tế bào phổi.

Kết quả cho thấy, mặc dù bụi mặt trăng, do hình dạng bất thường và bề mặt gồ ghề, có thể gây ra một số kích ứng vật lý, nhưng tác hại của nó đối với tế bào phổi ít hơn nhiều so với ô nhiễm không khí đô thị. Smith nhấn mạnh: "Điều quan trọng là phải phân biệt giữa các chất gây kích ứng vật lý và các chất độc hại cao. Bụi mặt trăng có thể tạm thời gây kích ứng đường hô hấp, nhưng khó có thể gây ra các bệnh mãn tính lâu dài như bệnh bụi phổi silic”.

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng đối với kế hoạch sứ mệnh đưa người lên Mặt Trăng trong tương lai của NASA. NASA vẫn rất coi trọng những thách thức về sức khỏe do bụi mặt trăng gây ra cho các phi hành gia và đã thiết kế một số biện pháp bảo vệ, chẳng hạn như cố định bộ đồ vũ trụ vào bên ngoài mô-đun mặt trăng và cho phép các phi hành gia ra vào qua cửa khóa khí để ngăn bụi xâm nhập vào bên trong.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện mộ cổ niên đại khoảng 5.000 năm tại Trung Quốc”. Nguồn video: @VTV24.

Mặt trăng Ariel của sao Thiên Vương hé lộ đại dương bí ẩn dưới lớp băng

Mặt trăng Ariel của sao Thiên Vương hé lộ một "thế giới đại dương bí ẩn" đầy bất ngờ dưới lớp băng.

Theo các mô hình khoa học mới nhất, một thiên thể đóng băng, tĩnh lặng như Mặt trăng Ariel có thể từng sở hữu một "đại dương ẩn" sâu tới 170 km. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặt trăng Ariel của sao Thiên Vương có thể từng là một thế giới đại dương hoạt động địa chất trong quá khứ xa xôi, và thậm chí có thể đã từng có núi lửa băng.

Nghiên cứu này do nhà khoa học hành tinh Caleb Strom từ Đại học Bắc Dakota dẫn đầu. Nhóm nghiên cứu, thông qua các mô phỏng về tác động lâu dài của lực hấp dẫn mạnh mẽ của sao Thiên Vương lên Ariadne, đã suy đoán rằng các vết nứt trên bề mặt và sự biến dạng vỏ Mặt trăng Ariel có thể liên quan đến sự hiện diện của một lớp nước lỏng bên dưới lớp băng.

Chuyên gia tính toán tuyến đường mới cho tàu vũ trụ tới Mặt trăng

Các nhà khoa học phát triển phương pháp tính toán, xác định tuyến đường mới cho tàu vũ trụ từ Trái đất tới Mặt trăng để tiết kiệm nhiên liệu và giảm chi phí.

Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Astrodynamics, nhóm chuyên gia từ Đại học Porto và Évora (Bồ Đào Nha), Đài quan sát Paris (Pháp), Đại học Pernambuco và São Paulo (Brazil) cho biết đã phát triển phương pháp cho phép tính toán chính xác hơn tuyến đường tiết kiệm nhiên liệu giữa các thiên thể. Họ đánh giá khoảng 30 triệu tuyến đường mô phỏng để tìm ra phương án tối ưu cho chuyến hành trình từ Trái đất tới Mặt trăng.

Theo tính toán của các chuyên gia, khác biệt về tiết kiệm nhiên liệu có vẻ nhỏ so với tổng chi phí ước tính của chuyến đi là 3.342,96 m/s, nhưng vẫn ảnh hưởng lớn đến chi phí nhiệm vụ.

Bụi Mặt trăng có đặc tính gì khiến các nhà khoa học lo lắng?

Bụi Mặt trăng gây ra sự tàn phá khủng khiếp. Sự bám dính, hiện tượng nhiễm điện và hỗn loạn đang thách thức căn cứ đổ bộ trên Mặt trăng.

Bụi Mặt Trăng luôn là một vấn đề nan giải đối với các nhà thám hiểm không gian. Một nghiên cứu mới do TS Slava Turyshev thuộc Phòng thí nghiệm Phản lực (JPL) của NASA dẫn đầu đã cung cấp dữ liệu chính xác hơn về các đặc tính vật lý của bụi Mặt Trăng, mang lại những hiểu biết quan trọng cho các tàu thăm dò thế hệ tiếp theo và việc xây dựng các căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng.

Không giống như Trái Đất, Mặt trăng không có chu trình nước và các hạt bụi của nó không giống như các hạt bụi trên Trái Đất có hình tròn, bụi Mặt trăng lại sắc nhọn và dễ bám vào quần áo, dụng cụ, thậm chí cả các bánh răng cơ khí, gây hư hại đáng kể. Turyshev chỉ ra rằng, lực Van der Waals (lực hút tĩnh điện) giữa các hạt bụi mạnh hơn lực hấp dẫn của Mặt Trăng hàng trăm triệu lần, khiến chúng gần như không thể loại bỏ một khi đã bám vào.

Đọc nhiều nhất

Tin mới