Sinh năm 1831 tại Yorkshire, Anh, Isabella Lucy Bird lớn lên trong một gia đình tôn giáo nhưng có cha đặc biệt khuyến khích bà quan sát thiên nhiên và con người. Từ khi còn trẻ, Bird thường xuyên gặp các vấn đề về sức khỏe, nhưng những chuyến đi lại trở thành một phần quan trọng giúp bà tìm lại sức sống. Bà bắt đầu du lịch từ tuổi đôi mươi, trước tiên tới Bắc Mỹ, rồi Australia, New Zealand và Hawaii.
Ảnh: scmp
Điều khiến Isabella Bird trở nên đặc biệt là bà không chỉ đi đến những địa danh nổi tiếng. Bà muốn bước vào những vùng đất ít người phương Tây đặt chân tới, quan sát cuộc sống địa phương và ghi lại những gì mình tận mắt chứng kiến.
Năm 1878, ở tuổi 47, Bird tới Nhật Bản. Đây là thời kỳ Nhật Bản đang thay đổi mạnh mẽ sau Minh Trị Duy Tân. Thay vì chỉ quanh quẩn ở các thành phố lớn, bà thực hiện một hành trình dài qua Tohoku rồi tới Hokkaido, phần lớn bằng ngựa và đi bộ. Tổng cộng, hành trình ở Nhật được bà ghi lại với hơn 1.400 dặm đường bộ.
Ảnh: mylearning
Cuốn Những nẻo đường ít người đặt chân tới tại Nhật Bản (Unbeaten Tracks in Japan) xuất bản năm 1880 đã biến những trải nghiệm ấy thành một trong những tác phẩm du ký nổi tiếng của thế kỷ XIX. Bird mô tả đường sá, phong cảnh, nhà cửa, phong tục và cuộc sống của người dân với con mắt của một người vừa tò mò vừa cực kỳ chăm chú quan sát.
Nhưng Nhật Bản mới chỉ là một phần trong cuộc đời phiêu lưu của bà. Sau khi chồng qua đời năm 1886, Bird tiếp tục đi tới Ấn Độ, Tây Tạng, Ba Tư, Kurdistan, Trung Quốc và Triều Tiên. Bà di chuyển bằng ngựa, thuyền, đi bộ, thậm chí cưỡi yak qua những vùng núi cao. Trong những chuyến đi sau này, bà còn mang theo máy ảnh và trở thành một nhà nhiếp ảnh ghi lại những nơi mình đi qua.
Ảnh: caminosalvaje
Chuyến đi tới Ba Tư năm 1890 đặc biệt gian khổ. Bird vượt qua những vùng núi hiểm trở, tiếp xúc với các thủ lĩnh bộ tộc Bakhtiari và Kurd, đồng thời ghi chép rất kỹ về địa hình và đời sống địa phương. Những quan sát địa lý của bà thậm chí có giá trị đối với nghiên cứu địa hình khu vực.
Đáng chú ý, Bird không chỉ là một nhà du hành. Bà quan tâm đến y tế và hoạt động nhân đạo, đồng thời góp phần xây dựng các bệnh viện ở Kashmir và Ấn Độ để tưởng nhớ những người thân đã mất. Năm 1892, bà trở thành một trong những phụ nữ đầu tiên được bầu làm thành viên của Hiệp hội Địa lý Hoàng gia.
Ở tuổi 70, Bird vẫn còn thực hiện chuyến đi tới Morocco. Bà qua đời tại Edinburgh năm 1904, ở tuổi 72.
Điều khiến Isabella Bird đáng nhớ không chỉ là số quốc gia bà từng đặt chân tới. Đó còn là cách bà biến sự tò mò thành một phương thức khám phá thế giới. Trong một thời đại mà phụ nữ phương Tây bị giới hạn bởi vô số quy tắc xã hội, Bird đã chọn con đường ngược lại: lên ngựa, đi về phía chân trời và tự mình tìm hiểu thế giới rộng lớn bên ngoài.