Những điều không thể tin nổi về 'vết sẹo' dài 4.000 km, sâu 7 km trên Sao Hỏa

Nếu đặt lên Trái Đất, hẻm vực Valles Marineris sẽ trải dài qua nhiều quốc gia, vượt xa mọi kỳ quan địa chất quen thuộc.

Khi nói đến những hẻm vực nổi tiếng, nhiều người nghĩ ngay đến Grand Canyon ở Hoa Kỳ. Thế nhưng, trên Sao Hỏa tồn tại một "siêu hẻm vực" khiến Grand Canyon trở nên nhỏ bé. Đó là Valles Marineris – hệ thống hẻm vực lớn nhất được biết đến trong Hệ Mặt Trời, trải dài khoảng 4.000 km, rộng tới hơn 200 km ở một số nơi và sâu gần 7 km. Nếu đặt lên Trái Đất, nó sẽ kéo dài gần bằng khoảng cách từ Lisbon (Bồ Đào Nha) đến Moskva (Nga).

Ảnh: science.nasa

Valles Marineris được phát hiện vào đầu thập niên 1970 nhờ tàu thăm dò Mariner 9 của NASA, cũng là nguồn gốc tên gọi của nó. Khi Mariner 9 trở thành tàu vũ trụ đầu tiên bay vào quỹ đạo Sao Hỏa, các nhà khoa học vô cùng kinh ngạc trước mạng lưới hẻm vực khổng lồ chạy dọc gần một phần năm chu vi hành tinh đỏ.

Ảnh: space

Khác với Grand Canyon, vốn được hình thành chủ yếu do dòng sông Colorado bào mòn trong hàng triệu năm, Valles Marineris được cho là hình thành chủ yếu do các quá trình kiến tạo. Khi vùng núi lửa khổng lồ Tharsis phồng lên vì hoạt động magma bên dưới bề mặt, lớp vỏ Sao Hỏa bị kéo căng, nứt gãy và sụt lún, tạo nên chuỗi hẻm vực khổng lồ. Sau đó, nước lỏng, băng, gió và các trận lở đất quy mô lớn tiếp tục bào mòn, mở rộng cảnh quan này trong hàng tỷ năm.

Ảnh chụp từ các tàu quỹ đạo như Mars Reconnaissance Orbiter cho thấy Valles Marineris không chỉ là một khe nứt đơn lẻ mà là cả một hệ thống phức tạp gồm nhiều hẻm vực, vách đá dựng đứng, núi cô lập và các lớp trầm tích nhiều màu sắc. Một số nơi còn lưu giữ dấu vết của các dòng chảy cổ, khoáng vật hình thành trong môi trường có nước và những khối băng nằm sâu dưới bề mặt. Điều đó khiến khu vực này trở thành mục tiêu hấp dẫn trong hành trình tìm kiếm bằng chứng về môi trường từng có khả năng hỗ trợ sự sống trên Sao Hỏa.

Ảnh: wired

Năm 2022, dữ liệu từ tàu quỹ đạo ExoMars Trace Gas Orbiter còn cho thấy một vùng bên trong Valles Marineris chứa lượng hydro rất lớn, được cho là liên quan đến băng nước nằm ngay dưới lớp đất đá. Nếu được xác nhận đầy đủ, đây sẽ là một trong những kho dự trữ nước quan trọng nhất từng được phát hiện gần bề mặt Sao Hỏa, có ý nghĩa lớn đối với các sứ mệnh có người lái trong tương lai.

Không chỉ là kỳ quan địa chất, Valles Marineris còn giống như một "cuốn sách lịch sử" khổng lồ của Sao Hỏa. Mỗi lớp đá, mỗi vách núi và mỗi thung lũng đều lưu giữ dấu tích về những biến động địa chất, khí hậu và có thể cả sự hiện diện của nước cách đây hàng tỷ năm. Chính vì vậy, hẻm vực khổng lồ này vẫn là một trong những địa điểm được các nhà khoa học kỳ vọng sẽ giúp giải đáp câu hỏi lớn: Sao Hỏa từng giống Trái Đất đến mức nào?

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi

Loài chim săn mồi được mệnh danh “ngọn lửa biết bay”, Việt Nam có nhiều

Trong văn hóa nhiều quốc gia châu Á, loài chim này được xem là biểu tượng của sự tự do và sự gắn kết với thiên nhiên.

Diều lửa (Haliastur indus) là một trong những loài chim săn mồi đẹp và dễ nhận biết nhất ở khu vực Nam Á và Đông Nam Á, gồm Việt Nam. Bộ lông của chúng mang sắc tương phản đặc trưng: đầu và ngực trắng sáng như tuyết, trong khi cánh và thân lại phủ màu nâu đỏ ấm như than hồng, khiến chúng trông như một “ngọn lửa sống” đang lướt qua bầu trời. Chính vẻ ngoài này đã góp phần tạo nên cái tên đầy gợi hình “diều lửa”.

Giải cứu kính thiên văn sắp rơi vì bão Mặt trời

Tập đoàn Northrop Grumman vừa phóng tên lửa Pegasus mang theo một tàu vũ trụ với sứ mệnh giải cứu một kính thiên văn đang mất dần độ cao, rơi dần về Trái đất.

Vụ phóng diễn ra tại quần đảo Marshall ở Thái Bình Dương hôm 3/7 đưa tàu Link của hãng Katalyst Space Technologies lên quỹ đạo với hành trình dự kiến 30 ngày.

Con tàu sở hữu 3 cánh tay robot này sẽ tiếp cận, bắt lấy đài quan sát Swift của NASA hiện đang rơi ngược về Trái đất.

Phát hiện 'siêu Trái đất' có khả năng sinh sống ở rất gần

Các nhà thiên văn học vừa phát hiện một ngoại hành tinh dạng đá có kích thước gấp đôi Trái Đất, nằm quanh vùng có thể sinh sống của ngôi sao chủ Gliese 3378.

Theo kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Astrophysical Journal, Gliese 3378, còn được biết đến với tên gọi GJ 3378, LHS 1805 hoặc TIC 322347050, là một ngôi sao lùn đỏ nằm cách Trái Đất 25 năm ánh sáng trong chòm sao Hươu cao cổ ở bán cầu bắc.

image-14886f-gliese-3378b.jpg
Minh họa góc nhìn từ bề mặt Gliese 3378b hướng về ngôi sao chủ. Ảnh: Nikolai Berman / Đại học California, Irvine.

Đọc nhiều nhất

Tin mới