Sáng 7/4, tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết bầu Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 đối với ông Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV, đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Ngay sau khi được bầu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tuyên thệ trước Quốc hội, đồng bào, đồng chí, cử tri cả nước và phát biểu nhậm chức.
Quyết định có ý nghĩa rất đặc biệt trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới
Trao đổi với PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn (Đoàn TP Hà Nội) khẳng định, việc Quốc hội khóa XVI bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026–2031 tại Kỳ họp thứ nhất là một quyết định có ý nghĩa rất đặc biệt trong bối cảnh đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu rất cao về sự thống nhất trong lãnh đạo, sự quyết liệt trong chỉ đạo và tốc độ trong tổ chức thực hiện.
Theo đại biểu Bùi Hoài Sơn, điều Nhân dân quan tâm nhất không chỉ là việc một đồng chí đồng thời đảm nhiệm hai cương vị cao nhất của Đảng và Nhà nước, mà là hiệu quả thực chất mà sự thống nhất đó có thể mang lại cho công cuộc phát triển đất nước.
“Trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta đang đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ chiến lược rất lớn như hoàn thiện thể chế, tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân, thì yêu cầu về một trung tâm lãnh đạo đủ mạnh, đủ thống nhất, đủ tầm nhìn là hết sức rõ ràng. Sự thống nhất ấy có thể tạo ra độ thông suốt lớn hơn giữa chủ trương của Đảng với hành động của Nhà nước, giữa định hướng chiến lược với tổ chức thực hiện, giữa quyết tâm chính trị với hiệu quả quản trị quốc gia”, Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn nói.
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn cho rằng, quyết định này cũng phản ánh rất rõ yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn hơn, hiệu lực hơn, hiệu quả hơn và rõ trách nhiệm hơn.
Mở ra nhiều kỳ vọng
Trong phát biểu nhậm chức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh việc xây dựng hệ thống chính trị “tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả”, đề cao “kỷ luật trách nhiệm, kỷ luật thực thi, nói đi đôi với làm, làm đến cùng, làm vì Nhân dân”.
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn cho rằng, đó là một thông điệp rất mạnh, cho thấy đổi mới hôm nay không còn chỉ là đổi mới về cơ cấu hay quy trình, mà phải đi vào chiều sâu của năng lực thực thi, của văn hóa công vụ, của tinh thần phụng sự và của khả năng biến nghị quyết thành kết quả cụ thể trong đời sống xã hội.
Điều khiến đại biểu Bùi Hoài Sơn chú ý hơn cả là trong bài phát biểu nhậm chức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai chữ “Nhân dân” được nhắc đi nhắc lại với một tình cảm và một tinh thần trách nhiệm rất rõ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định mục tiêu cao nhất là nâng cao mọi mặt đời sống của Nhân dân, để Nhân dân được thụ hưởng thành quả của phát triển.
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh, đây không chỉ là một tuyên ngôn chính trị, mà còn phải là một lời cam kết hành động của toàn bộ hệ thống. Khi người đứng đầu Đảng và Nhà nước đặt Nhân dân ở vị trí trung tâm như vậy, thì thước đo của mọi quyết sách trong thời gian tới cũng phải rất cụ thể: người dân có được hưởng lợi nhanh hơn không, thủ tục hành chính có thuận lợi hơn không, cơ hội phát triển có công bằng hơn không, đời sống vật chất và tinh thần có được cải thiện rõ hơn không.
“Vì thế, kỳ vọng của tôi là sau quyết định nhân sự rất quan trọng này, quá trình thể chế hóa và tổ chức thực hiện các chủ trương lớn sẽ được đẩy nhanh hơn, đồng bộ hơn và rõ sản phẩm hơn. Người dân không chỉ chờ đợi những thông điệp đúng và trúng; người dân chờ đợi những chuyển biến có thể nhìn thấy, cảm nhận và thụ hưởng được trong đời sống hằng ngày. Khi quyết sách đi vào cuộc sống nhanh hơn, khi bộ máy vận hành hiệu quả hơn, khi niềm tin của Nhân dân được củng cố bằng những kết quả thực chất, thì đó cũng chính là minh chứng rõ nhất cho ý nghĩa của sự thống nhất trong lãnh đạo ở thời điểm hiện nay”, Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn nói.
Hiến pháp năm 2013 quy định, Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, thay mặt đất nước về đối nội và đối ngoại. Chủ tịch nước do Quốc hội bầu trong số đại biểu Quốc hội. Chủ tịch nước chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Quốc hội.
Nhiệm kỳ của Chủ tịch nước theo nhiệm kỳ của Quốc hội. Khi Quốc hội hết nhiệm kỳ, Chủ tịch nước tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi Quốc hội khóa mới bầu ra Chủ tịch nước.
Điều 88 Hiến pháp năm 2013 quy định Chủ tịch nước có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
1. Công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh; đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét lại pháp lệnh trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày pháp lệnh được thông qua, nếu pháp lệnh đó vẫn được Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết tán thành mà Chủ tịch nước vẫn không nhất trí thì Chủ tịch nước trình Quốc hội quyết định tại kỳ họp gần nhất;
2. Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Phó chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ;
3. Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Thẩm phán các Tòa án khác, Phó viện trưởng, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao; quyết định đặc xá; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, công bố quyết định đại xá;
4. Quyết định tặng thưởng huân chương, huy chương, các giải thưởng nhà nước, danh hiệu vinh dự nhà nước; quyết định cho nhập quốc tịch, thôi quốc tịch, trở lại quốc tịch hoặc tước quốc tịch Việt Nam;
5. Thống lĩnh lực lượng vũ trang nhân dân, giữ chức Chủ tịch Hội đồng quốc phòng và an ninh, quyết định phong, thăng, giáng, tước quân hàm cấp tướng, chuẩn đô đốc, phó đô đốc, đô đốc hải quân; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Tổng Tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội hoặc của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, công bố, bãi bỏ quyết định tuyên bố tình trạng chiến tranh; căn cứ vào nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ra lệnh tổng động viên hoặc động viên cục bộ, công bố, bãi bỏ tình trạng khẩn cấp; trong trường hợp Ủy ban thường vụ Quốc hội không thể họp được, công bố, bãi bỏ tình trạng khẩn cấp trong cả nước hoặc ở từng địa phương;
6. Tiếp nhận đại sứ đặc mệnh toàn quyền của nước ngoài; căn cứ vào nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, bổ nhiệm, miễn nhiệm; quyết định cử, triệu hồi đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; phong hàm, cấp đại sứ; quyết định đàm phán, ký điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước; trình Quốc hội phê chuẩn, quyết định gia nhập hoặc chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế quy định tại khoản 14 Điều 70; quyết định phê chuẩn, gia nhập hoặc chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế khác nhân danh Nhà nước.